SSİY: Sigortalıların yurt dışında bulunmaları

Yurt dışında bulunma sürelerinin tespiti (md. 86)

• 4/a ve 4/c sigortalıları için işverenlerince görevlendirildiklerine dair görev belgesi,
• 4/b sigortalıları için işleri nedeniyle yurt dışına çıkacaklarına dair beyan belgesi ve bunu destekleyen belgeler istenir.
• Kurum, yurt dışında bulunma hâlini her türlü bilgi ve belgeyle de tespit edebilir.
• Kanun md. 10 gereği bu görevler süresince sigortalı ve işverenin hak ve yükümlülükleri devam eder.

Sözleşmesiz ülkelerde üstlenilen işler (md. 87)

• Türkiye ile sosyal güvenlik sözleşmesi bulunmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce götürülen Türk işçileri 4/a sigortalısı sayılır; haklarında kısa vadeli sigorta kolları ve GSS uygulanır (uzun vadeli için isteğe bağlı sigorta yolu açıktır).
• İşçiyi götürecek işverenin işyeri Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulu ve tescilli olmalıdır. Yabancı ülke mevzuatına göre kurulan firmaların yurt dışındaki işlerinde çalışan Türk vatandaşlarına bu hükümler uygulanmaz.
• Yeni tescil edilecek dosyadan çalıştırılacaksa işyeri dosyası işletme merkezinin bağlı olduğu ünitede tescil ettirilir.
• İşyeri bildirgesine, md. 29'daki belgelere ek olarak işin alındığını gösteren sözleşme ve ilgili ülkedeki Türk dış temsilciliği yazısı veya Dış Ticaret Müsteşarlığı belgesi eklenir.
• Aynı ülkede kısa vadeli prim oranı aynı olan başka bir iş üstlenilirse yükümlülükler önceki dosya üzerinden yerine getirilebilir.

Sağlanan haklar ve işverenin yükümlülüğü (md. 88–89)

• Bu işçilerin tedavi gördükleri sağlık tesislerinin raporlarına göre hak kazandıkları geçici iş göremezlik ve emzirme ödenekleri, belgeler o ülkedeki Türk dış temsilciliğince onanırsa Kurumca ayrıca tasdik aranmaksızın Türk Lirası olarak ödenir.
• İşveren, geçici veya sürekli görevle yurt dışına gönderdiği veya götürdüğü sigortalının İK-MH, hastalık ve analık hâllerinde, Kurum işe el koyuncaya kadar geçici iş göremezlik ödeneğini ödemekle yükümlüdür. Gecikmeden doğan her türlü zarardan Kuruma ve sigortalıya karşı sorumludur.
• Kurum, Kanuna uygun ve belgelere dayanan ödenek tutarlarını işverene öder.

Sigorta olaylarının bildirimi (md. 90)

• Yabancı ülkede meydana gelen iş kazasında üç iş günlük bildirim süresi, meslek hastalığı ve vazife malullüğünde Kanundaki süre olayın meydana geldiği tarihten başlar.
• Kaza işverenin kontrolü dışındaki yerde olmuşsa üç iş günü öğrenme tarihinden başlar.
• Kurumca kabul edilebilir belgelenmiş mazeret varsa süre mazeretin ortadan kalktığı tarihten başlar.

Sınavda dikkat

• 4/a-4/c için görev belgesi, 4/b için beyan belgesi.
• Sözleşmesiz ülkeye götürülen işçiler: kısa vadeli + GSS; işveren Türk kanunlarına göre kurulu olmalı.
• Ödenekler dış temsilcilik onayıyla TL olarak ödenir.
• Kurum el koyuncaya kadar ödeneği işveren öder, sonra Kurumdan alır.