5502: Mali hükümler, muafiyetler ve yürürlükteki diğer hükümler

5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu'nun teşkilata ilişkin maddelerinin çoğu 703 sayılı KHK ile yürürlükten kaldırılmış, teşkilat hükümleri 4 sayılı CBK'ya taşınmıştır. Yürürlükte kalan başlıca hükümler md. 35, 36, 37, Ek 1, Ek 2 (Ek 3 metni Ek 2'nin devamında yer alır), Geçici 3 ve Geçici 11'dir. Md. 38–43, Ek 4 ve Geçici 1, 2, 4–10 mülgadır.

Mal varlığı ve veriler (md. 35)

• Kurum, görevlendirildiği hizmetlerin gereği ve bağışlar dışında taşınmaz edinemez.
• Kurumun malları, alacakları ve banka hesapları 2004 ve 6183 sayılı Kanunlar bakımından Devlet malı hükmündedir; alacakları imtiyazlıdır. Mal ve hakları haczedilemez, haciz ve iflas hükümleri uygulanmaz; dava ve icra işlemlerinde teminat yatırmaktan muaftır.
• Sigortalı, işveren, emekli ve hak sahiplerinin bireysel verileri ve işletmelerin ticari sırları satılamaz ve paylaşılamaz; diğer gayri maddi haklar Yönetim Kurulu onayıyla satılabilir veya paylaşılabilir.
• Kişisel veriler; veri sahibinin noter onaylı muvafakati veya e-Devlet üzerinden kimlik teyidiyle verilen izni olmadan paylaşılamaz. 5018 sayılı Kanun cetvellerindeki kamu idareleri, 506 geçici 20. madde sandıkları ve Merkez Bankası ile sağlık verisi dışındaki veriler paylaşılabilir.
• Kişisel sağlık verileri, kamu sağlığının korunması ve tedavi hizmetlerinin yürütülmesi gibi amaçlarla talebi halinde Sağlık Bakanlığı ile paylaşılır. Anonim veriler araştırma amacıyla ücretsiz paylaşılabilir.
• Kira artışları yeniden değerleme oranından az olmamak üzere rayiç değerle belirlenir; ekonomik koşullara göre kira bedellerini belirlemeye Yönetim Kurulu yetkilidir.

Muafiyetler ve davalar (md. 36)

• Kurum; harçlardan, (elektrik ve havagazı tüketim vergisi ile yangın sigortası vergisi hariç) belediye vergi ve harçlarından, düzenlediği kâğıtlar için damga vergisinden, taşınmazları için emlak vergisinden, tapu ve kadastro döner sermaye bedellerinden muaftır.
• Kurum aleyhine hükmedilen alacaklar, alacaklının yazılı müracaatından itibaren otuz gün içinde ödenir; bu süre geçmeden cebri icraya başvurulamaz.
• Temsil yetkili hukuk müşavirleri ve kadrolu avukatların listesi başsavcılık ve bölge idare mahkemelerine verilir; listedekiler baroya kayıt ve vekaletname ibrazı gerekmeksizin Kurumu temsil eder.

Çeşitli malî hükümler (md. 37)

• Genel yönetim giderleri yıllık toplam gelirin %5'ini aşamaz.
• Gelirler riskin dağıtılması ve basiretli yönetim kurallarına göre en yüksek getiriyle yönetilir.
• Süresinde ödenmeyen primler, idarî para cezaları, gecikme zamları ve katılım payları Kurum alacağına dönüşür; tahsilde 6183 sayılı Kanunun 51, 102 ve 106. maddeleri hariç diğer maddeleri uygulanır.
• Sosyal güvenlik kanunları dışında Kurum giderlerini artıran düzenlemelerin yükü merkezî yönetim bütçesinden karşılanır.
• Sosyal sigorta fonu ile genel sağlık sigortası fonu birleştirilemez, aralarında kaynak aktarılamaz.

Fatura incelemesi ve birinci basamak (Ek 1, Ek 2)

• Sağlık hizmeti sunucularının faturaları %5 ilâ %10 oranında örnekleme yöntemiyle incelenir; sonuç tüm faturalara uygulanır. Yöntemi kabul etmeyen sunucu bunu hizmete başlamadan önce yazılı bildirir; bildirmezse kabul etmiş sayılır.
• İnceleme için Kurum dışından tabip ve eczacı görevlendirilebilir; gerektiğinde 3568 sayılı Kanuna tabi meslek mensuplarına ve bağımsız denetim kuruluşlarına yaptırılabilir.
• Kurum, faturaların 213 sayılı VUK mükerrer 242. maddeye uygun olarak elektronik ortamda düzenlenip gönderilmesini isteyebilir; bu şekilde yapılan inceleme ve ödeme 5018 sayılı Kanuna uygun sayılır.
• SGK, Sağlık Bakanlığına bağlı birinci basamak sağlık hizmetlerini doğrudan hizmet alımı sözleşmesiyle sağlayabilir; Sağlık Bakanlığı sözleşme tutarı dışında ayrıca bedel isteyemez, ayrıca fatura gönderilmez.

Geçici 3: Yönetim Kurulunca belirlenen otel ve iştirak payları Özelleştirme İdaresi eliyle 4046 sayılı Kanuna göre satılabilir.

Sınavda dikkat

• Kurum her taşınmazı edinemez: yalnız hizmet gereği ve bağış yoluyla.
• Sağlık verisi kamu idareleriyle değil, talebi halinde Sağlık Bakanlığıyla paylaşılır.
• Kurum aleyhine alacakta 30 gün dolmadan icra takibi yapılamaz.
• Fonlar arasında kaynak aktarımı yasaktır.