Suçlar ve Cezaları

Kaçakçılık suçları (md. 359)

VUK'ta vergi suçları hapis cezası gerektirir ve ceza mahkemesince yargılanır. Hapis süreleri sınavda sık sorulur:

• (a) 18 aydan 5 yıla kadar hapis: saklama ve ibraz zorunluluğu olan defter ve kayıtlarda hesap ve muhasebe hileleri yapmak, gerçek olmayan veya işlemle ilgisi olmayan kişiler adına hesap açmak, matrahı azaltacak şekilde kayıtları başka ortamlara kaydetmek; defter, kayıt ve belgeleri tahrif etmek veya gizlemek; muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlemek veya kullanmak.
• Varlığı noter tasdik kayıtlarıyla sabit olduğu hâlde defter ve belgelerin incelemede ibraz edilmemesi gizleme sayılır.
• Yanıltıcı belge: gerçek bir muamele veya duruma dayanmakla birlikte bunu mahiyet veya miktar itibarıyla gerçeğe aykırı yansıtan belgedir.
• (b) 3 yıldan 8 yıla kadar hapis: defter, kayıt ve belgeleri yok etmek, defter sayfalarını yok edip yerine başka yaprak koymak veya hiç koymamak, belgeleri sahte düzenlemek veya kullanmak.
• Sahte belge: gerçek bir muamele veya durum olmadığı hâlde bunlar varmış gibi düzenlenen belgedir.
• (c) 2 yıldan 8 yıla kadar hapis: yalnız Hazine ve Maliye Bakanlığı ile anlaşması bulunanların basabileceği belgeleri anlaşma olmadan basmak veya bunları bilerek kullanmak.
• (ç) 3 yıldan 8 yıla kadar hapis: yetkisiz olarak ödeme kaydedici cihaz mührünü kaldırmak, yazılımını değiştirmek veya cihaza ya da elektronik kontrol sistemlerine müdahale ederek satış bilgilerinin kaydını veya iletimini engellemek.
• (d) 3 yıldan 8 yıla kadar hapis: tütün ve alkol piyasasında zorunlu özel etiket ve işaret sistemine müdahale ederek verilerin iletilmesini önlemek veya gerçeğe aykırı iletilmesine sebep olmak.

Pişmanlık, ödeme indirimi ve diğer kurallar

• md. 371'deki pişmanlık şartlarına uygun olarak durumu bildirenler hakkında md. 359 uygulanmaz.
• Tarh edilen vergi, gecikme faizi ve zammının tamamı ile cezaların yarısı ve buna ait gecikme zammı soruşturma evresinde ödenirse hapis cezası yarı oranında; kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar ödenirse üçte bir oranında indirilir.
• Tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı ceza yoksa verilecek ceza yarı oranında indirilir.
• Suçlar birden fazla dönemde aynı suç işleme kararıyla işlenirse TCK md. 43 (zincirleme suç) uygulanır.
• Hapis cezası, md. 344'teki vergi ziyaı cezasının ayrıca uygulanmasına engel değildir.

Cezadan indirim (md. 360)

359. maddedeki suçlara iştirak eden ve suçun işlenmesinde menfaati bulunmayan suç ortaklarına verilecek ceza yarı oranında indirilir.

Mahremiyet ihlali ve özel iş yapan memurlar (md. 362–363)

• Vergi mahremiyetini ihlal edenler TCK md. 239 hükümlerine göre cezalandırılır.
• md. 6'nın son fıkrasına aykırı olarak mükelleflerin özel işlerini yapan memurlar TCK md. 257/1 hükmüne göre cezalandırılır; vergi ziyaına neden olunmuşsa ayrıca md. 344'e göre vergi ziyaı cezası kesilir.

Sınavda dikkat

• Yanıltıcı belge 18 ay–5 yıl; sahte belge 3–8 yıl.
• İzinsiz belge basımı 2–8 yıl.
• Soruşturmada ödeme yarı, kovuşturmada hüküm verilinceye kadar ödeme üçte bir indirim.