İstinaf

İstinafa açık kararlar (md. 341)

• İlk derece mahkemelerinin nihai kararları ile ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi, karşı tarafın yüzüne karşı verilen tedbir/haciz kararları ve yokluğunda verilen bu kararlara itiraz üzerine verilen kararlar istinafa tabidir.
• Miktar veya değeri Kanun metninde gösterilen kesinlik sınırını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir; ancak manevi tazminat davalarında miktara bakılmaksızın istinafa başvurulabilir.
• Kısmi davada kesinlik sınırı alacağın tamamına göre belirlenir.

Başvuru (md. 342-346)

• Başvuru dilekçeyle yapılır; karşı taraf sayısı kadar örnek eklenir. Kimlik, imza ve kararı belli edecek kayıtlar varsa diğer eksiklikler dilekçenin reddine yol açmaz.
• Dilekçe kararı veren mahkemeye veya başka bir yer mahkemesine verilebilir; başvurana ücretsiz alındı belgesi verilir. Dosya, dilekçede gösterilen daireyle bağlı kalınmaksızın ilgili BAM'a gönderilir.
• Harç ve giderler eksikse kararı veren mahkeme bir haftalık kesin süre verir; tamamlanmazsa başvuru yapılmamış sayılır.
• Başvuru süresi iki haftadır; ilamın usulen her bir tarafa tebliğiyle işlemeye başlar.
• Süre geçtikten sonra verilen veya kesin karara ilişkin dilekçenin reddine kararı veren mahkeme karar verir; buna karşı da tebliğden itibaren iki hafta içinde istinafa gidilebilir.

Cevap, katılma ve feragat (md. 347-349)

• Karşı taraf tebliğden itibaren iki hafta içinde cevap verir.
• Katılma yoluyla başvuru: Başvuru hakkı olmasa veya süresini kaçırmış olsa bile karşı taraf cevap dilekçesiyle istinafa başvurabilir. Asıl başvuru feragat veya esasa girilmeden ret ile düşerse katılma yoluyla başvuru da reddedilir.
• Taraflar ilamın tebliğinden önce istinaf hakkından feragat edemez.

İcraya etkisi (md. 350-351)

• İstinaf, kararın icrasını durdurmaz; nafaka kararlarında icranın geri bırakılmasına karar verilemez.
• Kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmaz ayni haklarına ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez.
• Kötüniyetli istinafta md. 329 uygulanır.

Bölge adliye mahkemesinde inceleme (md. 352-358)

• Ön inceleme dosya üzerinden yapılır; kesinlik, süre, başvuru şartları ve sebeplerin hiç gösterilmemesi gibi durumlar öncelikle karara bağlanır.
• Yasaklı hâkimin karar vermesi, haklı ret talebine rağmen hâkimin davaya bakması, görev/yetki hataları, dava şartı eksikliği, önemli delillerin toplanmaması gibi hâllerde BAM duruşmasız ve kesin olarak kararı kaldırıp dosyayı geri gönderir.
• Karar hukuka uygunsa esastan ret; yalnız hukukun uygulanmasında veya gerekçede hata varsa düzelterek yeniden esas hakkında karar verilir.
• İnceleme istinaf sebepleriyle sınırlıdır; kamu düzenine aykırılık resen gözetilir. Diğer hâllerde inceleme duruşmalı yapılır.
• BAM'da karşı dava açılamaz, müdahale istenemez, ıslah yapılamaz, yeni delile dayanılamaz; BAM için yetki sözleşmesi yapılamaz. Ancak ilk derecede usulüne uygun gösterildiği hâlde incelenmeyen veya mücbir sebeple gösterilemeyen deliller incelenebilir.
• Tahkikat gideri için verilecek kesin süre iki haftadan az olamaz.

Karar ve tebliğ (md. 359-360)

Temyizi kabil olmayan kararlar ilk derece mahkemesince, temyizi kabil kararlar BAM tarafından resen tebliğe çıkarılır. Aksine hüküm yoksa ilk derece usulü BAM'da da uygulanır.

Sınavda dikkat

• İstinaf süresi iki hafta, cevap süresi iki hafta, eksik harç için kesin süre bir haftadır.
• İstinaf icrayı durdurmaz; aile, kişiler hukuku ve taşınmaz ayni hak kararları kesinleşmeden yerine getirilmez.
• BAM'da ıslah, karşı dava ve müdahale yoktur.
• Manevi tazminatta kesinlik sınırı uygulanmaz.