İşyeri dosyalarında birleşme, nevi değişikliği, katılım, adi şirketlere yeni ortak alınması ile devir, nakil, intikal işlemleri

Birleşme, nevi değişikliği, katılım ve adi ortaklık (Genelge 1/3/1)

5510 sayılı Kanunun 11 inci maddesine göre Türk Ticaret Kanununa tabi şirketlerin nevi değişikliği, birleşmesi veya başka şirkete katılması halinde ticaret siciline tescile ilişkin ilan tarihini; adi şirketlere yeni ortak alınmasında ise yeni ortağın alındığı tarihi takip eden on gün içinde işyeri bildirgesi elektronik ortamda verilir. İlan tarihinden kasıt Ticaret Sicili Gazetesinin yayımlandığı tarihtir; tescil, başvuru veya karar tarihi ilan tarihi değildir. Ünite bu süreye uyulup uyulmadığını gazeteden sorgular.

• Bu hallerde yeni işyeri dosyası açılmaz; mevcut dosyaya değişiklik işlenir, sicil numarası değişmez.
• Birleşmede işlemler devrolunan şirketin dosyası üzerinden devralan şirket adına yürütülür.
• İki kişilik adi ortaklıktan bir ortağın ayrılması ortaklığı sona erdirir; bu durum devir sayılır ve ortak sayısının bire düştüğü tarihi takip eden 10 gün içinde bildirge verilir.
• Unvan değişikliğinde bildirge verilmez; Ticaret Sicili Gazetesi ekli yazı yeterlidir.
• Kurumsal işlem veya tescil düzeltmesinden kaynaklanan nevi değişikliğinde oluşan idari para cezası iptal edilir.

Devir (1/3/2.1)

Devirden söz edebilmek için işyerinin faaliyet halinde iken bütün tesisat ve işçileriyle birlikte başka işverene geçmesi gerekir. Yalnızca bina veya makinelerin satılması ya da kiralanması devir değildir; sigortalılar olmadan yapılan devirde bildirge yükümlülüğü yoktur. Yeni işveren devraldığı tarihi takip eden 10 gün içinde bildirge verir. Süre, sözleşme ile devirde sözleşme tarihini, gazetede ilan edilen devirde ilan tarihini izleyen günden başlar. Kanunun 89 uncu maddesine göre devralan işveren, eski işverenin prim ve ferî borçlarından müştereken ve müteselsilen sorumludur; ancak bu sorumluluk (hile ve muvazaa halleri hariç) önceki devirlere uzatılamaz.

• Şirket hisselerinin, hatta %100'ünün devri tüzel kişiliği değiştirmediğinden işveren değişikliği sayılmaz; yalnızca kayıtlar güncellenir.
• Kat mülkiyetine tabi apartmanda bağımsız bölüm satışı devir değildir; malik listesi güncellenir.
• İcradan satın alınan işyerinde devir yapılmaz, yeni işveren adına ayrı dosya açılır.

İntikal (1/3/2.1)

Gerçek kişi işverenin ölümüyle mirasçılar, ölüm tarihinden itibaren en geç üç ay içinde bildirge verir. Bu sürede mirasın reddine ilişkin belgenin verilmesi yükümlülüğü kaldırır. Vasiyeti yerine getirme görevlisinin bildirge yükümlülüğü yoktur. Devir ve intikalde yeni dosya açılmaz, eski numaradan devam edilir.

Nakil (1/3/2.2)

• Başka ile nakil: 10 gün içinde yeni yerin ünitesine bildirge; yeni dosya ve yeni e-Sigorta şifresi; sigortalılar için eski dosyadan çıkış, yeni dosyadan giriş bildirgesi.
• Aynı il, aynı Ana SGM'ye bağlı başka alt SGM: dilekçe ile dosya transferi; şifre ve bildirimler aynen sürer, ay 30 gün üzerinden tek belgeyle bildirilebilir.
• Aynı alt SGM bölgesinde adres değişikliği: 10 gün içinde yazı; yalnızca adres güncellenir.
• Aynı il, farklı Ana SGM: dilekçe ile yeni dosya tescil edilir; yeni şifre ve giriş-çıkış bildirgeleri gerekir.

Bölünme (1/3/2.3)

Tam bölünmede şirket sona erer; dosyanın yeni şirketlerden birine devri talep edilse de devir sayılmaz, yeni şirketler için en geç sigortalı çalıştırmaya başlanan tarihte dosya tescil edilir. Ancak dosya sayısı yeni şirket sayısına eşit olup her dosya tüm aktif, pasif ve sigortalılarıyla aynen aktarılıyorsa devir yapılır ve 10 gün içinde bildirge verilir.

Sınavda dikkat

• Nevi değişikliğinde süre ilan tarihinden, adi ortaklıkta yeni ortağın alındığı tarihten işler.
• Miras için süre 10 gün değil 3 aydır.
• Aynı il içinde nakilde kural olarak bildirge değil yazı/dilekçe verilir.