Sigortalılığın Başlangıcı, Kuruma Bildirilmesi ve Sigortalılık Tespiti

Sigortalılığın başlangıcı (1/4/1)

(4/a) kapsamındaki sigortalılık; çalışmaya, mesleki eğitime, staja, kursa veya bursiyer olarak göreve başlanılan tarihten itibaren başlar.

Genel kural: işe başlamadan önce bildirim (1/4/2.1)

Hizmet akdine tabi sigortalılar, işe başladıkları tarihten en geç bir gün önce “Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi” (EK-7) ile işverence Kuruma bildirilir. Süresinde verilmezse Kanunun 102 nci maddesi uyarınca idari para cezası uygulanır.

İstisnai bildirim süreleri

• İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerleri: en geç çalışmaya başlanılan gün. Hangi işyerinin bu kapsamda olduğu işyeri sicil numarasının 2-5. hanelerindeki iş kolu koduna göre belirlenir (41XX-43XX inşaat, 03XX balıkçılık, 01XX tarım).
• Yabancı ülkelere sefer yapan Türk bayraklı ulaştırma araçlarına sefer esnasında alınanlar: çalışmaya başlamadan itibaren bir ay içinde.
• Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi veren işyerleri: sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde işe alınanlar için tescil tarihinden itibaren bir ay içinde. Ticaret sicilinden elektronik aktarılan bilgilerle otomatik tescil edilen sigortalılar için ayrıca bildirge istenmez.
• Kamu idarelerinde işsizlik sigortasına tabi olmayan sözleşmeli personel ve geçici personel: bir ay içinde (hizmetleri “13” belge türüyle bildirilir).
• Kamu idarelerinin yurt dışı teşkilatında çalıştırılmak üzere alınanlar: bir ay içinde.
• Hazine ve Maliye Bakanlığı vizesine bağlı çalışanlar: vize yazısının idareye intikalini izleyen ikinci iş günü sonuna kadar.
• Özelleştirilen işyerlerinden kamuya naklen atananlar: işe başlamayı izleyen ikinci iş günü sonuna kadar.
• Çırak, stajyer ve bursiyerler: eğitim kurumu/ilgili kurum tarafından staja veya eğitime başlamadan önce; hükümlü ve tutuklular: en geç bir gün önce.
• Güvenlik korucuları: valilik veya kaymakamlıkça bir ay içinde.

Bildirge istenmeyen durumlar

• İŞKUR kursiyerleri ve iş kaybı tazminatı alanlar: protokol gereği İŞKUR bildirir; ayrıca işe giriş bildirgesi istenmez.
• Yarım çalışma ödeneği alanlar aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirilir.
• İşyeri devri: Yeni işveren devirden itibaren on gün içinde işyeri bildirgesi verir; devreden ve devralan, mevcut sigortalılar için işe giriş/işten ayrılış bildirgesi vermez.

Nakil ve alt işveren

Hizmet akdi sona ermeden aynı işverenin başka işyerine nakilde (işveren gerçek kişi ise T.C. kimlik, tüzel kişi ise vergi numarası aynı olmalı) geç verilen bildirgelere ceza uygulanmaz; ayrılış nedeni “16- Nakil” seçilir. İşyerinin başka bir ile nakli halinde ayrılış ve giriş bildirgesi düzenlenir ancak gecikme cezası uygulanmaz; aynı ünite içinde adres değişikliğinde bildirge gerekmez.

Sigortalının kendini bildirmesi (1/4/2.18)

(4/a) sigortalısı çalışmaya başladığını bir ay içinde Kuruma bildirebilir; kendini bildirmemesi aleyhine delil teşkil etmez.

Sınavda dikkat

• Genel kural “bir gün önce”, inşaat-balıkçılık-tarımda “aynı gün”dür.
• Vize ve özelleştirme naklinde süre ikinci iş günü sonudur.
• Devirde yeni işverenin işyeri bildirgesi süresi on gündür.
• Yaşlılık aylığı alıp aynı işyerinde statü değiştirenden tercih formu alınmaz, geç bildirge cezası uygulanmaz.