Sularla İlgili Hükümler, Takviye Edici Gıdalar ve Özel Tıbbî Amaçlı Diyet Gıdalar

Sularla ilgili hükümler (md. 27)

• Katkı, aroma veya zenginleştirme amaçlı madde ilave edilen kaynak suları, içme suları, doğal mineralli sular ve yapay sodaların üretim, ambalaj, satış, ithalat ve ihracat esasları Bakanlıkça (Tarım) çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
• Buna karşılık kaynak suları, içme suları, doğal mineralli sular ve tıbbi amaçlı suların üretim, ambalaj ve satış esasları ile içme-kullanma sularının teknik ve hijyenik uygunluğu, kalite standartları ve denetimi Sağlık Bakanlığınca belirlenir.
• Belediye veya il özel idarelerinin sorumluluğundaki içme sularının tetkik ve tahlil bedelleri ilgili belediye veya il özel idaresince karşılanır. (Metinde geçen Türkiye Halk Sağlığı Kurumu kapatılmış olup görevleri Sağlık Bakanlığınca yürütülmektedir.)
• Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma ve Sahil Güvenlik birliklerince talep edilen içme ve kullanma suyu analizleri Sağlık Bakanlığı laboratuvarlarında ücretsiz yapılır.

Takviye edici gıdalar ve özel tıbbi amaçlı diyet gıdalar (md. 28)

Takviye edici gıdaların üretim, ithalat, ihracat ve kontrol esaslarını Bakanlık; özel tıbbi amaçlı diyet gıdaların esaslarını ise Sağlık Bakanlığı belirler.

Hijyen ve işletmelerin kayıt-onayı (md. 29–30)

• Bakanlık, genel ve özel hijyen esaslarını, tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları (HACCP) ilkelerine dayalı düzenlemeleri ve sağlık işaretini belirler.
• Birincil üretim yapanlar, perakende işyerleri ve işletmeciler hijyen esaslarına uymak zorundadır.
• Birincil üretim hariç, gıda ve yem işletmecisi HACCP ilkelerine dayalı güvenilirlik sistemini kurmak ve uygulamakla; değişiklik olursa sistemi gözden geçirip kayıt altına almakla yükümlüdür. Bakanlık iyi uygulama kılavuzlarını teşvik eder.
• Onaya tabi işletmeler faaliyete geçmeden önce onay almak, kayda tabi işletmeler kayıt yaptırmak zorundadır.
• Şartlara uymayan onaylı işletmenin faaliyeti durdurulur ve onayı askıya alınır; eksiklikler askıya alma tarihinden itibaren bir yıl içinde giderilmezse onay iptal edilir.
• Faaliyetin tamamen veya kısmen durdurulması üç ay içinde Bakanlığa bildirilir; bildirilmezse onay veya kayıt iptal edilir.

Resmî kontroller (md. 31)

• Kontroller uygun sıklıkta, tarafsız, şeffaf, meslekî gizliliğe uygun ve risk esasına göre, ön bildirim gereken hâller dışında önceden haber verilmeksizin yapılır.
• Kontrol görevlisi her yere girebilir ve numune alabilir; alınan numuneler için bedel ödenmez. Görevli idari yaptırımları uygulamaya yetkilidir.
• Sonuçlara tebliğden itibaren yedi gün içinde Bakanlığa itiraz edilebilir. Kalan raf ömrü yedi günden az gıdalar, mikrobiyolojik incelemeler ve şahit numunenin yetersiz olduğu hâllerde analiz sonucuna itiraz edilemez; itiraz masrafları ilgiliye aittir.
• Kesimhanelerde kesim öncesi ve sonrası muayeneler için resmî veteriner hekim görevlendirilir. Bakanlık yıllık ve çok yıllık ulusal kontrol planlarını hazırlar, her yıl sonunda rapor düzenler.
• Asli ve sürekli görevler hariç, görev ve yetkiler şartları taşıyan kuruluşlara devredilebilir; devredilen kuruluş denetlenir.

Uygun olmayan ürünler ve laboratuvarlar (md. 32–33)

• Tehlikeli ürünlerde piyasaya arzın yasaklanması, toplatma, amaç dışı değerlendirme veya itlaf ve imha uygulanabilir; tehlike oluşturmayan düzeltilebilir eksiklikte ürün uygun hâle getirilerek arz edilebilir.
• Laboratuvarlar Bakanlıktan onay alır ve yapacakları her analiz için ayrıca onay alır; ikamete mahsus olmayan binada kurulur; en az lisans düzeyinde sorumlu idari personel çalıştırır; onay almadıkları analiz için rapor düzenleyemez. Bakanlık ulusal referans laboratuvarları kurar.

Sınavda dikkat

• Özel tıbbi amaçlı diyet gıda ve doğal mineralli su: Sağlık Bakanlığı; takviye edici gıda ve aromalı su: Tarım ve Orman Bakanlığı.
• İtiraz 7 gün; askıdaki onayın iptali 1 yıl; faaliyet durdurma bildirimi 3 ay.
• HACCP yükümlülüğü birincil üretimde aranmaz.