Genel İlke

Kanunun amacı (md. 1)

3402 sayılı Kadastro Kanununun amaç maddesi 22/2/2005 tarihli ve 5304 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. Yürürlükteki metne göre Kanunun amacı; ülke koordinat sistemine göre memleketin kadastral veya topoğrafik kadastral haritasına dayalı olarak taşınmaz malların sınırlarını arazi ve harita üzerinde belirterek hukukî durumlarını tespit etmek suretiyle 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun öngördüğü tapu sicilini kurmak ve mekânsal bilgi sisteminin alt yapısını oluşturmaktır.

Amaç maddesinin unsurları

• Dayanak sistem: Ölçme ve haritalama ülke koordinat sistemine göre yapılır; yerel ve birbirinden kopuk ölçümler değil, tüm ülke için tek bir koordinat sistemi esas alınır.
• Harita türü: Kadastro, kadastral harita ya da topoğrafik kadastral haritaya dayanır.
• Teknik boyut: Taşınmazın sınırları hem arazide (zeminde) hem de harita üzerinde belirtilir.
• Hukuki boyut: Sınırlandırmanın yanında taşınmazın hukuki durumu, yani kime ait olduğu ve üzerindeki haklar tespit edilir.
• Birinci sonuç: Türk Medeni Kanununun öngördüğü tapu sicili kurulur.
• İkinci sonuç: Mekânsal bilgi sisteminin alt yapısı oluşturulur.

Kadastronun iki yönü

Amaç maddesi kadastroyu yalnızca ölçü ve çizimden ibaret bir teknik iş olarak tanımlamaz. Kadastro, teknik (sınırların arazi ve haritada gösterilmesi) ve hukuki (mülkiyet ve diğer hakların tespiti) iki yönü birlikte taşır. Teknik yön sınırlandırma, hukuki yön tespit işlemiyle karşılanır; ikisinin sonucunda kurulan sicil Medeni Kanundaki tapu siciline dönüşür.

Kanunun yapısı içinde amaç maddesi

Kanunun sonraki bölümleri bu amacı gerçekleştiren araçları düzenler: kadastro bölgelerinin ve çalışma alanlarının belirlenmesi, sınırlandırma ve tespit işleri, mülkiyet hakkının tespitine ilişkin esaslar, uyuşmazlıkların kadastro mahkemesinde çözümlenmesi, çeşitli hükümler ve ceza hükümleri. Kesinleşen kadastro tutanakları tapu kütüklerine kaydedilerek amaç maddesindeki tapu sicili fiilen kurulmuş olur.

Sınavda dikkat

• Kurulan sicil 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun öngördüğü tapu sicilidir; çeldirici olarak verilen başka kanunlar doğru değildir.
• Esas alınan sistem ülke koordinat sistemidir.
• Harita türleri: kadastral veya topoğrafik kadastral harita.
• Amaçta iki hedef vardır: tapu sicilini kurmak ve mekânsal bilgi sisteminin alt yapısını oluşturmak; vergi değeri belirleme veya imar planı yapma amaç maddesinde yer almaz.
• Amaç maddesi 2005 yılında 5304 sayılı Kanunla değiştirilmiştir.