Kanunun 4 üncü Maddesinin Birinci Fıkrasının (b) Bendi Kapsamında Sigortalı Sayılanlar

Genel çerçeve

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanları ve köy/mahalle muhtarlarını kapsar. 2013/11 sayılı Genelgenin üçüncü kısmı bu grupları alt bentlerine göre sayar.

Vergi mükellefleri (3/1/1.1) – (b)(1)

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa göre ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar (b) bendinin (1) numaralı alt bendine göre sigortalıdır.

Vergiden muaf esnaf (3/1/1.2) – (b)(2)

193 sayılı Kanunun 9 uncu maddesindeki faaliyetleri nedeniyle vergiden muaf olup 5362 sayılı Kanuna göre esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar (2) numaralı alt bende göre sigortalıdır.

Şirket ortakları (3/1/1.3) – (b)(3)

• Kollektif şirket ortakları,
• Adi komandit şirketlerin komandite ve komanditer ortakları,
• Donatma iştiraki ortakları,
• Anonim şirketlerin yalnız yönetim kurulu üyesi olan ortakları,
• Limited şirket ortakları,
• Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin yalnız komandite ortakları.

Bu sayımdan anonim şirkette yönetim kurulu üyesi olmayan pay sahibinin ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketin komanditer ortağının (b) kapsamında sayılmadığı anlaşılır.

Köy ve mahalle muhtarları (3/1/1.4)

2108 sayılı Kanun gereğince, Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında sigortalı sayılmayı gerektiren bir çalışması bulunmayan ve 5510 ile mülga 506, 1479, 2925, 2926 ve 5434 sayılı kanunlara göre aylık ve/veya gelir almayan köy ve mahalle muhtarları (4/b) kapsamında sigortalıdır. Muhtarlık boşaldığında seçim yapılıncaya kadar mülki amirce atanan muhtar vekilleri (4/b) sigortalısı sayılmaz; seçimle muhtar olanların sigortalılığı seçildikleri tarihte başlar. 2972 sayılı Kanuna göre boşalan muhtarlıklar için her yıl haziran ayının ilk pazarı seçim yapılır.

Jokey ve antrenörler (3/1/1.5)

6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanuna tabi jokey ve antrenörler 1/10/2008'den itibaren (4/b) kapsamında sigortalıdır.

Sınavda dikkat

• Anonim şirkette yalnız yönetim kurulu üyesi ortak (4/b)'dir.
• Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirkette yalnız komandite ortak sayılır; adi komanditte her iki ortak türü de sayılır.
• Muhtar vekili (4/b) sigortalısı değildir.
• Vergiden muaf esnafın sigortalılığı sicil kaydına bağlıdır.