Yetkili makamlarca genel hayatı etkilediğine dair karar verilen vaka, afet veya mücbir sebep hâllerinde yapılacak işlemler

Genel hayatı etkileyen haller (Genelge 5/2/0)

5510 sayılı Kanunun 91 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre yetkili makamlarca genel hayatı etkilediğine dair karar verilen vaka, afet veya mücbir sebep hallerinde, genel hayatın etkilendiği bölge, il, ilçe veya mahalde doğrudan veya dolaylı olarak zarar gören işverenler, sigortalılar ve hak sahipleri bakımından şu süreler Kanundaki sürelere bağlı olmaksızın belirlenebilir ve ertelenebilir:

• Kuruma verilmesi gereken her türlü bilgi ve belge,
• Yapılması gereken başvurular,
• Ödenmesi gereken primler ve diğer Kurum alacakları.

Bu belirlemeyi ve ertelemeyi bölgedeki şartları ve gelişmeleri gözeterek yapmaya Kurum yetkilidir; genelgeye göre bu yetki Kurum Yönetim Kurulu tarafından kullanılır. Dolayısıyla muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin sigortalıların prime esas kazanç ve hizmet bilgilerine ilişkin kısmının ve aylık prim ve hizmet belgesinin verilmesi ile primlerin ödenmesi, Yönetim Kurulu kararıyla ertelenebilir.

7269 sayılı Kanun kapsamındaki afetler

7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun uyarınca genel hayatı etkilediğine karar verilen afetlerde, afet bölgesinde doğrudan veya dolaylı zarar gören işverenler, sigortalılar ve hak sahipleri için:

• Afetin olduğu tarihten afeti takip eden ayın sonuna kadar verilmesi gereken belgeler ile bunlara bağlı primler,
• Afetin meydana geldiği tarihi izleyen ayın sonuna kadar verilir ve ödenirse,
• belgeler süresinde verilmiş, primler süresinde ödenmiş sayılır.

Genelgedeki örnek

Mihalıççık ilçesine bağlı Süleler Köyü'nde 6/9/2018'de meydana gelen yangın, AFAD Başkanlığı Makam Oluru ile genel hayata etkili sayılmıştır. Bölgedeki işverenlerin 6/9/2018–31/10/2018 arasında vermeleri gereken 2018/Ağustos ve Eylül dönemi belgeleri ile beyannamelerin SGK bölümünü ve bunlara bağlı primleri 31/10/2018'e kadar vermeleri ve ödemeleri halinde:

• bu borçlar için gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanmaz,
• afet nedeniyle geç verilen belgeler için idari para cezası uygulanmaz.

Birinci ve ikinci fıkra haliyle farkı

Birinci fıkradaki bireysel erteleme işverenin talebine, belgelemesine ve acze düştüğünün incelenmesine dayanırken; üçüncü fıkradaki uygulama, yetkili makamın genel hayatı etkileme kararına dayanır ve bölgede zarar gören tüm ilgilileri kapsar. Sürelerin belirlenmesi Kanundaki sürelere bağlı değildir.

Sınavda dikkat

• Yetkili organ: Kurum Yönetim Kurulu.
• 7269 sayılı Kanun kapsamındaki afette son gün: afeti izleyen ayın sonu.
• Zarar doğrudan veya dolaylı olabilir.
• Süresinde yerine getirilen yükümlülükler için ne gecikme cezası/zammı ne de idari para cezası uygulanır.