2013/11 sayılı Genelge Başlık 2.2Er veya erbaş olarak silahaltında veya yedek subay ya da yedek astsubay okulunda geçen süreler (Değişik, 19/6/2020 tarihli ve 2020/21 sayılı Genelge)

(Değişik, 19/6/2020 tarihli ve 2020/21 sayılı Genelge) Kanunun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile muvazzaf ve ihtiyat askerlikte er veya erbaş olarak silahaltında geçen süreler, 1/1/1950 tarihinden sonra yedek subay okulunda, 26/6/2019 tarihinden sonra ise yedek astsubay okulunda öğrenci olarak geçen sürelerin borçlandırılmasına imkan sağlanmıştır.

(Değişik, 19/6/2020 tarihli ve 2020/21 sayılı Genelge) 1/10/2008 tarihinden önce 1479 ve 2926 sayılı kanunlar gereğince aktif sigortalı olmamaları nedeniyle askerlik borçlanma talepleri reddedilen sigortalı ve hak sahiplerinin 1/10/2008 tarihinden sonra yeniden müracaatları halinde borçlanma işlemleri aktif sigortalı olma şartı aranmaksızın sonuçlandırılacaktır.

Örnek 1- 2926 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı 15/5/2008 tarihinde sona eren sigortalı, 2/6/2008 tarihinde askerlik borçlanması için müracaat etmiş, ancak anılan tarihte aktif sigortalı olmadığından talebi reddedilmiştir. 14/4/2010 tarihinde yeniden askerlik borçlanması talebinde bulunan sigortalının askerlik süresi Kanunun 41 inci maddesi hükmüne göre borçlandırılacaktır.

Örnek 2- 1479 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı vergi mükellefiyetinin 28/3/2008 tarihinde sona ermesi nedeniyle biten sigortalı 6/7/2008 tarihinde vefat etmiş, hak sahiplerinin 1/8/2008 tarihindeki borçlanma talebi askerlik hizmeti ile ölüm aylığı bağlanması için beş yıl sigorta primi ödenmiş olma şartı yerine getirilmiş olmakla birlikte, sigortalının ölüm tarihinde fiili çalışması olmadığı için reddedilmiştir. Ancak, 11/5/2010 tarihinde yeniden borçlanma talebinde bulunan sigortalının hak sahiplerine Kanunun 41 inci maddesine göre borçlanma yaptırılacaktır.

(Ek, 28/2/2014 tarihli ve 2014/5 sayılı Genelge) Örnek 3- 2926 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı 15/5/1988 tarihinde sona eren sigortalı, 2/6/2001 tarihinde askerlik borçlanması için müracaat etmiş, ancak anılan tarihte aktif sigortalı olmadığından talebi reddedilmiştir. Talebi reddedilen sigortalı 14/4/2010 tarihinde yeniden askerlik borçlanması talebinde bulunması halinde 8/9/1999 tarihinden önceki döneme ait olsa dahi askerlik süresi Kanunun 41 inci maddesi hükmüne göre borçlandırılacaktır.

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar askere alınmaları halinde sigortalılıkları sona ermediğinden bu sigortalılıkları devam ettiği sürece 41 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre er veya erbaş olarak silah altında veya yedek subay okulunda geçen sürelerin borçlandırılmasında zorunlu sigortalılıkları devam edenler dışındakiler borçlanma yapabilecektir.

Yedek subay okulunda ve hazırlık kıtasında 1/1/1950 tarihinden önce geçen süreler hizmet sürelerine dahil edildiğinden, bu süreler ayrıca borçlandırılmayacaktır. Ancak, 1/1/1950 tarihinden önce hazırlık kıtasına veya yedek subay okuluna duhul etmiş olup da, okul devresinin tamamı veya bir kısmı 1/1/1950 tarihinden sonraya isabet edenler de okul devresinin 1/1/1950 tarihinden sonraki kısmını borçlanabileceklerdir.

Yedek subay okulunda öğrenci iken veya muvazzaf veya ihtiyat askerliğini er olarak yapmakta bulundukları sırada vazife malulü olmaları sebebiyle kendilerine vazife ve harp malullüğü aylığı bağlananların, öğrencilikte ve askerlikte geçen süreleri, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine göre çalışmaları halinde borçlandırılacaktır.

(Değişik, 28/2/2014 tarihli ve 2014/5 sayılı Genelge) (Değişik, 19/6/2020 tarihli ve 2020/21 sayılı Genelge) Yapılacak askerlik borçlanmalarında, askerlik süresinden sayılan hava değişim süreleri aşağıda gösterilmiş olup, bu süreleri aşan kısım ile hastalık, ceza vb. nedenlerle uzayan askerlik süreleri borçlandırılmayacaktır.

Askerlikten Sayılan Hava Değişim Süreleri Hava Değişimi (1111 sayılı Kanuna göre)

17/7/1927 tarihine kadar 1 yıla kadarki kısmı 17/7/1927– 21/2/2014 3 aya kadarki kısmı 22/2/2014– 25/6/2019 30 güne kadarki kısmı Hava Değişimi (Kısa Dönem)

(1076 sayılı Kanuna göre)

14/11/1980– 21/2/2014 30 güne kadarki kısmı 22/2/2014– 25/6/2019 15 güne kadarki kısmı Hava Değişimi (7179 sayılı Kanun)

26/6/2019 tarihinden itibaren Tabi olunan askerlik süresinin her ayı için 1 güne kadarki kısmı Askerliğini er olarak yapanların aksi bir durum bulunmadıkça, esarette geçen süreleri muvazzaf askerlik hizmetinden sayıldığından bu süreler de borçlandırılacaktır.

1803 sayılı Af Kanununun 15 inci maddesinin (b) fıkrası uyarınca her derecedeki askeri okullarda diğer öğrenim kurumlarında Milli Savunma Bakanlığı adına ve hesabına öğrenim yapan askeri öğrencilerden, 7/2/1974 tarihine kadar gerek disiplinsizlik ve gerekse başka nedenlerle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilenlerin (kendi isteği ile ayrılanlar hariç) okulda geçen süreleri askerliklerine sayıldığından, 18 yaşından sonra geçmiş olması şartıyla ve o tarihte emsallerinin tabi olduğu muvazzaf askerlik süresini geçmemek üzere okul süreleri borçlandırılacaklardır.

(Değişik, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Buna göre, askeri liselerden mezun olduktan sonra harp okuluna giden veya Türk Silahlı Kuvvetleri hesabına yüksek okullara devam edenlerin bu okullardan, istekleri dışında, disiplinsizlik veya başka bir nedenle ayrılanların, sadece harp okulu veya yüksek okulda geçen sürelerinin (emsallerinin tabi olduğu askerlik süresini geçmemek üzere) borçlandırılması, askeri lisede geçen sürelerin ise borçlanma dışında bırakılması gerekmektedir.

1111 sayılı Kanuna göre askerlik hizmetini er öğretmen olarak yapanların kıtada maaşsız olarak geçen süreleri borçlandırılacaktır.

Askerlik görevini 1965-1967 yılları arasında er olarak yapanların 29/12/1967 tarihini geçmemek üzere, 1962-1964 yılları arasında er olarak yapanların ise 31/10/1964 tarihini aşmamak üzere Kıbrıs olayları nedeniyle uzayan askerlik süreleri herhangi bir araştırmaya gerek kalmaksızın borçlandırılacaktır.

Fiili askerlik hizmeti silah altına alınmakla başlayıp terhis tarihinde sona erdiğinden, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi olanlardan askerlik yaparken söz konusu sigortalılıkları devam edenlerin askerlik süreleri borçlandırılmayacaktır.

(Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Ayrıca, 31/7/2016 tarihine kadar harp okulları fakülte ve yüksekokullarda Türk Silahlı Kuvvetleri hesabına, bu tarihten sonra ise Milli Savunma Bakanlığı adına Milli Savunma Üniversitesinde, İçişleri Bakanlığı adına Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinde öğrenim görmekte iken bu okullardan istekleri dışında, disiplinsizlik veya başka bir nedenle ayrılanlardan askerlik sürelerini borçlanmak için talepte bulunanların belirtilen fakülte ve yüksekokullara hangi liseden geçiş yaptıklarına bakılmaksızın, borçlandırılacak askerlik süreleri askerlik şubeleri ile yazışma yapılarak tespit edildikten sonra borçlanma işlemi sonuçlandırılacaktır.

Türk vatandaşlığına alınanlardan (Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) zorunlu göçe tabi tutulan Türk soyluların vatandaşlığa alındıkları tarihte 22 yaşını doldurmuş olanlardan geldikleri ülkelerde yaptıkları askerlik sürelerini belgeleyenler belgede kayıtlı süreyi, belgede kayıtlı sürenin olmaması veya Türkiye’deki emsallerinin yaptığı askerlik süresinden fazla olması hallerinde emsalleri kadar borçlandırılacaklardır. (Ek, 28/2/2014 tarihli ve 2014/5 sayılı Genelge) Türk vatandaşlığına alınan kimselerin askerlik süresini belgeleyememeleri durumunda borçlanma işlemleri yapılmayacak, varsa yapılmış olan borçlanma işlemleri iptal edilecektir.

(Ek, 28/2/2014 tarihli ve 2014/5 sayılı Genelge) Türk vatandaşı iken askere alınan ve askerlik yükümlülüğünü yerine getirenlerin daha sonra Türk vatandaşlığından çıkmaları halinde Türk vatandaşı iken yaptıkları askerlikleri borçlanılabilecek, daha önce yapılmış olan borçlanmaları geçerli sayılacaktır.

(Değişik, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Örnek 1- 1965 yılında Bulgaristan’da 2 yıl 5 ay 17 gün askerlik yapıp daha sonra Türk vatandaşı olan sigortalının askerlik süresini borçlanması halinde 1965 yılında ülkemizde 24 ay askerlik yapıldığından bu süre kadar askerlik borçlanması yapabilecektir.

(Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Örnek 2- 1/4/1993 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı bulunan ve 6/12/1992 tarihinde Türk Vatandaşlığına alınan İran uyruklu sigortalı, İran’da yapmış olduğu 18/11/1977-18/11/1979 devresine ait askerlik süresini borçlanmak için 10/2/2018 tarihinde Kuruma müracaat etmiştir. Bu sigortalının borçlanma talebi kabul edilmeyecektir.

Türk vatandaşı olduğu halde vatandaşlıktan çıkıp yeniden vatandaşlığa alınanlardan vatandaşlığa alındıkları tarihte 22 yaşını doldurmuş olanların da 1111 sayılı Kanun gereğince askerlik yapmaları zorunlu olduğundan bu durumda olanlardan yaptıkları fiili askerlik sürelerini belgelemeleri istenerek borçlanma işlemleri buna göre sonuçlandırılacaktır.

(Değişik, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Milli Savunma Bakanlığı ile Kurumumuz arasında askerlik sürelerini borçlanacak sigortalıların askerlik hizmet bilgilerinin elektronik ortamda görüntülenmesi sağlanmış ve uygulama ile ilgili web servis Kurumumuza açılmıştır. Askerliğini er veya erbaş olarak yapmış olanlardan hizmet borçlanması yapmak için Kurumumuza müracaat eden sigortalıların Tescil ve Hizmet Dökümü ekranında yer alan "Askerlik Bilgisi" menüsü aracılığıyla yapılacak sorgulama sonucunda askerlik süresinde herhangi bir tereddüt olmayanların menüdeki bilgileri esas alınarak borçlanma işlemleri sonuçlandırılacaktır.

Askerlik belgelerinde kayıtlı sürelerde tereddüte düşülmesi veya yedek subay olarak askerlik yapanlardan belge ibraz edemeyenlerin, yedek subay sınıf, dönem ve sicil numaralarını bildirmeleri halinde ilgili kuvvet komutanlığından istenecek yedek subay safahatı geldiğinde borçlanma işlemi sonuçlandırılacaktır.

(Ek, 3/7/2015 tarihli ve 2015/19 sayılı Genelge)Sigortalıların er olarak silah altında geçen sürelerinin tamamı veya bir kısmı kendilerinin veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları halinde borçlandırılmakta olup, fiilen silah altında geçmeyen bedelli askerlik süresi borçlandırılmayacaktır.

Kaynak: 2013/11 sayılı Sigortalılık İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 07.10.2026