SSİY: Malullük sigortası

Malul sayılma (md. 49/1–5)

• Kanun md. 25'teki şartları taşıyan sigortalılar malul sayılır.
• 4/c'de: görevine devam edenlerde çalışma gücünün en az %60'ını veya vazifesini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kaybetme; görevden ayrılıp başka statüde çalışmayanlarda çalışma gücünün en az %60'ını kaybetme; hastalığın kanundaki sürelerden fazla devam etmesi (personel kanununa tabi olmayanlarda 657 sayılı Kanunun hastalık izni hükümleri). Tespiti Kurum Sağlık Kurulu yapar.
• Kanuni süreden önce iyileşen hastalığın bir yıl içinde nüksetmesinde eski ve yeni süreler birleştirilir.
• Birden fazla statüde çalışanların malullük talebi son sigortalılık hâline göre sonuçlandırılır.

Vazife malullüğü (md. 49/6–19)

• 2008 sonrası ilk defa 4/c'li olanların malullüğü Kanun md. 47/1'deki hâllerden doğmuşsa vazife malullüğü hükümleri uygulanır; bunu Kurumca oluşturulan Kurul tespit eder. md. 47/2'deki (içki, intihara teşebbüs vb.) hâllerde yalnız malullük hükümleri uygulanır.
• Kamu idaresi olayı kolluğa veya yetkili mercilere derhal, Kuruma en geç 15 iş günü içinde bildirir; sigortalı veya hak sahipleri de bildirebilir. Süre olay tarihinden, hastalıkta tedavinin imkânsız olduğuna dair kati raporun onayından, esirlik ve gaiplikte bu hâllerin sona ermesinden başlar.
• Süresinde bildirilen vazife malullüğü aylığı, görevle ilişiğin kesildiği tarihi takip eden ay başından bağlanır. Geç bildirimde aylık farkları, bildirim tarihine kadar ilgili kamu idaresine ödettirilir.
• Harp malullerine vazife malullüğü aylığına ek olarak harp malullüğü zammı ödenir. Vazife/harp malullüğü nedeniyle ölenlerin hak sahiplerine prim günü aranmaksızın ölüm aylığı bağlanır.
• Aylık, 5434 sayılı Kanuna göre emsaline bağlanacak aylıktan az olamaz; görevde derece değişirse yeni hesaplanan tutar öncekinden azsa yüksek olan ödenir.
• Vazife malullüğü aylığı alırken 4/a veya 4/c'de çalışmaya başlayanın aylığı kesilir; 4/b'de ancak yazılı istekle kesilir. Harp malulleri, 2330 ve 5434 md. 56 kapsamındakiler ise çalışsalar da aylıkları kesilmez; 4/c'de uzun vadeli, 4/a-b'de İK-MH uygulanır, istekle uzun vadeli kollar da uygulanır, GSS primi alınmaz.
• Yeniden çalışıp yaşlılık aylığına hak kazanana vazife malullüğü aylığıyla birlikte ayrıca yaşlılık aylığı bağlanır; yetmezse toptan ödeme yapılır.

Sevk ve tespit (md. 50–52)

• 4/c hariç MYÖ prim günü 1800 günden az olanların sevkleri yapılmaz. 1800 günü olan ama borcu bulunan 4/a-4/b sigortalılarının sevki yapılır ve masraflar Kurumca karşılanır. 1800 gün borçlanmayla tamamlanacaksa borçlanma talebi alınarak sevk yapılır; bedel ödenmeden sevk yapılmışsa masraflar sigortalıya aittir (aylık öncesi borç ödenip malul sayılırsa Kurum karşılar).
• Malullük, sigortalının veya işverenin talebiyle; ilk işe giriş belgesi, sağlık kurulu raporu, varsa işe giriş sağlık raporu, askerlik belgeleri, önceki epikrizler ve kurul kararları incelenerek Kurum Sağlık Kurulunca Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğine göre tespit edilir.
• İK-MH sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60'ını kaybettiği tespit edilen 4/a-4/b'liye malullük aylığı için yeni rapor istenmez. Kontrol muayenesi ihtiyacını ve süresini Kurum Sağlık Kurulu belirler.
• Malul sayılmayana (4/c'de ayrıca kurumuna) yazıyla bildirilir. Aynı hastalık için malul sayılmamaya itiraz, dosyayla birlikte Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna gönderilir; yeni hastalık veya artış iddiasında yeniden sevk yapılır.

Başvuru ve başlangıç (md. 53–54)

• 4/a'da işten ayrıldıktan, 4/b'de işyerini kapatıp devrettikten sonra tahsis talep dilekçesiyle başvurulur; 4/c'de çalışmaya devam edenler kurumlarına başvurur, emekliye sevk onayı üniteye gönderilir.
• Raporsuz başvuruda talepten önceki 6 ay içinde yetkili hastanece düzenlenmiş durum bildirir sağlık kurulu raporu kabul edilir; yoksa sevk yapılır.
• Aylık başlangıcında geçici iş göremezlik ödeneği alınıyorsa aylık, ödeneğin bittiği tarihten sonraki ay başından başlar. 4/b hizmetleri borçların ödendiği tarih itibarıyla geçerli sayılır.

Sınavda dikkat

• Vazife malullüğü bildirimi Kuruma 15 iş günü.
• Sevk için en az 1800 gün (4/c hariç).
• Raporsuz başvuruda son 6 ay içindeki durum raporu geçerlidir.
• İtiraz mercii: Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu.