Arama, kullanma ve ıslah belgeleri; tescil

Belge türleri

167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun, 8. madde kapsamına giren kazı ve kuyular için üç tür belge öngörür: arama belgesi, kullanma belgesi ve ıslah ve tadil belgesi. Belgeler DSİ tarafından verilir.

Arama belgesi (md. 9)

• Belge gerektiren yeraltı suyu arama işleri için bir yıl süreli arama belgesi verilir.
• Bu sürede arama bitirilmezse, belge sahibinin sürenin son ayı içinde başvurması şartıyla belge bir yıl daha uzatılır.
• Uzatılan sürede de arama bitirilemezse belge hükümsüz sayılır ve iş sahibi yeniden belge alır.

Kullanma belgesi (md. 10)

• Arama belgesine dayanarak arazisinde yeraltı suyu bulan kimse bu suyu kullanabilir; ancak bir ay içinde DSİ'ye başvurarak kullanma belgesi alır.
• Kuyu, galeri, tünel ve benzerlerine ölçüm sistemleri kurulmadan kullanma belgesi verilemez.
• Ölçüm sistemi gerektiren yeraltı suyunun kullanım maksadı, miktarı ve havza sınırı gibi hususlar DSİ'nin teklifi üzerine DSİ'nin bağlı olduğu Bakanlıkça belirlenir; ölçüm sistemi kurma süresi bu Bakanlığın kararıyla uzatılabilir.

Islah ve tadil belgesi (md. 11)

Kullanma belgesine sahip kimse, kuyularının veya yeraltı suyu menbalarının verimini artırmak ya da başka bir amaçla bunlara kendiliğinden müdahalede bulunamaz ve kuyuların kullanma şeklini değiştiremez. Bu işler ancak DSİ'den ıslah ve tadil belgesi alınarak yapılabilir.

Muafiyet (md. 12)

Arama, kullanma ve ıslah ve tadil belgeleri hiçbir ücrete, damga resmine, harca ve sair rüsuma tabi değildir.

Başvuru ve değerlendirme (md. 13-14)

• Belge isteyen kimse doğrudan bulunduğu yerdeki DSİ teşkilatına; DSİ teşkilatı yoksa en yakın mülkiye amiri vasıtasıyla DSİ'ye başvurur.
• Başvuru sahibine bir ay içinde belge verilerek veya reddedilerek cevap verilir.
• Su talepleri yeraltı suyu deposunun emniyetli verim haddine yaklaşmışsa, bir başvurudan sonra bir hafta içinde aynı depodan yararlanmak için yapılan diğer başvurular, ilgili bakanlıkların temsilcilerinden oluşan bir heyet tarafından incelenir ve kimlere kullanma belgesi verileceği karara bağlanır.

Tescil (md. 15)

Kanuna göre verilen bütün belgeler, DSİ tarafından bir sicile kaydedilir.

Süreler tablosu

• Arama belgesi: 1 yıl + son ayda başvuruyla 1 yıl uzatma.
• Su bulunduktan sonra kullanma belgesi başvurusu: 1 ay.
• DSİ'nin başvuruya cevap süresi: 1 ay.
• Heyet incelemesine giren eş zamanlı başvurular: 1 hafta içinde yapılanlar.

Sınavda dikkat

• Uzatma için başvuru sürenin son ayında yapılmalıdır.
• Ölçüm sistemi olmadan kullanma belgesi verilmez.
• Belgeler ücretsizdir; damga ve harçtan muaftır.
• DSİ teşkilatı yoksa başvuru mülkiye amiri aracılığıyla yapılır.