Yurt dışı borçlanma: yararlanamayacaklar, kısmi aylık ve prim iadesi
Kanundan yararlanamayacaklar (md. 8)
Kanunun yürürlük tarihinden önce veya sonra, 2147 sayılı Kanun ve sosyal güvenlik kanunlarına göre kendilerine veya hak sahiplerine aylık bağlanmış olanlar ile aylık bağlanması için müracaat edip aylığa hak kazanmış durumda bulunanlar 3201 sayılı Kanundan yararlanamaz. Yani borçlanma, aylık bağlanmadan önce yapılması gereken bir işlemdir; istisnası kısmi aylık alanlardır.
Kısmi aylıkların tam aylığa çevrilmesi (md. 9)
- Sosyal güvenlik sözleşmeleri uygulanarak kendilerine veya hak sahiplerine kısmi aylık bağlanmış olanlar, talep ederlerse borçlanabilir.
- Şart: 4. maddeye göre tahakkuk ettirilen borcun tamamen ödenmesi.
- Kısmi aylık, borcun ödendiği tarihi takip eden aybaşından itibaren, kısmi aylığın başlangıç tarihi esas alınarak, mülga 2829 sayılı Kanun ya da 5510 sayılı Kanunun 53. maddesi uyarınca tespit edilecek statüye göre ilgili sosyal güvenlik kuruluşunca tam aylığa çevrilir.
- Borç tahakkukunda, sözleşmeli ülkenin sigorta kurumlarınca gönderilen hizmet cetvelindeki tam aylığa yeterli olan gün sayıları dikkate alınır.
- İstenirse hizmet cetvelindeki gün sayılarının tamamı da borçlanılabilir.
Transfer edilen primlerin iadesi (md. 10)
Yabancı ülke sosyal güvenlik kurumlarına Türk vatandaşları hesabına yatırılmış primler ülkelerarası anlaşmalarla Türkiye'ye transfer edilirse:
- Bu primlere ilişkin sürelerin tamamını borçlanıp borcunu ödeyenlere transfer edilen primlerin tamamı,
- Sürelerin bir kısmını borçlanıp borcunu ödeyenlere, primlerin borçlandıkları süreye isabet eden orandaki miktarı
iade edilir. İade transfer tarihindeki cari kur üzerinden Türk Lirası karşılığı olarak, ilgili sosyal güvenlik kuruluşunca sigortalıya, hak sahiplerine veya mirasçılarına yapılır.
Diğer hükümler
- Md. 11, 5510 sayılı Kanunla mülgadır.
- Md. 13 ile 2147 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.
- Md. 12, uygulama esaslarının ortak yönetmelikle düzenleneceğini belirtir.
Sınavda dikkat
- Aylık bağlanmış veya aylığa hak kazanmış olan borçlanamaz; kısmi aylık alan ise borçlanarak tam aylığa geçebilir.
- Tam aylığa çevirme, borcun ödendiği tarihi takip eden aybaşından başlar.
- Borçlanılacak gün kural olarak tam aylığa yetecek kadardır; istenirse tamamı borçlanılabilir.
- Prim iadesinde kur, transfer tarihindeki cari kurdur.
Bu konudan soru çöz
Bu konuda 18 soru var. Çözdüklerin netine işlenir, yanlışların akıllı tekrar kutusuna girer.