Tapu işlemleri, sınır ve yüzölçümü düzeltmeleri

Resmî senet düzenleme (2644 md. 26)

Mülkiyete ve mülkiyetin gayri ayni haklara ilişkin resmî senetler ile müşterek arz hissedarları veya bitişik taşınmaz sahipleri arasında binanın belirli bir katından, dairesinden veya bağımsız kullanılabilen bölümünden yararlanmayı sağlayan irtifak hakkı tesisine veya tesisi vaadine ilişkin resmî senetler tapu sicil müdürü veya tapu sicil görevlileri tarafından düzenlenir.

• Mülkiyetin devrini amaçlayan sözleşmelerde taraflar farklı tapu müdürlüklerinde veya yurt dışı teşkilatında bulunuyorsa iradeler resmî görevlilerce ayrı ayrı alınarak sözleşme tamamlanabilir.
• İllerdeki müdürlükler dışında akitli ve akitsiz işlemi yıllık 500'ün altında olan yerlerde TKGM, yakın il veya ilçedeki tapu sicil müdürüne ya da görevlendirilen memura belirli günlerde yetki verebilir.
• İlgililerin isteği hâlinde memurlar resmî senet için ikametgâha gider; bu sırada gelen haciz ve tahdit kararları ikametgâha giden memura tebliğ edilir.
• Resmî senede kimlik bilgileriyle birlikte vergi kimlik numaraları yazılır. Senedi taraflar ve hazırlayan görevliler imzalar, tapu sicil müdürü veya görevlendirilen memur onaylar. Kimlikten şüphe edilirse tanık istenebilir.
• İrtifak hakkı tesisi vaatleri sicile re'sen şerh verilir ve şerhle sonraki malikleri de bağlar.
• Noterce düzenlenen satış vaadi ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri taraflardan biri isterse sicile şerh verilir.
• Şerhten itibaren beş yıl içinde satış yapılmaz veya irtifak tescil edilmezse şerh re'sen terkin edilir.
• Kamu kurumları, bankalar, kredi kuruluşları, esnaf ve sanatkârlar kredi ve kefalet kooperatifleri ile tarım kredi kooperatiflerinin kredilerine karşılık ipotekler, tarafların istemiyle kredi sözleşmesine istinaden tapu müdürlüklerinde tescil olunur; tasarruf finansman şirketlerinin ipotekleri de aynı esasla tescil edilir.

İdari emirle durdurma yasağı (md. 28)

Akit ve tescile ilişkin tapu işleri idari emirlerle durdurulamaz. Md. 27 ve 29 mülgadır.

Sınır ve yüzölçümü (md. 30-32)

• Plan ve resmî ölçüye dayanmayan taşınmazlarda eskiden beri bilinen ve belirli olan sınıra itibar edilir.
• Yüzölçümü sicildekinden fazla çıkar ve bu fazlalığın komşu araziye el uzatmadan ileri gelmediğine, sınırda değişiklik olmadığına mahkemece karar verilirse sicil karar gereğince düzeltilir. Mahkeme yerinde inceleme yapar, bitişik malikleri dinler; karara tapu fen memurlarına (yoksa yetkili fen memuru veya mühendise) yaptırılan harita eklenir. İtirazda genel hükümlere göre dava açılır.
• Planı veya resmî haritası bulunan taşınmazların kazai veya rızai ifrazında harita zorunludur. Belediye sınırı içinde tapu fen memuru bulunan yerlerde plana bağlı olmayanlarda da harita yapılır; belediye sınırı dışında kazai ifrazda harita yaptırmak hâkimin takdirine bağlıdır.

Harç muafiyeti ve yediemin (md. 33-34)

Sicilin düzeltilmesi ve bir ayni hakkın düşüp düşmediğinin belirlenmesi için tapu sicil görevlisince mahkemeye yapılan başvurular ve kararlardan harç ve resim alınmaz, damga pulu yapıştırılmaz. Bedelli akitlerde ve birbirine bağlı akitlerde ilgililer tapu sicil görevlisini yediadil yapabilir; para akitler tamamlanınca hak sahibine verilir; tamamlanmazsa ilgililer dağılmadan huzurlarında derhâl alındığı kişiye iade edilir ve ilgili işlemler bozulur.

Sınavda dikkat

• Resmî senedi taraflar ve hazırlayan görevliler imzalar, müdür onaylar.
• Şerhin re'sen terkin süresi beş yıldır.
• Tapu işleri idari emirle durdurulamaz.
• Yüzölçümü fazlasının sicile işlenmesi mahkeme kararıyla olur.