SSİY: Borçlanma ve tahsis talebi (uzun vadeli ortak konular)

Borçlanmanın şartları (md. 66/1–2)

• Başvuru, Kurumca hazırlanan hizmet borçlanması başvuru belgesi veya dilekçe ile yapılır.
• Kanun md. 41'deki sürelerin borçlanılabilmesi için talepten önce: 4/a'da tescil ve kısa ve/veya uzun vadeli prim bildirimi; 4/b'de tescil ve tahakkuk etmiş veya ödenmiş süre; 4/c'de tescil bulunmalıdır. Talep veya ölüm tarihinde sigortalı olma şartı aranmaz.
• Borç, ilgiliye iadeli taahhütlü tebliğ edilir; PTT alındısının teslim tarihi tebliğ tarihidir. Tebliğden itibaren bir ay içinde ödenen tutara isabet eden süre geçerli sayılır; ödenmeyen veya kısmen ödenen kalan süre için yeni başvuru gerekir.

Not: kanunla çelişki (borçlanma oranı)

SSİY md. 66/2 borçlanma primini tüm borçlanmalar için günlük kazancın %32'si (kısmi süreli eksik günlerde GSS ödenmişse %20) olarak gösterir. 5510 md. 41'in güncel metnine göre ise oran doğum/analık borçlanmasında %32, diğer borçlanmalarda %45, GSS primi ödenmiş kısmi süreli eksik günlerde %39'dur. Çelişkide kanun esas alınır.

Sigortalılık başlangıcı ve statü (md. 66/3–7)

• Sigortalılık başlangıcından önceki askerlik, doktora/uzmanlık, avukatlık stajı, fahri asistanlık ve 1416 sayılı Kanun kapsamı yurt dışı öğrenim borçlanmalarında başlangıç tarihi borçlanılan gün kadar geriye götürülür.
• Doğum, askerlik, doktora, staj, beraatle sonuçlanan tutukluluk, grev-lokavt ve fahri asistanlık borçlanmaları talep tarihindeki statüye; aylıksız izin ve seçim nedeniyle açıkta geçen süreler 4/c'ye; kısmi süreli eksik günler 4/a'ya göre değerlendirilir.
• 2925 sayılı Kanuna tabi olup başka sigortalılığı olmayanların borçlanması 4/a; zorunlu sigortalılık bittikten sonra isteğe bağlı prim ödeyenlerin sonrası için yaptıkları borçlanma 4/b sayılır.
• Kendi hesabına okuyup subay, astsubay, komiser yardımcısı veya polis olanların öğrenim süreleri borçlanılır; borç tebliğden itibaren iki yıl içinde taksitle ödenir.

Belgeleri onaylayan merciler (md. 66/9)

Doğum izni: çalıştığı işyeri; askerlik: askerlik şubesi veya kuvvet komutanlığı; aylıksız izin: işveren; doktora/uzmanlık: hastane veya öğrenim kurumu; avukatlık stajı: baro başkanlığı; beraatle biten tutukluluk: Cumhuriyet savcılığı; grev-lokavt: Bakanlık bölge müdürlüğü; fahri asistanlık: ilgili kurum; seçim nedeniyle istifa ve yurt dışı resmî öğrenim: ilgili kamu idaresi. Elektronik ortamda alınan belgeler istenmez.

Borçlanmadan vazgeçme ve hesap (md. 66/11–13)

• Aylık bağlanmamışsa yazıyla vazgeçilebilir; ödenen tutarın tamamı faizsiz iade edilir, kısmi iade yapılmaz. Aylık bağlanmışsa veya sigortalının ölümünden önce yapılmış borçlanmalarda hak sahiplerine iade yapılmaz.
• Ay 30, yıl 360 gün kabul edilir. Kısmi ödemede hizmet süresi borçlanılan sürenin sonundan başına doğru hesaplanır.

Tahsis talep tarihi (md. 67)

• Adi posta, kargo veya elden başvuruda dilekçenin Kurum kayıtlarına intikal tarihi; taahhütlü, iadeli taahhütlü, APS, PTT Alo Post veya PTT Kargo ile gönderimde postaya verildiği tarih esas alınır.
• Hak kazanılan ayın son günü resmî veya hafta sonu tatiline rastlarsa, izleyen ilk iş günü mesai bitimine kadar verilen talep önceki ayın son günü verilmiş sayılır.
• Aynı ay içinde talepten sonra işten ayrılan veya işyerini kapatanın talebi geçerlidir.
• Talep tarihinde yaş veya sigortalılık süresi şartlarından birini taşımayan, bunu talepten itibaren bir ay içinde tamamlayanın talebi, şartın tamamlandığı tarihte geçerli sayılır.
• 4/b borcu ödenmeden yapılan talep, borçların ödendiği tarih itibarıyla geçerlidir.

Sınavda dikkat

• Borç tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir; kısmi ödemede süre sondan başa sayılır.
• Vazgeçmede tamamı faizsiz iade, kısmi iade yok.
• Taahhütlü postada postaya veriliş tarihi esastır.
• Eksik şart bir ay içinde tamamlanırsa talep geçerli olur.