Sigortalılığın Başlangıcı ve Kuruma Bildirilmesi (Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılar)

Vergi mükellefleri ve şahıs şirketi ortakları (3/2/1)

Ticari veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek ya da basit usulde mükellef olanlar ile kollektif şirket ortakları, adi komandit şirketin komandite ve komanditer ortakları ve donatma iştiraki ortakları vergi mükellefiyetinin başladığı tarihten itibaren sigortalıdır. Bildirim vergi dairesince yapılır: mükellefiyetin tesis tarihinden itibaren en geç iki ay içinde; işlemler daha önce tekemmül ettirilmişse iki ayı geçmemek üzere tekemmül tarihinden itibaren 15 gün içinde. Tesis tarihi, işe başlama bildirimi, yoklama ve kontroller tamamlanıp sisteme bilgi girişinin yapıldığı tarihtir.

Vergiden muaf esnaf (3/2/2)

Sigortalılık esnaf ve sanatkâr siciline kayıt tarihinden başlar; sicil müdürlüğü 15 gün içinde bildirir ve yalnız vergiden muaf olanları bildirir. Kazancı düşük olduğu için muafiyet belgesiyle sigortalılığı sona erenler, kazancının alt sınırın otuz katını aştığını belgeleyip belgeyi 15 gün içinde Kuruma ulaştırırsa belgenin düzenlendiği tarihten, geç ulaştırırsa Kurum kayıtlarına intikal tarihinden sigortalı olur.

Sermaye şirketi ortakları

• Anonim şirket yönetim kurulu üyesi ortaklar: yönetim kuruluna seçildikleri tarihten; şirket yetkililerince 15 gün içinde bildirilir (3/2/3).
• Limited şirket ortakları: şirketin ticaret siciline tescil tarihinden; ticaret sicil memurluğunca 15 gün içinde bildirilir. Hisse devralan yeni ortak: ortaklar kurulunun devre karar verdiği tarihten; şirket yetkililerince 15 gün içinde, ortaklar kurulu kararı ile noter devir sözleşmesi (veya ticaret sicili gazetesi ilanı) ibraz edilerek bildirilir. 6102 sayılı TTK ile pay defterine kayıt zorunluluğu kalktığından pay defteri sureti aranmaz (3/2/4).
• Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketin komandite ortakları: kuruluşta ticaret siciline tescil tarihinden (sicil memurluğu bildirir), hisse devrinde ortaklar kurulu karar tarihinden (şirket yetkilileri bildirir); süre 15 gün (3/2/5).

Muhtarlar ve jokeyler

• Köy ve mahalle muhtarları: sigortalılık seçildikleri tarihten başlar; mazbatanın seçim kurulundan alındığı tarihten itibaren il veya ilçe mülki amirliklerince 15 gün içinde bildirilir (3/2/6).
• Jokey ve antrenörler: lisans belgesine istinaden fiilen çalışmaya başladıkları (lisansın onaylandığı) tarihten başlar; Türkiye Jokey Kulübü bir ay içinde bildirir (3/2/7).

İşe giriş bildirgesi (3/2/8, 3/2/9)

1/10/2008'den sonra ilk defa (4/b) sigortalısı olanlar, bildirim yükümlüsü kurumlarca (vergi dairesi, ticaret sicili, esnaf sicili, şirket yetkilileri, ziraat odası, Jokey Kulübü vb.) sigortalı işe giriş bildirgesiyle bildirilir; elektronik altyapı kuruluncaya kadar kâğıtla da verilebilir. Bildirgeler verilmezse Kurumca düzenlenir. Kurum, tescil edilenlere sigortalılık hak ve yükümlülüklerinin başladığını bildirir.

Sınavda dikkat

• Genel bildirim süresi 15 gün; vergi dairesinde tesisten itibaren azami iki ay; Jokey Kulübünde bir ay.
• Limited şirkette başlangıç ticaret sicili tescil tarihi; anonim şirkette yönetim kuruluna seçilme tarihi.
• Hisse devrinde ölçüt noter tarihi değil ortaklar kurulu karar tarihidir.
• Muhtarda başlangıç seçilme tarihi, bildirim süresi mazbatadan itibaren işler.