Çeşitli Hükümler

Sosyal güvenlik düzenlemelerinin yeri (md. 99)

• Sosyal güvenlik hak ve yükümlülükleriyle ilgili yapılacak her türlü kanuni düzenleme 5510 sayılı Kanunda yapılır. Bu hüküm, sosyal güvenlik mevzuatının tek kanunda toplanmasını amaçlar.
• Kanun gereğince yapılacak bildirimlerde 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.
• Kuruma yapılacak başvurulardan Bakanlıkça uygun görülenler, yurt dışında çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlikleri veya ataşelikleri aracılığıyla alınabilir. Hangi başvuruların alınacağı ve işlemlerin usul ve esasları Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.

Bilgi ve belge isteme hakkı (md. 100)

• Bankalar, döner sermayeli kuruluşlar ve diğer gerçek ve tüzel kişiler doğrudan; kamu idareleri ve kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ise münferit talepler hariç Kurumla yapılacak protokoller çerçevesinde bilgi ve belge verir.
• Bilgi ve belgeler gizli dahi olsa ve özel kanunlardaki yasaklayıcı hükümler dikkate alınmaksızın verilir. Saklı kalan istisnalar: Devletin güvenliği ve temel dış yararlarına karşı ağır sonuç doğuracak hâller, özel hayat ve aile hayatının gizliliği ve savunma hakkı.
• İstem; kişilerin sosyal güvenliğinin sağlanması, 6183 sayılı Kanuna göre Kurum alacaklarının takip ve tahsili ve Kanundaki diğer görevlerle sınırlıdır.
• İlgililer, kayıtlarını (mikrofiş, manyetik ortam vb.) ve bunlara erişim için gerekli sistem ve şifreleri ibraz etmeye, Kurumun belirleyeceği süre içinde cevap vermeye mecburdur.

Elektronik ortam (md. 100)

• Kurum, belgelerin internet ve elektronik ortamda gönderilmesine izin vermeye, bunu zorunlu tutmaya, yazılı sözleşmeyle yetkilendirilen kişileri (ör. mali müşavir) aracı kılmaya ve belgeleri diğer kamu idarelerinin formlarıyla birleştirmeye yetkilidir.
• Elektronik ortamda hazırlanan bilgi ve belgeler adli ve idari makamlar nezdinde resmî belge olarak geçerlidir.
• Kurumun bilgi işlem sisteminin hizmet dışı kalması nedeniyle son gün belge gönderilemez ve prim ödenemezse, sorunun ortadan kalktığı tarihi takip eden beşinci işgününün sonuna kadar belge gönderilir ve prim ödenirse süresinde yapılmış sayılır.
• Kurum, bakmakla yükümlü olunan kişilerin bilgilerinin elektronik altyapıya girilmesini kamu idarelerinden, işverenlerden ve 4/b sigortalılarından isteyebilir; girmeyenlere md. 102'ye göre idari para cezası uygulanır.
• Yetkilendirilen kamu idaresi, yetkilendirildiği hususlarla sınırlı olarak kendi mevzuatındaki yetkileri kullanabilir.

Uyuşmazlıkların çözüm yeri (md. 101)

Kanunda aksine hüküm bulunmayan hâllerde 5510 sayılı Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür. (Ör. hizmet tespiti, asgari işçilik ve prim borcuna itirazdan sonraki davalar, 6183 sayılı Kanun uygulamasından doğan uyuşmazlıklar da iş mahkemesine gider.)

Sınavda dikkat

• Sosyal güvenlik düzenlemeleri yalnız 5510'da yapılır; tebligatta 7201 sayılı Kanun uygulanır.
• Kamu idareleri bilgi-belgeyi protokolle, bankalar ve gerçek/tüzel kişiler doğrudan verir.
• Gizlilik istisnaları: Devlet güvenliği ve dış yararlar, özel ve aile hayatının gizliliği, savunma hakkı.
• Sistem arızasında ek süre: sorunun bitimini takip eden 5. işgünü.
• Uyuşmazlık yeri kural olarak iş mahkemesidir; idare mahkemesi değil.