SSİY: İş kazası ve meslek hastalığının bildirilmesi ve soruşturulması

İş kazasının bildirimi (md. 35)

• 4/a sigortalıları ile hükümlü-tutuklu ve harp/vazife malulleri için işveren; çırak, stajyer ve İŞKUR kursiyerleri için eğitim veya staj görülen işyerinin işvereni: kazanın olduğu yerdeki kolluğa derhal, Kuruma en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirir.
• Sözleşmesiz ülkeye götürülen Türk işçileri için işveren, o ülkedeki yerel kolluğa derhal, Kuruma üç iş günü içinde bildirir.
• 4/b sigortalısı kendisi, rahatsızlığının bildirime engel olmadığı günden sonraki üç iş günü içinde (en fazla bir ay) bildirir; engel durumunu hekim raporu veya mücbir sebep belgesiyle kanıtlamalıdır.
• Tarım ve orman işlerinde süreksiz çalışan 4/a'lılarda bildirimi kendileri veya işverenleri kolluğa derhal, Kuruma üç iş günü içinde yapar.
• Bildirim Ek-7 iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesiyle e-sigorta üzerinden veya doğrudan ya da postayla yapılır.
• Kaza işverenin kontrolü dışındaki yerde olmuş ve bilgi alınması engellenmişse üç iş günlük süre öğrenme tarihinden başlar.
• İşveren süresinde bildirmezse bildirim tarihine kadar ödenen geçici iş göremezlik ödeneği işverenden tahsil edilir. 4/b'li süresinde bildirmezse bildirim tarihine kadarki ödenek ödenmez; sonrası ödenir.

Meslek hastalığı (md. 36)

• Meslek hastalığına tutulduğu; yetkili sağlık hizmet sunucularının sağlık kurulu raporu ve tıbbi belgeleri ile gerektiğinde işyeri çalışma şartlarını gösteren denetim raporlarının incelenmesi sonucu Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilmelidir.
• İşten ayrıldıktan sonra ortaya çıkan meslek hastalığında, işten fiilen ayrılma ile hastalığın ortaya çıkması arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğindeki yükümlülük süresinden uzun süre geçmemiş olmalıdır.
• Yükümlülük süresi aşıldığı için talebi reddedilenlerin yazılı başvurusunda; klinik-laboratuvar bulguları ve işyerinde Kurum denetim memurları ya da Bakanlık iş müfettişlerince yapılacak inceleme raporuna göre Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu karar verir.
• Bildirim: 4/a ve md. 5 kapsamındakiler için durumu öğrenen sigortalı veya kendisine bildirilen işveren; 4/b'de sigortalının kendisi; öğrenildiği günden itibaren üç iş günü içinde Ek-7 ile.
• Bildirmeyen veya kasten eksik-yanlış bildiren işverenden ya da 4/b'liden tedavi, yol, gündelik, refakatçi giderleri ve ödenen geçici iş göremezlik ödeneği tahsil edilir.
• Listede olmayan hastalıkların meslek hastalığı sayılıp sayılmayacağına ilişkin uyuşmazlıkları Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu karara bağlar.

Soruşturma (md. 37)

• Ünite; bildirge, ekleri ve kamu idarelerinin belge ve tutanaklarından yeterli bilgi alabiliyorsa başka soruşturmaya gitmeden olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağına karar verebilir; meslek hastalığında ilgili sağlık birimine sevk eder.
• Ünitece karar verilemeyen iş kazaları Kurum denetim memurları veya Bakanlık iş müfettişlerince soruşturulur.
• İş müfettişi raporunda gerekli bilgiler varsa veya yargı kararı bulunuyorsa ünitelerce tekrar inceleme istenmez.
• Soruşturmanın amacı: sigortalılık durumu, olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağı, birimin meslek hastalığına yol açıp açmayacağı, kaçınılmazlık ilkesinin uygulanıp uygulanmayacağı, sigortalının kastı/ağır kusuru, işverenin kastı veya İSG mevzuatına aykırılığı ve üçüncü kişilerin kusuru.
• Bildirilenlerin gerçeğe aykırı olduğu ve olayın iş kazası olmadığı anlaşılırsa yersiz ödemeler gerçeğe aykırı bildirimde bulunanlardan tahsil edilir.

Sınavda dikkat

• İş kazası: kolluğa derhal, Kuruma 3 iş günü; 4/b'de en fazla bir ay içinde engel kalktıktan sonra 3 iş günü.
• Çırak ve stajyerin kazasını eğitim/staj gördüğü işyeri işvereni bildirir.
• İşveren geç bildirirse ödenek işverenden alınır; 4/b geç bildirirse ödenmez.
• Meslek hastalığını Kurum Sağlık Kurulu tespit eder; süre aşımında karar SSYSK'nındır.