Yangın, su baskını, sel, kuraklık, yer kayması, deprem gibi afetlerle ağır hastalık, ağır kaza, tutukluluk ve sabotaj gibi nedenlerle bakanlık ve mal…

Kanuni dayanak (Genelge 5/1/0)

5510 sayılı Kanunun 91 inci maddesine göre yangın, su baskını, sel, kuraklık, yer kayması, deprem gibi afetlerle ağır hastalık, ağır kaza, tutukluluk ve sabotaj gibi nedenlerle ticari veya ekonomik kayba uğrayan işverenlerin Kuruma olan borçları ertelenebilir. İşlemler sosyal güvenlik il müdürlüklerinde veya merkez müdürlüklerinde yürütülür.

Birinci fıkra kapsamında erteleme şartları

• Durumun belgelenmesi (mahkeme kararı, belediye, AFAD il müdürlüğü, tarım il/ilçe müdürlüğü veya benzeri kamu kurumundan belge),
• Vakanın veya afetin meydana geldiği tarihten itibaren üç ay içinde talepte bulunulması,
• İşverenin prim ödeme aczine düştüğünün sosyal güvenlik denetmenlerince yapılacak incelemeyle tespit edilmesi. Rapor acze düşülmediğini belirtirse erteleme yapılmaz.

Kanuna göre ertelenen borçlar, vaka veya afet tarihinden itibaren bir yıla kadar ertelenebilir.

Bakanlıklarca müştereken belirlenen haller

Vaka, afet veya mücbir sebep Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığınca müştereken belirlenmişse, işverenin ayrıca durumu belgelemesine ve prim ödeme aczine düştüğünü belgelendirmesine gerek yoktur.

Ertelenecek borçlar (5/1/1.1, 5/1/1.2)

• Mevcut borçlar: Afet tarihinden önce ödeme süresi dolmuş sigorta primi, işsizlik primi, SGDP, idari para cezası, damga vergisi, özel işlem vergisi, eğitime katkı payı ve bunların ferîleri. Örneğin 21/9/2017'deki afette Temmuz ayı primi (son ödeme 31/8/2017) mevcut borçtur.
• Tahakkuk edecek borçlar: Afetin meydana geldiği tarihi takip eden üçüncü ayın sonuna kadar tahakkuk edecek borçlar. 20/7/2017'deki selde 31/10/2017'ye kadar tahakkuk edecek Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül borçları kapsamdadır. Afet tarihinde tahakkuk etmiş ama vadesi dolmamış alacaklar tahakkuk edecek borçlara dahil edilir.

Erteleme döneminin sonuçları (5/1/1.5)

Ertelendiği sürede zamanaşımı işlemez ve ertelenen kısma gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanmaz. Erteleme süresi sonuna kadar ödenmezse süre bitiminden itibaren ceza ve zam tahakkuk ettirilir; mevcut borçlarda durdurulan zam işlemeye devam eder.

Belgelerin verilme süresi

Kanunun 91/2 maddesine göre birinci fıkradaki durumlarda ve Bakanlıklarca belirlenen hallerde Kuruma verilmesi gereken bilgi, belge ve başvurular olayı takip eden üç ay içinde verilirse süresinde sayılır. Süre, üçüncü aydaki aynı gün sona erer; o ayda karşılık gelen gün yoksa ayın son günü son gündür. 22/5/2017'deki afette Nisan, Mayıs ve Haziran belgeleri 22/8/2017'ye kadar verilir; Temmuz belgesinin kanuni süresi 23/8/2017 olduğundan ertelemeye gerek yoktur. 31/3/2017'deki afette süre 30/6/2017'de biter.

Sınavda dikkat

• Talep süresi de belge verme süresi de üç aydır; erteleme süresi bir yıla kadardır.
• Acze düşme incelemesini sosyal güvenlik denetmeni yapar.
• Bakanlıkların müşterek belirlediği hallerde belge ve acz şartı aranmaz.