Kanunun 41 inci Maddesine Göre Borçlanılan Sürelerin Statülerinin Belirlenmesi

Borçlanma statüsünün belirlenmesi (10/2/1)

• 41 inci maddenin (c) aylıksız izin ve (ı) seçim için istifa bentlerine göre borçlanılan süreler → (4/c).
• (a), (b), (d), (e), (f), (g), (h), (j) bentlerine göre borçlanılan süreler → borçlanma tarihindeki 4 üncü madde statüsü.
• Sigortalılığı sona erdikten sonra yapılan bu borçlanmalar → en son sigortalılık statüsü.
• 5434 hükümleri uygulananların (f) ve (g) borçlanmaları → (4/a).
• Daha önce 4 üncü madde kapsamında sigortalılığı olmayan 2925 sigortalılarının borçlanmaları → (4/a); olanlarınki son statüye göre.
• Zorunlu sigortalılığı bittikten sonra isteğe bağlı prim ödeyenlerin borçlanmaları → (4/b).
• 5/g (sözleşmesiz ülkeye götürülen işçi) borçlanmaları → (4/a).
• Geçici 20 sandık sigortalılığı bittikten sonra 4 üncü maddeye tabi olanlar → son statü.

3201 sayılı Kanunla yurt dışı borçlananlar (10/2/2)

• Yurt dışı borçlanmasından sonra 5510'a tabi sigortalılığı olmayanların 41 inci madde borçlanmaları, 3201'e göre belirlenen statüyle (örn. 4/b) değerlendirilir; sonradan (4/a) çalışması olan son statüye göre (4/a) borçlanır.
• 6552 sayılı Kanunla 11/9/2014'ten itibaren sözleşmesinde özel hüküm bulunan ülkelerde (Almanya, Avusturya, Fransa, Hollanda, İsviçre, Kanada vb.) akit ülkede ilk çalışmaya başlama tarihi Türkiye'de ilk işe giriş tarihi kabul edilir; bunun için çalışmanın o ülke mevzuatına göre sigortalılık sayılması gerekir.
• Özel hüküm bulunmayan sözleşmeli ülkeler (Danimarka, İngiltere, İsveç, Norveç vb.), sözleşmesiz ülkeler ve ev kadınlığı sürelerinde başlangıç, Türkiye'de çalışma yoksa ödeme (veya ölüm) tarihinden, varsa Türkiye'deki ilk çalışmadan borçlanılan gün kadar geriye gidilerek bulunur; bu tarihten önceki doğumlar borçlanılamaz.

Yanlış statüde borçlanma (10/2/3)

• 2008 öncesi 1479/2926'ya tabiyken 506'ya göre yapılan borçlanmalar (4/a) hizmeti sayılır, iptal edilmez.
• 5434'e tabi (4/c)'lilerin başka statüdeki borçlanmalarında tutar iade edilmez; dilekçe tarihi esas alınarak 5434'e göre yeniden hesaplanır, eksik kısım tahsil edilir.
• 1/10/2008 sonrası yanlış statüde yapılan borçlanmalar mevzuat farkı olmadığından doğru statüye aktarılır; yeni talep istenmez.

Borçlanmanın iadesi (10/2/3.4)

Aylık bağlanmamış olmak şartıyla borçlanma tutarının tamamı talep halinde faizsiz ve her zaman iade edilebilir; kısmi iade yapılmaz (önceki “bir defaya mahsus” sınırı kaldırılmıştır). İade talebi tahsis talebinden sonra ise iade yapılmaz (tahsisten vazgeçilirse yapılır). Aylık bağlandıktan sonra veya ölüm sonrası hak sahiplerince iade istenemez.

Sınavda dikkat

• Aylıksız izin ve seçim istifası borçlanması (4/c).
• Sigortalılık bittikten sonra borçlanmada son statü esas.
• İade: tamamı, faizsiz, aylık bağlanmadan önce; kısmi iade yok.