Bulaşıcı Hayvan Hastalıklarının Kontrolü ve Yükümlülükler, Hayvan Hastalık

Bulaşıcı hayvan hastalıklarının kontrolü (md. 4)

5996 sayılı Kanun, bulaşıcı hayvan hastalıklarıyla mücadelede ana yetki ve sorumluluğu Bakanlığa verir (metinde Tarım ve Köyişleri Bakanlığı; bugün Tarım ve Orman Bakanlığı).

• İhbarı mecburi bir hastalığın varlığı veya şüphesi ya da yeni bir salgın durumunda Bakanlık inceleme, teşhis ve gerekli kontrol ve koruma tedbirlerini almakla yükümlüdür.
• Bakanlık; koruma ve gözetim bölgeleri oluşturma, numune alma, teşhis, aşılama, hayvanların izolasyonu, itlaf ve imha, hayvan veya insan hareketlerini kısıtlamak için kordon konulması, suni tohumlama ve ıslah çalışmalarının durdurulması ve bulaşık materyalin imhası dâhil her türlü tedbiri almaya yetkilidir; bunlar için acil eylem planları hazırlatır.
• İhbarı mecburi hayvan hastalıkları Bakanlıkça; tazminatlı hayvan hastalıkları ve tazminat oranları Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.
• Yabancı ülkede hastalık çıkarsa Bakanlık, o ülkenin tamamından veya bir bölgesinden canlı hayvan ve hayvansal ürünlerin girişine ve transit geçişine tamamen veya kısmen sınırlama ve yasak getirebilir; yasağın kapsamı hastalığın seyrine göre daraltılıp genişletilebilir.
• Bakanlık ulusal veya bölgesel kontrol ve eradikasyon programları uygular, hastalık bildirim sistemini kurar, bazı türler için özel izole bölgeler oluşturabilir.
• Bakanlık, Sağlık Bakanlığı ve ilgili kurumlarla iş birliği içinde zoonoz hastalıklar ve antimikrobiyal direnç izlemesi için epidemiyolojik incelemeler ve izleme planları yapar.

İhbar ve yardım yükümlülükleri

• Bir yerde bulaşıcı hayvan hastalığı ya da sebebi belli olmayan hayvan ölümlerinden haberdar olan ilgililer durumu Bakanlığa ihbar etmekle yükümlüdür.
• Canlı hayvan ve hayvansal ürünlerin sahipleri, ithalatçıları, nakliyecileri ve satıcıları istenen kayıtları tutmak, bilgi ve belge vermek ve denetimde kolaylık göstermekle yükümlüdür.
• İl özel idareleri ve belediyeler hayvan hastalıklarıyla mücadelede Bakanlığa yardımcı olmakla yükümlüdür.

Hayvan hastalık tazminatı (md. 5)

• Tazminatlı hastalık nedeniyle resmî veya yetkilendirilmiş veteriner hekim gözetiminde mecburi kesime tabi tutulan, itlaf edilen ya da kesimhanede tespit edilen hastalık nedeniyle imha edilen hayvanlar ile imha edilen ürün, yem ve malzemelerin bedelleri; imha, nakliye ve dezenfeksiyon masrafları Cumhurbaşkanınca belirlenen oranlarda Bakanlıkça sahiplerine ödenir.
• İhbarı mecburi hastalığa karşı yapılan aşı ve serum uygulaması nedeniyle ölen hayvanın bedeli, ölüm resmî veteriner hekim raporuyla tespit edilirse sahibine ödenir.
• Tazminat ödenmeyenler: kayıt altına alınmamış hayvanlar, fiilî ithalat işlemi tamamlanmamış hayvanlar, hastalığı bildirilmeyen veya hasta olduğu bilinerek satın alınan hayvanlar, belgesiz nakledilen hayvanlar, kamu kurumlarına ait hayvanlar ve tedbirler kaldırıldıktan sonra belirlenen süre içinde aynı işletmede aynı hastalık nedeniyle kesilen hayvanlar.
• Tazminat, mahallin rayiç bedelleri dikkate alınarak yerel kıymet takdir komisyonunca belirlenir. Komisyon üç kişidir: bir Bakanlık temsilcisi, mülki idare amirinin belirlediği bir üye ve hayvan sahibinin ilgili STK temsilcileri arasından seçeceği bir üye.

Hayvansal yan ürünler (md. 6)

İnsanlar tarafından tüketilmesi amaçlanmayan hayvansal yan ürünlerin depolanması, muamele edilmesi, işlenmesi ve bertarafı yalnızca Bakanlıkça onay verilen işletmelerde yapılır. Tehdit ve çevresel zararların önlenmesine ilişkin tedbirler Bakanlık ile yetkili diğer bakanlıklarca alınır.

Sınavda dikkat

• İhbarı mecburi hastalıklar: Bakanlık; tazminatlı hastalıklar ve oranları: Cumhurbaşkanı.
• Yerel kıymet takdir komisyonu 3 kişi; esas ölçüt mahallin rayiç bedeli.
• Kamu kurumlarına ait hayvanlara tazminat ödenmez.
• İl özel idareleri ve belediyeler yardımla yükümlüdür.