Geçici Maddeler

Geçici maddelerin işlevi

2547 sayılı Kanunun geçici maddeleri, Kanunun 1981'de yürürlüğe girmesiyle eski yükseköğretim düzeninden yeni düzene geçişi ve sonraki değişikliklerin uygulamaya aktarılmasını düzenler. Bu hükümlerin çoğu belirli bir tarihe veya başvuru süresine bağlı olduğundan, uygulama süreleri dolmuş olanlar bugün yeni durumlara uygulanmaz. Sınavlarda geçici maddelerden çok, Kanunun asıl maddeleri esas alınır; geçici maddeler ise “geçiş dönemi” mantığını anlamak için bilinmelidir.

Kuruluş dönemine ilişkin geçiş hükümleri

• Geçici 1: Kanunun yayımı tarihinde görevde bulunan Üniversitelerarası Kurul, senato, üniversite yönetim kurulu ile fakülte, enstitü ve yüksekokul kurulları ve yönetim kurulları Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte lağvedilmiş ve Kanun hükümlerine göre yeniden kurulmuştur.
• Geçici 2: Yükseköğretim Kurulunun Kanunun yürürlüğünden itibaren üç ay içinde kurulacağı öngörülmüştür.
• Geçici 3: YÖK'ün kendi sekreterliği kuruluncaya kadar mevcut Üniversitelerarası Kurul sekreteryası YÖK Başkanı emrine verilmiştir.
• Geçici 5: Kanunun öngördüğü yönetmeliklerin belirli bir süre içinde yeniden düzenlenmesi ve o zamana kadar mevcut düzenlemelerin aykırı olmayan hükümlerinin uygulanması öngörülmüştür.

Kazanılmış unvanlar (Geçici 6)

Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, üniversiteler ve akademiler kanunlarına göre değişik kurumlarda kazanılmış olan doktora, tıpta uzmanlık, doçentlik ve profesörlük unvanları eşdeğer olarak devam eder. Böylece eski düzende kazanılmış akademik unvanlar yeni sistemde de geçerliliğini korumuştur.

Öğrencilere ilişkin geçiş hükümleri (öğrenci afları)

Kanuna farklı tarihlerde eklenen çok sayıda geçici madde, çeşitli nedenlerle yükseköğretim kurumlarıyla ilişiği kesilmiş öğrencilere belirli bir süre içinde başvurmaları şartıyla yeniden öğrenime başlama imkânı tanımıştır. Bu düzenlemeler her seferinde başvuru süresi ve başlanacak eğitim-öğretim yılıyla sınırlıdır.

En son düzenleme olan Geçici 85, ilişiği kesilenlere ve kayıt hakkı kazanıp kayıt yaptırmayanlara, maddenin yürürlüğünden itibaren dört ay içinde başvurmaları şartıyla 2026-2027 eğitim-öğretim yılında öğrenime başlama imkânı tanır. Terör suçu, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ve uyuşturucu ticareti suçlarından mahkûm olanlar ile sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler bu imkândan yararlanamaz. Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ve Millî Savunma Üniversitesine bağlı okulların öğrencileri hakkında da madde uygulanmaz.

Personel ve mali konulardaki geçiş hükümleri

• Bazı geçici maddeler eski statüdeki öğretim elemanlarının yeni kadrolara intibakını, belirli üniversitelerdeki personelin geçişini ve kısmi statüden devamlı statüye geçişi düzenlemiştir.
• Bazı geçici maddeler döner sermaye işletmelerinin geçmiş dönem borçları ve bütçe uygulamaları gibi mali geçiş konularını düzenler.
• Geçici 86: Md. 60/b şartlarını sağlayan ve 67 yaşını dolduran, devlet yükseköğretim kurumlarında çalışmış uzman hekim öğretim üyelerinin, maddenin yürürlüğünden itibaren üç yıl içinde başvurmaları hâlinde md. 30/2 esaslarına göre sözleşmeli çalıştırılabilmesini öngörür.

Sınavda dikkat

• Geçici maddeler süreye bağlı geçiş hükümleridir; güncel kuralı sorgulayan sorularda Kanunun asıl maddeleri esas alınır.
• Eski düzende kazanılan doktora, tıpta uzmanlık, doçentlik ve profesörlük unvanları eşdeğer olarak devam eder (Geçici 6).
• Öğrenci aflarında belirli ağır suçlardan mahkûm olanlar ve sahte belge kullananlar kapsam dışıdır.