İsteğe Bağlı Sigortalılığın Başlangıcı ve Sona Ermesi

Başlangıç (7/2/1)

İsteğe bağlı sigortalılık, giriş bildirgesinin (tekrar olacaklarda dilekçenin) Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarihi takip eden günden başlar (Kanun md. 51).

• Adi posta veya elden başvuruda: Kurum kayıtlarına giriş tarihini izleyen gün. Örnek: 1/2/2009'da elden verilen bildirgede sigortalılık 2/2/2009'da başlar.
• Taahhütlü, iadeli taahhütlü, APS, PTT Kargo ile başvuruda: postaya veya kargoya verildiği tarihi izleyen gün.
• Ayda 30 günden az çalışanlarda zorunlu günler ayın başından itibaren mal edilir; isteğe bağlı sigortalılık zorunlu sigortalılığın son gününü izleyen günden başlar (ayda 12 gün çalışanın isteğe bağlılığı ayın 13'ünde başlar, 18 gün isteğe bağlı prim alınır).
• Ayda 30 günden az çalışanlar hariç, zorunlu sigortalılığı devam ederken yapılan isteğe bağlı talepler kabul edilmez.
• İsteğe bağlı prim ödenen dönemde zorunlu sigortalılık tespit edilirse yalnız çakışan süreler iptal edilir; primler talep halinde iade veya mahsup edilir, isteğe bağlılık zorunlu sigortalılık bitince devam eder.

Yazılı taleple sona erme (7/2/2.1)

• Talep edilen ayın primi ödenmemişse: talepten önceki primi ödenmiş ayın sonu.
• Talep edilen ayın primi ödenmişse: dilekçenin Kuruma intikal tarihi (isterse ay sonu).
• Talep ayının primi kısmen ödenmişse: ödenen primin karşıladığı gün.
• Başlangıçtan beri hiç prim ödemeyenler: başlangıç tarihi itibarıyla (01) koduyla sona erdirilir; 1/1/2012'den sonra başvurup bakmakla yükümlü olunmayanlar başvuru tarihinden 60/g (GSS) kapsamında tescil edilir.
• Prim borcu olanlarda son primi ödenmiş ay sonu esas alınır; 12 aylık sorgulama süresi içindeki borçlar gecikme cezası ve zammıyla tahsil edilir, 12 ayı geçen ödenmemiş aylar sigortalılık süresinden sayılmaz. EK-23 dilekçesiyle borcu ödemek istemediğini beyan edenin süreleri primi ödenen aylara göre tespit edilir.
• Sona ermeden sonra ödenen primler talep halinde iade edilir.

Aylık talebiyle sona erme (7/2/2.2)

Aylığa veya toptan ödemeye hak kazanmak ve talep ayı dahil prim borcu bulunmamak şartıyla aylık talep tarihinde sona erer; çıkış kodları (07) yaşlılık, (12) malullük, (15) ölüm. (4/b)'ye göre aylık bağlanacaklarda borç varsa, yazılı talep halinde primi ödenmiş son gün itibarıyla sonlandırılır; talep yoksa borç ödenene kadar isteğe bağlılık sürdürülür.

Sınavda dikkat

• Başlangıç: intikali izleyen gün; taahhütlüde postaya veriliş izleyen gün.
• Kural: 12 ay içinde ödenmeyen prim süresi sayılmaz (Kanun md. 52).
• Hiç prim ödemeyenin sigortalılığı başlangıçtan iptal edilir.