SSİY: Yoklama işlemleri

Amaç (md. 73)

Yoklamanın amacı; gelir veya aylık almakta iken ölen ya da gelir/aylık alma koşullarını kaybedenlerin zamanında belirlenmesi, öncelikle ödemelerin durdurulması, ardından gelir ve aylığın kesilerek yersiz ödemelerin tahsil edilmesidir.

Kapsam (md. 74)

• SİG alanlar: sürekli iş göremezliğin devam ettiği.
• Malullük ve vazife malullüğü aylığı alanlar: sigortalı olarak çalışmadıkları, yabancı ülkede çalışmadıkları, malullüğün devam ettiği.
• Yaşlılık aylığı alanlar: sigortalı olarak veya yabancı ülkede çalışmadıkları.
• Ölüm geliri/aylığı alanlar: dul eşin yeniden evlenmediği; reşit olmayan çocukların hayatta olduğu; 18 yaşını dolduran erkek çocukların lise ve dengi öğrenimde 20, yükseköğrenimde 25 yaşına kadar öğrenciliğinin devam ettiği; kız çocukların evlenmediği; malul çocukların kaybının en az %60 olduğu; çocukların çalışmadığı veya kendi aylığı olmadığı; ana-babanın gelirinin net asgari ücretten az olduğu; boşanan eş veya kızın boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşamadığı.
• Gelir/aylık sahibinin ve hak sahiplerinin hayatta olduğu.
• Sigortalılık ve başka aylık alıp almama durumu, Kurum ve diğer kurumların kayıtlarının belirli dönemlerle taranmasıyla tespit edilir. Türk vatandaşı olmayan aylık sahiplerinden belge istenebilir.

Yoklama yapılması ve bilgi isteme (md. 75–76)

• Kurum gerekli gördüğü zaman ve yöntemle aylık sahipleri ile veli, vasi, kayyım ve vekillerine yoklama yaptırabilir; yoklama ödeme yapan bankalar veya PTT şubelerine de yaptırılabilir.
• Kayıt/tescil yapan kurumlardan ve vergi dairelerinden belge istenebilir; öğrencilik durumunun tespiti için MEB ve YÖK ile sözleşme yapılabilir.
• Ödemeler kütüğü ile NVİ nüfus kütükleri en geç 15 günü geçmeyen periyotlarla karşılaştırılarak cinsiyet değişikliği, ölüm veya evlenme nedeniyle şartları yitirenler tespit edilir.
• Bankalar, kamu idareleri ve diğer kişilerden münferiden istenen bilgi ve belgeler bir ay içinde gönderilmelidir; tebligata rağmen gönderilmezse idari para cezası uygulanır.

Yoklama yetkisi (md. 77)

• Kurum denetim ve kontrol memurları, aylık şartlarının sürüp sürmediğini, geçici iş göremezlik süresinde ve malullük aylığı alırken fiilen çalışılıp çalışılmadığını mahallinde inceleyebilir.
• İnceleme, öldüğü hâlde nüfusa tescil edilmeyenleri ve boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşayan eş veya kızları da kapsar.
• Denetimde alınan yeni raporlar Kurum Sağlık Kurulunca incelenip rahatsızlığın bulunmadığı veya aylık gerektiren düzeyde olmadığı anlaşılırsa aylıklar başlangıç tarihi itibarıyla iptal edilir ve yersiz ödemeler tahsil edilir.

Kontrol muayenesi (md. 78)

• Kurum Sağlık Kurulunca gerekli görülen, sigortalının malullük artışı veya bakıma muhtaçlık iddiası, ihbar-şikâyet veya denetim kapsamındaki kontrol muayeneleri yeni rapor ve önceki belgelerle birlikte değerlendirilir.
• Raporlar sicil veya tahsis dosyalarıyla Kurum Sağlık Kuruluna gönderilir; gerekirse ek belge, yeni muayene ve yeniden kontrol istenir.
• Kontrol muayenesine tabi sigortalılara muayene tarihinden en az 3 ay önce yazıyla bildirim yapılır.

Sınavda dikkat

• Yoklamada ilk adım ödemenin durdurulması, sonra kesme ve tahsil.
• NVİ karşılaştırması en geç 15 günlük periyotlarla.
• İstenen bilgi-belge bir ay içinde gönderilir.
• Kontrol muayenesi bildirimi en az 3 ay önce yapılır.