Ödeme

Verginin ödeneceği daire (md. 110)

Vergi borcu, mükellefin bu bakımdan bağlı olduğu vergi dairesine ödenir. Mükellef borcunu vergi dairesinin bulunduğu belediye sınırları dışındaki vergi dairelerine de yatırabilir; bu durumda ödemenin hangi vergi dairesi hesabına yapıldığını bildirmesi şarttır.

Ödeme zamanı ve vade (md. 111)

• Vergi, kanunlarında gösterilen süreler içinde ödenir.
• Ödeme süresinin son günü verginin vadesidir.
• Mücbir sebep (md. 15), mühlet (md. 17) ve md. 342 nedeniyle süre uzarsa vade, uzayan sürenin bittiği gündür.
• Beyanname posta ile gönderilmişse beyan edilen vergi, tahakkuk işleminin bitmesi beklenmeksizin vadesinde ödenir.
• 500'den fazla mükellefi olan vergi dairelerinde Bakanlık, para yatırmak için vadenin bitmesini izleyen tarihten başlayarak 15 gün içinde gün belirlemeye yetkilidir; belirlenen günler vade yerine geçer.
• Mücbir sebep hâli ilan edilen yerlerde Bakanlık, ödeme süresi afet tarihinden sonraya rastlayan vergi, ceza ve gecikme faizlerinin ödeme sürelerini vadenin bitiminden itibaren azami bir yıl uzatabilir; bölge, il, zarar derecesi veya vergi türüne göre farklı süreler belirleyebilir.

Özel ödeme zamanları (md. 112)

• İkmalen, re'sen veya idarece tarh edilen vergiler taksit zamanlarından önce tahakkuk etmişse taksit sürelerinde; taksitler geçtikten sonra tahakkuk etmişse geçmiş taksitler tahakkuk tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir.
• Memleketi terk ve ölüm gibi mükellefiyeti kaldıran hallerde beyan üzerine tarh edilen vergiler beyanname verme süreleri içinde ödenir; bu kişilerin ikmalen, re'sen veya idarece tarh edilen vergileri tahakkuktan itibaren bir ay içinde ödenir. 6183 sayılı Kanuna göre teminat gösterilirse bu süreler taksit zamanına kadar, taksit zamanı geçmişse üç ay uzatılır.
• Dava açılması nedeniyle tahsili durdurulan ve taksit süreleri geçmiş vergiler, mahkeme kararına göre düzenlenen ihbarnamenin tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir.
• İkmalen, re'sen veya idarece tarhiyatlarda normal vadeden itibaren geçen süre için 6183 sayılı Kanundaki gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanır; ay kesirleri dikkate alınmaz. Dava konusu yapılmadan kesinleşenlerde son tarhiyatın tahakkuk tarihine, dava konusu yapılanlarda yargı kararının tebliğ tarihine, kanun yolundan vazgeçmede (md. 379) vazgeçme dilekçesinin verildiği tarihe kadar hesaplanır.
• Dava nedeniyle tahsili duran vergi ve cezalar, mükellef isterse dava devam ederken kısmen veya tamamen ödenebilir.
• Fazla veya yersiz tahsil edilen vergiler, tecil faizi oranında faizle birlikte iade edilir. Faiz, hata mükelleften kaynaklanıyorsa düzeltme başvuru tarihinden, diğer hallerde tahsil tarihinden düzeltme fişinin tebliğine kadar hesaplanır.
• İadesi gereken vergiler, belgelerin tamamlandığı tarihi izleyen üç ay içinde iade edilmezse üç ayın sonundan itibaren tecil faizi oranında faiz ödenir.

Sınavda dikkat

• Vade = ödeme süresinin son günü.
• Tarhiyatta normal vadeden sonrası için uygulanan faiz gecikme faizidir (gecikme zammı oranında); fazla tahsilatta idarenin ödediği faiz ise tecil faizi oranındadır.
• Geçmiş taksitler için ödeme süresi tahakkuktan itibaren bir aydır.
• Teminat gösterilirse taksit zamanı geçmiş vergilerde süre üç ay uzar.