Kanunun Ek 6 ncı Maddesi Kapsamında Çalışanlar

Kapsam (2/3/1)

6111 sayılı Kanunla 1/3/2011'den itibaren eklenen ek 6 ncı madde ile iki grup kısmi süreli çalışanın kendi primlerini aylık 30 gün üzerinden ödeyerek sigortalı olmasına imkân tanınmıştır:

• Ticari taksi, dolmuş ve benzeri şehir içi toplu taşıma araçlarında çalışanlar,
• Kültür ve Turizm Bakanlığınca belirlenen alanlarda kısmi süreli iş sözleşmesiyle çalışan sanatçılar.

Her iki grupta çalıştıkları kişi yanında ay içinde çalışma saatine göre hesaplanan gün sayısı 10 günden az olmalıdır. Ödenen primler (4/a) sigortalılığı sayılır.

Şartlar

• (4/a) kapsamında tam süreli çalışmamak ve uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmamak,
• (4/b) ve (4/c) sigortalısı, isteğe bağlı sigortalı veya geçici 20 nci madde sigortalısı olmamak,
• Kendi sigortalılığından dolayı gelir veya aylık almamak.

Toplu taşıma araçları (2/3/2)

• Esnaf siciline kayıtlı, gelir vergisinden muaf şoförler (4/b-2); aracı kendi hesabına işletip vergi mükellefi olanlar (4/b-1); araç sahibi yanında tam süreli çalışanlar (4/a) sigortalısıdır.
• Toplu taşıma işi ihale ile alınmışsa ek 6 uygulanmaz.
• Durakta sıra düzenleyen değnekçi, kahya gibi kişiler ile okul servislerindeki rehber personel ek 6 kapsamında sigortalı olabilir.
• Ayda 20 gün (4/a) kısmi süreli çalışan veya başka araçta 15 gün çalışan kişi ek 6'ya giremez; eksik günleri için isteğe bağlı prim ödeyebilir ya da 41 inci maddenin (i) bendine göre borçlanabilir.

Başlangıç (2/3/2.1, 2/3/3.1)

Şoförler “Şehir İçi Toplu Taşıma Araçlarında Kısmi Süreli Çalışanlara Ait Giriş Bildirgesi” (EK-13) ve kısmi süreli iş sözleşmesiyle başvurur. Bildirgede araç sahibinin beyanı ve bağlı olduğu oda veya kooperatifin onayı bulunmalıdır; yoksa işleme alınmaz. Değnekçilerde sürücü ve zabıta onayı, servis rehberlerinde taşımacı ve belediye onayı yeterlidir. Sanatçılar EK-15 bildirgesini işveren veya meslek birliği/sendika ya da Kültür ve Turizm Bakanlığına onaylatır. Sigortalılık bildirgenin Kuruma verildiği tarihte başlar. Birden çok araç sahibi veya işveren olsa da ayda yalnız 30 gün prim alınır.

Sona erme (2/3/4)

(4/a), (4/b), (4/c) kapsamında uzun vadeli kollara tabi çalışmaya başlama, isteğe bağlı sigortalı olma, aynı araç sahibi yanında 10 günden fazla çalışma, işten ayrılma ve ölüm hallerinde sona erer. Askerlik, tutukluluk ve hükümlülük süreleri sayılmaz; ayın tamamında yurt dışında bulunulursa çıkış tarihinde sona erer.

Prim (2/3/5)

Prim, alt ve üst sınır arasında sigortalının belirlediği günlük kazancın otuz katı üzerinden ödenir; isteyenler %3 işsizlik sigortası primi de öder, işsizlik primini izleyen ay sonuna kadar ödemeyenin o aya ait hakkı düşer. Not: Genelgede prim oranı %32,5 (%20 MYÖ) yazılıdır; Kanunun ek 6 ncı maddesinin güncel metninde oran %33,5'tir (%21 MYÖ, %12,5 GSS). Kanun esas alınmalıdır. Haklarında malullük, yaşlılık, ölüm ve GSS hükümleri uygulanır.

Sınavda dikkat

• Ölçüt: aynı kişi yanında ayda 10 günden az çalışma.
• Prim her zaman 30 gün üzerinden ödenir.
• Oda/kooperatif onayı olmayan bildirge işleme alınmaz.
• İhaleli şehir içi taşımada ek 6 yoktur.