Yanlış ve Yersiz Alınan Prim ve Prime İlişkin Tutarların İadesi

Dayanak (11/2/0)

5510 sayılı Kanunun 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrası, Kuruma yanlış veya yersiz olarak ödenmiş primlerin geri verilmesini düzenler. 2013/11 sayılı Genelge bu hükmün primini kendi ödeyen sigortalılar bakımından nasıl uygulanacağını açıklar.

İade şartları

• Yanlış veya yersiz alındığı tespit edilen primler, alındıkları tarihten itibaren on yıl geçmemişse iade edilir.
• İade, hisseleri oranında işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara, genel sağlık sigortalılarına veya hak sahiplerine yapılır.
• İade kanuni faiziyle birlikte yapılır; faiz primin Kuruma yatırıldığı tarihi izleyen aybaşından, iadenin yapıldığı ayın başına kadar hesaplanır.
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 81 inci maddesi hükmü saklıdır.

Primini kendi ödeyen sigortalılar

• Primini kendi ödeyen (4/a), (4/b) ve (4/c) sigortalılarından yanlış ve yersiz tahsil edilen her türlü prim, faiz, gecikme cezası ve gecikme zammı, Kuruma başka prim borcu yoksa talep aranmaksızın iade edilir.
• İade, sigortalının Kurumca bilinen hesap numarasına; tespit edilemezse T.C. kimlik numarası üzerinden Kurumca belirlenen banka nezdinde lehine alacak oluşturularak yapılır.
• İade hakkında sigortalıya ayrıca yazılı bilgi verilir.

Uygulamada

“Hisseleri oranında” iade, primin kim tarafından ödendiğine göre yapılması demektir: sigortalı hissesine düşen kısım sigortalıya, işveren hissesine düşen kısım işverene geri verilir. Primini tamamen kendi ödeyen sigortalılarda (örneğin (4/b) veya isteğe bağlı sigortalılar) yersiz tutarın tamamı sigortalıya iade edilir.

Eksik alınan tutarlarla ilişkisi

Kurum hatasıyla eksik tahakkuk edilen tutarlar Kanunun 88 inci maddesinin yirmi ikinci fıkrasına göre tebliğ edilerek tahsil edilirken, fazla ve yersiz alınan tutarlar 89 uncu maddenin üçüncü fıkrasına göre faiziyle iade edilir; iki hüküm birbirini tamamlar.

Sınavda dikkat

• Süre: alındığı tarihten itibaren on yıl.
• Faiz: yatırıldığı tarihi izleyen aybaşından iade ayının başına kadar kanuni faiz.
• Primini kendi ödeyene başka borcu yoksa talep aranmaksızın iade.
• Hesap numarası bilinmiyorsa T.C. kimlik numarası üzerinden bankada alacak oluşturulur.