DSİ'nin kuruluşu, görev ve yetkileri, teşkilatı ve gelirleri

Kuruluş (md. 120)

4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine göre Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ); Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı, kamu tüzel kişiliğini haiz, merkezi Ankara'da bulunan özel bütçeli bir kuruluştur.

Görev ve yetkiler (md. 121)

• Taşkın sular ve sellere karşı koruyucu tesisler meydana getirmek.
• Sulama tesislerini kurmak, sulama sahalarındaki parsellerin harita ve planlarını yapmak, gerekirse kadastrosunu yaptırmak.
• Sulak alanları ıslah etmek, erozyon ve rüsubat kontrolü etüt ve planlamasını yapmak; kendi tesislerini korumaya yönelik erozyon kontrolü amaçlı ağaçlandırma yapmak.
• Taşkın ve sulama faaliyetleriyle ilgili olmak şartıyla sudan ve zaruret hâlinde yardımcı kaynaklardan enerji istihsal etmek.
• Şehir ve kasabaların içme suyu ve kanalizasyon projelerini tetkik, tasdik ve murakabe etmek; köy içme suları için teknik organizasyon ve murakabeyi sağlamak.
• Akarsularda ıslahat yapmak ve gerekenleri seyrüsefere elverişli hâle getirmek.
• Cumhurbaşkanı kararı ile uzun vadeli iç ve dış istikrazlar yapmak; ortaklık kurulmasını Bakanlığa teklif etmek.
• Kullanılmış suları tekrar kazanmak için tesis yapmak.
• Hidroelektrik santrallerin su kullanım hakkı anlaşmalarına uygun işletilip işletilmediğini kontrol etmek; baraj, gölet ve kanal yüzeylerinde güneş enerjisi sistemleri için uygun talepleri bedel karşılığı kiralamak.
• Sınır aşan ve sınır oluşturan sular konusunda çalışmalar yapmak.
• Yurt içi ve yurt dışında ücreti karşılığında eğitim, etüt, proje, müşavirlik ve kontrollük hizmeti vermek.
• Su tahsislerini yapmak, yerüstü ve yeraltı sularını kalite yönünden izlemek, kirlenme tespitinde ilgili bakanlığa bildirmek.
• Arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetlerini yürütmek.

Teşkilat (md. 122-123/A)

DSİ bir Genel Müdürün idaresinde merkez ve taşra teşkilatından oluşur. Genel Müdüre yardımcı olmak üzere beş Genel Müdür Yardımcısı görevlendirilebilir. Taşra teşkilatı ekli cetveldeki bölge müdürlüklerinden oluşur; Bakanlık bölge müdürlüklerine bağlı şube müdürlükleri, başmühendislikler, şeflikler ve mühendislikler kurabilir. Bölge müdürleri bağlı teşkilatın amiri ve Genel Müdürlüğün temsilcisidir; Genel Müdürlüğe karşı sorumludur. Merkezde Etüt, Planlama ve Tahsisler; Sulama; Barajlar ve HES; İçmesuyu ve Atıksu; Taşkın Kontrol; Yeraltısuları; Yenilenebilir Enerji; Arazi Toplulaştırma gibi daire başkanlıkları ile Teftiş Kurulu Başkanlığı ve Hukuk Müşavirliği bulunur; birimlerin görevleri yönetmelikle belirlenir. Yeni teknoloji ve uzmanlık gerektiren konularda teknik komiteler oluşturulabilir.

Gelirler ve tahsis (md. 124-126)

Başlıca gelirler: hizmet gelirleri; belge, veri ve danışmanlık gelirleri; yatırım ve işletme-bakım masraflarının geri ödemeleri; taşınır ve taşınmaz satış ve kira gelirleri; yüklenici tazminatları; özel sektör enerji projelerinden hidroelektrik kaynak katkı payı ve fizibilite kontrol ücreti; su tüketimi olmayan tahsisler hariç tahsis edilen sulardan alınan bedeller; su ürünleri satışı; genel bütçeden yardımlar; bağış ve vasiyetler. Görevleri için ihtiyaç duyulan Hazine taşınmazları talebi üzerine bedelsiz olarak DSİ'ye tahsis edilir. DSİ'de 375 sayılı KHK'nın ek 24. maddesine göre müfettiş istihdam edilir.

Sınavda dikkat

• DSİ Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı, özel bütçeli, kamu tüzel kişisidir.
• Genel müdür yardımcısı sayısı beştir.
• Dış borçlanma Cumhurbaşkanı kararı ile yapılır.
• Su tüketimi olmayan tahsislerden bedel alınmaz.