Yasak Haller, Taşımaların Düzenlenmesi, Geçiş Ücretleri

Yasak hâller (md. 14)

Zorunlu hâllerde sınır mülki idare amirince verilecek izin dışında, ilgili kanunlara ve taşımacı ile yolcu ve gönderen arasındaki sözleşmelere aykırı olarak:

• Yolcu ve eşya sınır kapılarına taşınamaz,
• Sınır kapılarında aktarma yapılamaz,
• Sınır kapılarında eşya depolanamaz,
• Yolcular sınır kapısından yaya geçerek başka bir taşıta binemez.

Bu yasak, sınır kapılarının düzenli işlemesini ve kaçak taşımacılığın önlenmesini amaçlar. Yasağa aykırı davrananlara Kanunun 26. maddesine göre idari para cezası uygulanır.

Taşımaların düzenlenmesi (md. 15)

• Türkiye'ye veya Türkiye üzerinden karayoluyla yapılan transit taşımalarda, yurt içi taşımaları aksatmamak ve uluslararası taşımaları daha düzenli ve süratli kılmak amacıyla gerektiğinde kota sistemi uygulanabilir.
• Kota, diğer taşıma sistemleriyle birlikte ve tamamlayıcı olarak, alt yapının fiziksel sınırları ve güzergâh mevzuatı çerçevesinde uygulanır.
• Karayolu taşıma anlaşması olmayan ülkelerin taşımada kullanacağı taşıtlar Bakanlıkça verilecek izne tabidir.

Geçiş ücretleri (md. 16)

• Karayolunun bakımı, korunması ile karayolu ve taşımanın yönetimine ilişkin giderlere katkıda bulunmak üzere yabancı plakalı araçlardan geçiş ücreti alınır.
• Köprü, tünel ve otoyol ücreti gibi karayolu altyapısının kullanılmasından alınan ücretler ile eşya ve taşıtlar için yapılan hizmetlerin ücretleri geçiş ücretine dâhil değildir; bunlar ayrıca alınır.
• Bakanlık, geçiş ücretlerini tespit etmeye, artırmaya, indirmeye veya kaldırmaya yetkilidir.
• Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşmaların hükümleri saklıdır.

Not: Kanundaki “Bakanlık” bugün Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığıdır.

Sınavda dikkat

• Sınır kapısı yasaklarına istisna izni sınır mülki idare amiri verir; Bakanlık veya gümrük idaresi değil.
• Kota sistemi yurt içi taşımalar için değil, transit taşımalar için öngörülmüştür ve uygulanması zorunlu değil, “gerektiğinde” uygulanabilir.
• Geçiş ücreti yalnız yabancı plakalı araçlardan alınır.
• Otoyol, köprü ve tünel ücretleri geçiş ücretinin içinde değildir.
• Geçiş ücretini kaldırma yetkisi de Bakanlığa aittir.