Uzlaşma

Uzlaşmanın konusu (ek md. 1)

Uzlaşma, idare ile mükellefin cezanın tahakkuk edecek miktarı üzerinde anlaşmasıdır. Güncel düzenlemeye göre uzlaşma konusu; ikmalen, re'sen veya idarece tarh edilen vergilere ilişkin vergi ziyaı cezaları ile kanundaki tutarı aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarıdır.

• Uzlaşma dışı: md. 359'daki fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi hâlinde kesilen ceza, bu fiillere iştirak edenlere kesilen ceza ve md. 370/b kapsamında ön tespit yazısı tebliğ edilenlere kesilen ceza.
• Uzlaşma sebepleri: kanun hükümlerine yeterince nüfuz edememek; md. 369'daki yanılma; md. 116–118'deki vergi hataları ve her türlü maddi hata; yargı kararları ile idarenin görüş farklılığı.
• Usulsüzlük cezalarında fiil bazında toplam ceza dikkate alınır; uzlaşma sınırının altında kalan usulsüzlük cezalarında md. 376'daki indirim oranı %50 artırımlı uygulanır.

Talep ve görüşme

• Uzlaşma talebi, vergi ihbarnamesinin tebliğinden itibaren otuz gün içinde yapılır.
• Uzlaşma vaki olmaz veya temin edilemezse yeniden uzlaşma talep edilemez.
• Uzlaşmanın vaki olmadığına dair tutanağa idarenin nihai teklifi yazılır; mükellef dava açma süresinin sonuna kadar bu teklifi yazılı kabul ederse uzlaşma sağlanmış sayılır.
• Mükellef görüşmede meslek odasından bir temsilci ve 3568 sayılı Kanuna göre bir meslek mensubu bulundurabilir.
• Komisyonlar (sürekli, geçici, merkezî) ve usuller Hazine ve Maliye Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir. Mahalli idare vergileri için yönetmelik İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak çevre ve şehircilikten sorumlu Bakanlıkça hazırlanır.

Kesinlik ve dava (ek md. 6–7)

• Uzlaşma tutanakları kesindir; vergi dairesince derhal yerine getirilir. Uzlaşılan hususlar hakkında dava açılamaz, hiçbir mercie şikâyette bulunulamaz.
• Süresinde uzlaşma talep eden, ancak uzlaşma vaki olmazsa dava açabilir. Uzlaşma talebinden önce açılmış dava, uzlaşma sonuçlanmadan incelenmez; incelenip karara bağlanırsa karar hükümsüz sayılır.
• Uzlaşma vaki olmazsa dava süresi bitmiş veya 15 günden az kalmışsa süre tutanağın tebliğinden itibaren 15 gün olarak uzar.

Ödeme ve indirim (ek md. 8–9)

• Uzlaşılan cezalar, tutanak ödeme zamanından önce tebliğ edilmişse kanuni ödeme zamanlarında; sonra tebliğ edilmişse süresi geçenler tutanağın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir.
• Uzlaşılan cezalara başkaca indirim uygulanmaz. md. 376/1-1 uygulanan cezalar uzlaşmaya konu edilemez; mükellef tutanağı imzalayıncaya kadar uzlaşmadan vazgeçip md. 376 indirimini isteyebilir.

Tarhiyat öncesi uzlaşma (ek md. 11)

Vergi incelemesine dayanılarak kesilecek cezalarda Bakanlık tarhiyat öncesi uzlaşmaya izin verebilir. Uzlaşılan hususta dava açılamaz. Tarhiyat öncesi uzlaşma sağlanamazsa ceza kesildikten sonra uzlaşma talep edilemez.

Sınavda dikkat

• Talep süresi otuz gün; yeniden talep yok.
• Kaçakçılık fiilleriyle ziyada ceza uzlaşma dışıdır.
• Nihai teklif dava süresi sonuna kadar yazılı kabul edilebilir.