Kanunun Ek 5 inci Maddesine Göre Tarım veya Orman İşlerinde Hizmet Akdiyle Süreksiz Olarak Çalışanlar

Kapsam (2/2/1)

6111 sayılı Kanunla 1/3/2011'den itibaren 5510 sayılı Kanuna eklenen ek 5 inci madde ile tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz çalışanlar (4/a) kapsamında sigortalı sayılmıştır. Kamu idarelerinin tarım veya orman işlerinde süreksiz çalıştırdıkları kişiler ek 5 kapsamında değildir (bunlar doğrudan 4/a'dır). Hizmet akdi unsurlarını taşımayan köy ve mahallelerdeki çobanlar da talep ederlerse ek 5 kapsamında sigortalı olabilir.

Şartlar

• (4/a), (4/b), (4/c), geçici 20 nci madde sandıkları ve 2925 sayılı Kanun kapsamında çalışmamak,
• İsteğe bağlı sigortalı veya iştirakçi olmamak,
• Kurumdan ve sandıklardan kendi sigortalılığından dolayı gelir veya aylık almamak (örneğin sürekli iş göremezlik geliri veya vazife malullüğü aylığı alanın talebi reddedilir),
• 18 yaşını doldurmuş olmak.

2925 sigortalılığı sürenler bu sigortalılık sona ermedikçe ek 5'ten yararlanamaz. Tarımsal geliri düşük olduğunu muafiyet belgesiyle belgeleyen (4/b-4) sigortalıları ek 5'e geçebilir.

Başlangıç (2/2/2)

Tarım işlerinde çalışanlar “Tarım İşlerinde Hizmet Akdiyle Süreksiz Çalışanlara Ait Giriş Bildirgesi”ni (EK-11) muhtarlık, tarım müdürlüğü ve ziraat odasına onaylatıp SGİM/SGM'ye başvurur; sigortalılık müracaat tarihinden başlar. Ziraat odası veya tarım müdürlüğü onaylarından biri yoksa talep reddedilir; ikamet ve çalışma yeri farklıysa her iki ildeki ziraat odasının onayı aranır. Orman köylüleri EK-12 bildirgesini muhtarlık ile orman teşkilatı veya kalkındırma kooperatifine onaylatır. Sicil dosyası sürekli ikametin bağlı olduğu ünitede tutulur. Taahhütlü postada postaya verildiği tarih esastır.

Sona erme (2/2/4)

• 4 üncü maddeye tabi çalışmaya başlayanların çalışmaya başladığı tarihten (o çalışma bitince izleyen günden kendiliğinden yeniden başlar),
• Borçsuz olarak sona erdirme talebinde talep tarihinden; borçlu olanlarda primi ödenmiş son günden,
• Aylığa hak kazanmak şartıyla aylık talep tarihinden; ölümde ölüm tarihinden.
• Askerlik, tutukluluk ve hükümlülük süreleri sigortalılık sayılmaz; yurt dışına çıkıp bir yıl içinde dönmeyenin sigortalılığı çıkış tarihinde sona erer.

Prim (2/2/5)

Ay 30, yıl 360 gün kabul edilir. Sigortalı, alt ve üst sınır arasında kendi belirlediği günlük kazancın otuz katı üzerinden prim öder; her ayın primi izleyen ayın sonuna kadar ödenir. Geçici 29 uncu madde ile 2011'de alt sınırın 18 günlük tutarından başlanıp her yıl bir puan artırılarak otuz güne ulaşılır. Not: Genelgede prim oranı %34,5 (%20 MYÖ) olarak yazılıdır; Kanunun ek 5 inci maddesinin güncel metninde oran %35,5'tir (%21 MYÖ, %12,5 GSS, %2 iş kazası). Kanun esas alınmalıdır. Haklarında iş kazası-meslek hastalığı, malullük-yaşlılık-ölüm sigortası ile GSS uygulanır.

Sınavda dikkat

• Ek 5 sigortalısı (4/a) sayılır, ancak hastalık ve analık sigortası uygulanmaz.
• Başlangıç müracaat tarihidir, onaysız bildirge reddedilir.
• Kamu idarelerinde süreksiz tarım işçisi ek 5'e girmez.
• Gelir/aylık alan ek 5'e giremez.