Kanunun 4 üncü Maddesinin Birinci Fıkrasının (a) Bendi Kapsamındaki Sigortalıların Geçici Maddelere Göre Borçlanmaları

Uzman ve usta öğretici borçlanması (10/4/1)

• Kanunun geçici 31 inci maddesi ile MEB'e bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığı uzman ve usta öğretici olarak çalışanlar, durumlarını milli eğitim il/ilçe müdürlüğünce belgelendirirse 25/2/2011'den önceki çalışmalarında ay içinde 30 günden eksik kalan sürelerini kendileri veya hak sahipleri borçlanabilir.
• Borçlanılabilecek dönem, ilgili yönetmeliğin yayımlandığı 21/5/1977 ile 25/2/2011 arasıdır.
• Tutar 41 inci madde esaslarına göre hesaplanır; süreler (4/a) sigortalılığı sayılır.
• Görevlendirmenin MEB'ce yapılması gerektiğinden özel kurum ve kuruluşlarda çalışanlar kapsam dışıdır.
• 1/10/1987'ye kadar ay 1-30 arası, sonra her ayın 15'inden izleyen ayın 14'üne kadar dönem esas alınır.

1402 sayılı Sıkıyönetim Kanunu borçlanması (10/4/2)

• Geçici 36 ncı madde ile sıkıyönetim mahkemelerinin görev alanındaki suçlar nedeniyle 12 Eylül 1980'den itibaren gözaltına alınan veya tutuklanan ve hakkında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatine karar verilenlerin gözaltı/tutukluluk süreleri borçlandırılır.
• Kanundaki altı aylık başvuru süresi Anayasa Mahkemesince iptal edildiğinden 9/5/2014'ten itibaren başvuru süresi aranmaz.
• Tutar talep tarihindeki günlük kazanç alt sınırının %32'si üzerinden hesaplanır. Dava açıp tazminat alanlar borcu tebliğden itibaren altı ay içinde kendileri öder; tazminat almayanların borcu Hazinece ödenir ve tahsilat beklenmeden gün sayısı olarak değerlendirilir.
• Süreler (4/a) prim ödeme gün sayısı sayılır; ancak sigortalılık başlangıcını geriye götürmez.
• Sıkıyönetim 26/12/1978'de başlayıp 19/7/1987'de sona ermiştir. 25/2/2011'e kadar kendi sigortalılığından aylık/gelir bağlananlar, süreleri zaten hizmet sayılanlar ve 12/9/1980'den önce beraat/kovuşturmama kararı alanlar borçlanamaz.
• Belgeler Kara Kuvvetleri Adli Müşavirliğinden temin edilir.

Sanatçı borçlanması (10/4/3)

506 sayılı Kanunun geçici 80 inci maddesiyle 1/1/1995'ten itibaren ek 10 kapsamına alınan sanatçılar, Kültür Bakanlığınca onaylı belgeyle 2/1/1996'ya kadar başvurup MYÖ primlerini bir defada ödeyerek çalışma sürelerini borçlanabiliyordu. 2008 sonrası mahkeme kararıyla veya doğrudan başvuranların borcu, ödeme tarihindeki asgari günlük kazanç üzerinden MYÖ primi esas alınarak hesaplanır.

Sınavda dikkat

• Usta öğretici: MEB görevlendirmesi şart, dönem 21/5/1977-25/2/2011.
• 1402 borçlanması: beraat/takipsizlik şart; tazminat alan öder, almayanın borcunu Hazine öder.
• 1402 süreleri başlangıcı geriye götürmez.