Kanunun 41 inci Maddesine Göre Borçlanılan Sürelerin Hizmet Olarak Değerlendirilmesi
Statüye göre değerlendirme (10/3/1)
- 41 inci maddenin (c) ve (ı) bentlerine göre borçlanılan süreler (4/c), (i) bendine (kısmi süreli eksik günler) göre borçlanılanlar (4/a), diğer bentlere göre borçlanılanlar borçlanma tarihindeki statüde değerlendirilir. Örnek: (4/a)'lıyken askerlik yapıp (4/c)'ye geçen ve sonra borçlanan kişinin askerlik süresi (4/c) hizmeti sayılır.
- Sigortalılığı bittikten sonra yapılan borçlanmalar son statüye göre değerlendirilir.
- 5434 hükümleri uygulananların (f) ve (g) borçlanmaları (4/a) hizmeti sayılır.
Sigortalılık başlangıcından önceki süreler (10/3/2, 10/3/7)
Borçlanılan süre ilk sigortalılık tarihinden önceyse sigortalılık başlangıcı borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülür; 2008 öncesine ait kazançlar geriye götürülen sürelerdeki aylara mal edilir. Örnek: 5/10/1998'de işe başlayan sigortalı 600 gün askerlik borçlanırsa başlangıç 1 yıl 8 ay geriye, 5/2/1997'ye gider. 2008 sonrası sürelerde gün sayısı ilgili aylara mal edilir; seçilen kazanç ödeme tarihindeki asgari kazanca oranlanır, oran ilgili ayın asgari kazancıyla çarpılır, ayın azami kazancı aşılamaz. Ancak 2008 sonrası ilk defa (4/c) olup 2008 öncesi hiç sigortalılığı bulunmayanların borçlanmalarında başlangıç geriye götürülmez ve geçici maddeler uygulanmaz (geçici 7/7).
Kısmi ödeme (10/3/3)
Borcun bir kısmı da ödenebilir; bu durumda kazanç değerlendirmesi hizmet süresinin sonundan başına doğru yapılır (örn. 540 günlük askerlik borcunun 150 günlük kısmı ödenirse sigortalılık başlangıcı 5 ay geri gider). Kalan süre daha sonra yeniden başvurularak borçlanılabilir.
Doğum borçlanmasında zorunlu hizmetler (10/3/4)
İki yıllık doğum borçlanması süresi içindeki zorunlu sigortalılık süreleri borçlanmadan düşülür; giriş-çıkış tarihi bordroda yoksa ayın son gününden geriye gidilerek zorunlu hizmet tespit edilir, ay 30 güne tamamlanacak şekilde kalan günler borçlandırılır.
Diğer (10/3/5, 10/3/6)
- Kurum hatasıyla eksik tahakkuk eden borçlanmalarda fark tebliğden itibaren bir ay içinde ödenmezse yalnız ödenen tutara karşılık gelen süre dikkate alınır (Kanun md. 88/22).
- 2008 öncesi 506 ve 1479 borçlanmalarında tebliğ tarihi tespit edilemezse PTT'ye sorulur; bildirilmezse tebliğ yazısı tarihine 15 gün eklenerek tebliğ tarihi belirlenir.
Sınavda dikkat
- Başlangıç öncesi borçlanma sigortalılık başlangıcını geriye götürür (istisna: 2008 sonrası ilk defa 4/c).
- Kısmi ödemede sondan başa doğru değerlendirme.
- Doğum borçlanmasından zorunlu hizmet düşülür.
Bu konudan soru çöz
Bu konuda 11 soru var. Çözdüklerin netine işlenir, yanlışların akıllı tekrar kutusuna girer.