Yurt dışı borçlanma: tutar, süre tespiti ve aylık tahsisi

Borçlanma tutarı (md. 4)

• Her bir gün için borç, başvuru tarihindeki 5510 sayılı Kanunun 82. maddesindeki prime esas asgari ve azami günlük kazanç arasında seçilecek günlük kazancın %45'idir.
• Prime esas asgari günlük kazancın altında olmamak üzere alt sınırı farklı belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.
• Borç, tebliğden itibaren üç ay içinde ödenir; ödenmezse yeniden başvuru şartı aranır.
• Ödeme yapılan gün sayısı prim ödeme gün sayısına ve prime esas kazanca dahil edilir.
• Borçlanmadan vazgeçenler ile borçlanma sonrası aylık şartlarını yerine getiremeyenlere ödemeler talep üzerine faizsiz iade edilir.

Süre tespiti ve sigortalılık başlangıcı (md. 5)

• Yurt dışı sürelerin tespitinde, ibraz edilen belgelerdeki tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru gün sayıları esas alınır; 1 yıl 360 gün, 1 ay 30 gün hesaplanır.
• Türkiye'de hizmeti olanların borçlandığı gün sayısı prim ödeme gün sayısına eklenir; sigortalılık başlangıcından önceki süreler borçlanılmışsa başlangıç tarihi borçlanılan gün kadar geriye götürülür.
• Türkiye'de hizmeti olmayanların sigortalılık başlangıcı, borcun tamamen ödendiği tarihten borçlanılan gün kadar geriye götürülen tarihtir.
• Yurt dışı borçlanma süreleri 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında geçmiş sigortalılık süresi sayılır.
• Sözleşmeli ülkede ilk çalışma tarihi kural olarak ilk işe giriş tarihi sayılmaz; ancak sözleşmede bu yönde özel hüküm varsa ilk işe giriş tarihi kabul edilir.
• Sigortalılık başlangıcından önceki süreler, 5510 md. 41 esas alınarak geriye götürülen sürelere ait aylara mal edilir.

Aylık tahsisi (md. 6)

• Şartlar: yurda kesin dönülmüş olması, borcun tamamının ödenmiş olması ve ödemeden sonra yazılı istekte bulunulması.
• Aylık, yazılı istek tarihini takip eden ay başından itibaren 5510 sayılı Kanun ve 506 geçici 20. madde hükümlerine göre bağlanır.
• Aylık bağlananlardan yeniden yurt dışında yabancı ülke mevzuatına tabi çalışanların veya ikamete dayalı sosyal sigorta/sosyal yardım ödeneği alanların aylıkları, çalışmaya veya ödeneğe başladıkları tarihten itibaren kesilir.
• Türkiye'de sigortalı çalışmaya başlayanlara sosyal güvenlik destek primi hükümleri uygulanır.
• Çalışması veya ödeneği sona erenlerin aylığı yazılı talep tarihini izleyen ay başından itibaren yeniden ödenir.
• Yurt dışında zorunlu sigortalı olsalar dahi kısa süreli çalışma sayılan işlerde çalışanların aylıkları kesilmez; bu işler yönetmelikle belirlenir.

Sınavda dikkat

• Oran %45, ödeme süresi üç ay, iade faizsiz.
• Gün hesabı: yıl 360, ay 30 gün; son tarihten geriye.
• Yurt dışında yeniden çalışmada aylık kesilir; Türkiye'de çalışmada SGDP uygulanır.
• Aylık, yazılı isteği izleyen ay başında başlar.