İsteğe Bağlı Sigorta Primlerinin Hesabı ve Ödenmesi

Prim oranı (7/7/1)

İsteğe bağlı prim, Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen alt sınır ile üst sınır arasında sigortalının yazılı beyan ettiği aylık kazanç üzerinden hesaplanır. Genelgede oran %32 (%20 MYÖ + %12 GSS), sözleşmesiz ülkelere götürülen işçiler için GSS alınmadığından %20 olarak yazılıdır. Not: Kanunun 52 nci maddesinin güncel metnine göre isteğe bağlı prim oranı %33'tür (%21 MYÖ, %12 GSS); oranlarda Kanun esas alınmalıdır.

Kazanç beyanı (7/7/2)

• Primler yazılı beyanla belirlenir; beyan yoksa kazanç alt sınırın otuz katı kabul edilir.
• Artırma veya azaltma beyanı beyanın yapıldığı aydan itibaren dikkate alınır ve değiştirilmedikçe sonraki aylar için de geçerlidir.
• On iki aydan fazla prim ödenmezse beyanın geçerliliği on iki aylık sürenin sonundan itibaren kalkar.
• Alt sınırın altındaki beyanlar alt sınırın otuz katı olarak dikkate alınır.

Ödeme ve hizmet tespiti (7/7/3)

• Prim, ilgili ayı takip eden ayın sonuna kadar ödenir (SSİY md. 94).
• Ait olduğu aydan itibaren en geç 12 ay içinde gecikme cezası ve zammıyla ödenmeyen süreler hizmet sayılmaz; 12 aydan sonra ödenen primler iade edilir (Kanun md. 52).
• Ayda 30 günden az çalışanlar hariç her ay için otuz tam gün prim ödenmesi zorunludur.
• Beyan edilen tutardan az ödenen ay hizmet sayılmaz; eksik ödemeler toplamı borcu karşıladığında en eski aydan başlayarak mahsup edilir.
• (4/b) zorunlu sigortalılığından prim borcu olanların isteğe bağlı primleri öncelikle zorunlu dönem borcuna mahsup edilir; bu borç bitmeden isteğe bağlı hizmet kazanılamaz.

Genel sağlık sigortası (7/7/4)

• İsteğe bağlı sigortalılar 1/10/2008'den itibaren 60 ıncı maddenin (b) bendine göre GSS'lidir; bakmakla yükümlü olunan kişi, ölüm aylığı veya gelir alan olsalar dahi GSS primini ödemek zorundadır.
• Sağlık hizmetinden yararlanmak için başvurudan önceki son bir yılda toplam 30 gün GSS primi ödenmiş olması ve prim borcu bulunmaması gerekir (Kanun md. 67).
• Türkiye'de yerleşik olma hali bir yılı doldurmayan yabancılardan GSS primi alınmaz; birinci yılın dolduğu tarihten itibaren talep aranmaksızın alınır.

Sınavda dikkat

• Beyan yoksa: alt sınırın 30 katı.
• 12 ay içinde ödenmeyen ay hizmet sayılmaz.
• Zorunlu dönem borcu önce kapanır.
• İsteğe bağlı sigortalı, bakmakla yükümlü olunsa da GSS primi öder.