İdarî Para Cezaları ve Fesih Hükümleri

İdari para cezalarının miktarları (md. 102/1)

Cezalar Kurumca, diğer kanunlarda ceza öngörülmüş olsa dahi asgari ücret esas alınarak uygulanır.

• (a) İşe giriş / GSS giriş bildirgesi: süresinde veya usulüne uygun verilmemesi: her sigortalı için bir asgari ücret; verilmediğinin denetim veya mahkeme kararıyla anlaşılması: iki katı; bir yıl içinde tekrarı: beş katı.
• (b) İşyeri bildirgesi: kamu idareleri ve bilanço esasına göre defter tutanlar üç, diğer defter tutanlar iki, defter tutmayanlar bir asgari ücret.
• (c) Aylık prim ve hizmet belgesi: asıl belgede sigortalı başına asgari ücretin beşte biri, ek belgede sekizde biri, Kurumca re'sen düzenlenen ek belgede yarısı (her biri en çok iki asgari ücret); denetimle tespitte iki asgari ücret.
• (d) Eksik işçilik: mal edildiği her ay için iki asgari ücret.
• (e) Defter ve belgelerin ihtara rağmen 15 gün içinde ibraz edilmemesi: bilanço esasında 12, diğer defterlerde 6, defter tutmayanlarda 3 asgari ücret. Geçersiz defter kayıtları ve ücret bordrolarında her ay/bordro için yarım asgari ücret.
• (g) Bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen kurum ve tüzel kişilere bir asgari ücret; sigortasız kişiyi bildirmeyen kamu idareleri ve bankalara sigortalı başına asgari ücretin onda biri. (h) Ticaret sicili memurluklarının bildirim ihlali: her bildirim için bir asgari ücret.
• (ı) Denetimi engelleme: beş asgari ücret; cebir veya tehdit kullanılırsa TCK md. 265/2'ye göre ceza ve ayrıca on asgari ücret.
• (i) Md. 100'e göre istenen bilgi-belgeyi vermeme: beş, geç verme iki asgari ücret. 4/c hizmet bilgilerinin hiç gönderilmemesi sigortalı başına beşte bir, geç gönderilmesi onda bir (yıllık üst sınır 24 asgari ücret).
• (j) İşten ayrılış bildirgesi: her sigortalı için asgari ücretin onda biri. (k) Bakmakla yükümlü olunan kişi bilgileri: yarım asgari ücret. (n) Gerçeğe aykırı meslek kodu: sigortalı başına onda bir.

İndirimler, itiraz ve zamanaşımı

• Denetim ve mahkeme tespitleri hariç, bildirge veya belge yasal süreden sonra kendiliğinden 30 gün içinde verilir ve ceza tebliğden itibaren 15 gün içinde ödenirse (a), (b), (g), (h), (j) cezaları dörtte bir oranında uygulanır.
• Kazançta asgari ücretin üçte birini ve %1'ini aşmayan küçük eksiklikler için önce 15 gün süreli yazılı ihtar verilir.
• Ceza tebliğ ile tahakkuk eder; tebliğden itibaren 15 gün içinde ödenir veya Kuruma itiraz edilir; itiraz takibi durdurur. Ret kararına karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde idare mahkemesine başvurulur; başvurulmazsa ceza kesinleşir. Mahkemeye başvuru takip ve tahsili durdurmaz.
• İtiraz veya dava açmadan 15 gün içinde peşin ödemede cezanın dörtte üçü tahsil edilir; peşin ödeme dava hakkını etkilemez.
• 15 gün içinde ödenmeyen cezalara gecikme cezası ve zammı uygulanır. İdari para cezaları fiilin işlendiği tarihten itibaren 10 yıllık zamanaşımına tabidir. Hüküm bulunmayan hâllerde 5326 sayılı Kabahatler Kanunu uygulanır.
• Ceza uygulanması, bildirge ve belgeleri verme yükümlülüğünü kaldırmaz.

Sağlık hizmeti sunucularına yaptırımlar (md. 103)

• Hizmet sunmadan fatura etme, gerçeğe aykırı belge, kapsam dışı hizmeti kapsam içi gösterme, hak sahibi olmayana hizmet, tavan üstü ilave ücret hâllerinde yersiz ödeme md. 96'ya göre geri alınır; sözleşme feshedilebilir ve Kurumca belirlenen süre içinde yeniden sözleşme yapılmaz.
• Kimlik tespiti yapmayıp başkasına hizmet veren sunucudan Kurum zararı alınır.
• Alacağın riske girmesi hâlinde en az üç müfettişten oluşan komisyonun görüşü ve Rehberlik ve Teftiş Başkanının onayıyla ödemeler altı ayı geçmemek üzere durdurulabilir; teminat verilirse durdurma kaldırılır.
• Devir hâlinde alacak tahsil edilmeden ve en az bir yıllık fesih süresi geçmeden devralanla sözleşme yapılmaz. Nitelikli dolandırıcılıkta yönetici-ortakların sunucusuyla hiç, hekimlerle en az üç yıl sözleşme yapılmaz.

Sınavda dikkat

• İPC'ye itiraz 15 gün (Kuruma), dava 30 gün (idare mahkemesi) — prim borcunda ise iş mahkemesi.
• Peşin ödemede 3/4 tahsil; kendiliğinden geç bildirimde 1/4 uygulanır.
• Denetimi engelleme 5, cebir-tehdit 10 asgari ücret.
• İPC zamanaşımı 10 yıl, fiil tarihinden başlar.