Kapsamdaki Kişiler ve Tescili

Genel sağlık sigortalısı sayılanlar (md. 60/1)

İkametgâhı Türkiye'de olan kişilerden şunlar genel sağlık sigortalısıdır:

• (a) 4/a, 4/b ve 4/c sigortalıları; (b) isteğe bağlı sigortalılar.
• (c) sigortalı sayılmayanlardan: aile içi kişi başı geliri asgari ücretin üçte birinden az olan vatandaşlar ve gelir tespiti yapılmaksızın 18 yaşından küçük çocuklar; uluslararası koruma başvurusu/statüsü sahipleri ve vatansızlar; 2022 sayılı Kanuna göre aylık alanlar (65 yaş, muhtaç, engelli); İstiklal Madalyası şeref aylığı alanlar; vatani hizmet tertibi aylığı alanlar; 2330 sayılı Kanuna göre aylık alanlar; 2828 sayılı Kanuna göre ücretsiz korunma-bakım hizmeti alanlar ve ana-babası olmayan 18 yaş altı çocuklar; harp malullüğü ve Terörle Mücadele Kanunu kapsamında aylık alanlar; Köy Kanunu ek 16 aylıklılar; olimpiyat ve Avrupa şampiyonu sporcular.
• (d) mütekabiliyet esasıyla oturma izni almış, yabancı ülkede sigortalı olmayan yabancılar (bir yıl yerleşik olma şartıyla).
• (e) işsizlik ödeneği, Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği ve kısa çalışma ödeneği alanlar.
• (f) gelir veya aylık alanlar; (g) bu bentlerin dışında kalan ve başka ülkede sağlık sigortası hakkı olmayan vatandaşlar.

Kapsam dışı ve özel durumlar

• Md. 6'daki bazı sigortalı sayılmayanlar için önce bakmakla yükümlü olunan kişi olup olmadıklarına bakılır; öyleyse ayrıca tescil yapılmaz.
• Yabancı ülke kuruluşunca 3 aya kadar gönderilenler, dış temsilciliklerde yabancı ülkede sigortalı olanlar, hükümlü ve tutuklular ve Türkiye'de bir yıldan kısa süredir yerleşik yabancılar GSS kapsamında değildir.
• (d) ve (g) bentlerinde eşlerden hangisinin sigortalı, hangisinin bakmakla yükümlü olunan kişi olacağı eşlerin tercihine bırakılır.
• 4/c'de bir yıldan fazla aylıksız izin kullanan eşler bakmakla yükümlü olunan kişi sayılır.
• Gelir testinde aile: aynı hanede yaşayan eş, evli olmayan çocuk, büyük ana ve büyük baba.
• Yabancı öğrenciler eğitim yılı başından itibaren üç ay içinde talep ederse GSS'li sayılır. Avukat stajyerleri staj süresince GSS'li sayılır; primlerini Türkiye Barolar Birliği öder.
• Lise mezunları 20, yükseköğrenim mezunları 25 yaşını geçmemek şartıyla mezuniyetten itibaren iki yıl gelir tespiti yapılmaksızın GSS'li sayılır.
• 6284 sayılı Kanuna göre koruyucu tedbir kararı verilenler gelir tespiti yapılmaksızın GSS'li sayılır. Er-erbaşlar askerlik süresince primleri kamu idaresince ödenerek GSS'lidir.

Başlangıç ve tescil (md. 61)

• Sigortalılar ve isteğe bağlı sigortalılar tescil tarihinden itibaren GSS'li sayılır; ayrıca bildirime gerek yoktur.
• Gelir testine girenler Kurumca tescil edildiği, aylık alanlar aylığa hak kazandıkları tarihten itibaren GSS'li sayılır. İlgili kurumlar kapsama alınanları bir ay içinde bildirir.
• Yabancılar yerleşim süresinin bir yılı geçtiği tarihten sonra talepte bulunurlarsa talebi takip eden günden itibaren GSS'li sayılır.
• İşsizlik ödeneği alanları İŞKUR bir ay içinde bildirir. Gelir/aylık alanlar ayrıca bildirim gerekmeksizin tescil edilmiş sayılır. (g) bendi kapsamındakiler Kurumca re'sen tescil edilir.
• GSS'lilerin çocukları, ana-babanın tescil edilmiş olmasına bakılmaksızın 18 yaşını dolduruncaya kadar sağlık hizmetinden yararlanır.
• Durumu değişen ve gelir testi ya da (g) bendine girenler bir ay içinde Kuruma başvurmak zorundadır.
• GSS, yerleşim yerinin Türkiye olmadığı tarihten itibaren sona erer.

Hak niteliği (md. 62)

Sağlık hizmetlerinden yararlanmak sigortalı için bir hak, finansmanı sağlamak Kurum için yükümlülüktür. Sağlanan hizmetler ile ödenen primlerin tutarı arasında ilişki kurulamaz.

Sınavda dikkat

• Gelir testinde sınır kişi başı aylık gelirin asgari ücretin üçte biridir.
• Hükümlü ve tutuklular GSS'li de bakmakla yükümlü olunan kişi de sayılmaz.
• İşsizlik ödeneği alanları İŞKUR, avukat stajyerlerini Barolar Birliği bir ay içinde bildirir.
• Çocuklar tescile bakılmaksızın 18 yaşına kadar sağlık hizmeti alır.