Bakanlığın görevleri, teşkilatı; ulaştırma hizmetleri, denizcilik ve tersaneler

Bakanlığın görev ve yetkileri (md. 474)

1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (1 sayılı CBK) ile düzenlenen Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının başlıca görevleri şunlardır:

• Ulaştırma, denizcilik, haberleşme, akıllı ulaşım sistemleri ve posta iş ve hizmetleri ile Karadeniz ile Marmara denizini birleştiren Kanal İstanbul ve benzeri su yolu projeleri hakkında milli politika, strateji ve hedefleri belirlemek ve uygulamak,
• Ulaştırma ve denizcilik altyapı, şebeke, sistem ve hizmetlerini planlamak, kurmak, kurdurmak, işletmek, işlettirmek ve geliştirmek,
• Bu hizmetlerin ekonomik, seri, elverişli, güvenli, kaliteli, çevreye kötü etkisi en az ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest, adil ve sürdürülebilir rekabet ortamında sunulmasını sağlamak,
• Evrensel hizmet politikalarının belirlenmesi için çalışmalar yapmak, esaslarını tespit etmek ve uygulanmasını takip etmek,
• Bu alanlarda uluslararası ilişkileri yürütmek, anlaşmalar yapmak ve mevzuat uyumunu sağlamak.

Teşkilat ve hizmet birimleri (md. 475-476)

Bakanlık merkez ve taşra teşkilatından oluşur. Hizmet birimleri: Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme GM, Denizcilik GM, Tersaneler ve Kıyı Yapıları GM, Haberleşme GM, Altyapı Yatırımları GM, Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler GM, Hukuk Hizmetleri GM, Personel GM, Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı, Strateji Geliştirme Başkanlığı, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Araştırmaları Merkezi Başkanlığı, Ulaşım Emniyeti İnceleme Merkezi Başkanlığı, Döner Sermaye İşletme Dairesi Başkanlığı, Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı, Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, Acil Durumlar ve Savunma Planlaması Dairesi Başkanlığı, Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği ve Özel Kalem Müdürlüğü.

Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü (md. 477)

• Karayolu ve demiryolu taşımacılığı, tehlikeli mal ve kombine taşımacılık faaliyetlerini düzenler.
• Taşımacı, acente, komisyoncu, lojistik ve terminal işletmecilerini yetkilendirir ve denetler; şoför ve makinistlerin mesleki yeterlik şartlarını belirler.
• Tehlikeli madde güvenlik danışmanlığının eğitimini, sınavını ve yetkilendirmesini yapar.
• Karayolu araçlarının dönemsel teknik muayene usul ve esaslarını belirler.
• Demiryolu araçlarının tescilini yapar ve sicilini tutar; altyapı ve tren işletmecilerine emniyet belgesi verir.
• Demiryolu altyapı işletmecileri ile tren işletmecileri arasındaki altyapı kullanımı, tahsisi, erişimi ve ücretlendirme ihtilaflarının çözümüne yönelik karar alır.
• Lojistik köy, merkez veya üslerin yer ve kapasitesini planlar, kurulmalarına izin verir.

Denizcilik Genel Müdürlüğü (md. 478)

• Deniz ve içsular ulaştırmasını düzenler; gemi işletmecisi, acente ve gemi adamlarının yeterlik şartlarını belirler.
• Gemi adamlarının sicilini tutar; gemi, deniz ve içsu araçlarının tescilini ve/veya kaydını yapar.
• Kılavuzluk ve römorkörcülük ile tahlisiye, kurtarma ve acil müdahale hizmetlerinin usul ve esaslarını belirler.
• Uluslararası Gemi ve Liman Tesisi Güvenlik Kodunun uygulanmasını yürütür; tarifeli deniz taşımacılığını yetkilendirir.
• Korsanlık ve deniz haydutluğuna karşı tedbir alır; gemi kiralamalarında bayrak çekilmesine izin verir; klas kuruluşlarını yetkilendirir.

Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğü (md. 482)

• Tersaneler, gemi geri dönüşüm tesisleri, liman, iskele ve kıyı yapılarının yerini ve kapasitesini planlar, kurulmalarına ve tevsi yatırımlarına izin verir.
• Gemi projelerini inceler, onaylar, yapımına izin verir; kıyı tesisi işletme izni düzenler.
• Can kurtarma ve emniyet teçhizatının asgari niteliklerini belirler.
• Deniz ve içsularda tarama faaliyetlerinin usul ve esaslarını belirler.

Sınavda dikkat

• Bakanlık merkez ve taşra teşkilatından oluşur; yurt dışı teşkilatı kurma yetkisi ayrıca md. 499'dadır.
• Demiryolu araç sicili Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme GM'de, gemi adamı sicili Denizcilik GM'dedir.
• Lojistik köylerin planlanması ve izni Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme GM'nin; devletçe yaptırılacak lojistik köylerin proje ve inşaatı ise Altyapı Yatırımları GM'nin görevidir.
• Tarama faaliyetleri Denizcilik GM'nin değil, Tersaneler ve Kıyı Yapıları GM'nin görevidir.