İçeriğe atla
Onuncu Kısım — Hizmet borçlanmaları · Birinci Bölüm — Kanunun 41 inci Maddesine Göre Yapılacak Borçlanmalar

2013/11 sayılı Genelge Başlık 3Borçlanma müracaatının yapılması, borçlanma tutarının hesabı, tebliği ve ödenmesi

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının; (a) ve (b) bentleri ile Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk defa (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanların, Kanunun 41 inci maddesine göre borçlanacakları sürelere ait prim tutarı, sigortalıların veya hak sahiplerinin talepte bulundukları tarihte Kanunun 82 nci maddesine göre prime esas kazancın alt ve üst sınırları arasında olmak üzere kendilerince belirlenen günlük kazancın % 32’si oranında hesaplanacaktır.

(Ek, 19/6/2020 tarihli ve 2020/21 sayılı Genelge) Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendine tabi sigortalıların yapacakları hizmet borçlanmalarına ait borçlanma tutarı “Borçlanma Talep Dilekçesi” ile beyanda bulundukları prime esas kazanç üzerinden, prime esas kazanç beyanında bulunulmaması halinde ise borçlanma tutarı, asgari günlük kazanç tutarı üzerinden hesaplanacaktır.

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalıların yapacakları hizmet borçlanmalarına ait borçlanma tutarı, sigortalılıkları nedeniyle ödedikleri prime esas kazançları dikkate alınmadan, “Borçlanma Talep Dilekçesi” ile beyanda bulundukları prime esas kazanç üzerinden, prime esas kazanç beyanında bulunulmaması halinde ise borçlanma tutarı, asgari günlük kazanç tutarı üzerinden hesaplanacaktır.

2925 sayılı Kanuna tabi tarım sigortalılarından her ay için alınacak prim ve yardımların hesabına esas tutulan gün sayısının 15 gün üzerinden alınması ve prim ödeme gün sayısının da ayın 16’sından itibaren tam ay gibi kabul edilmesi nedeniyle, ay içerisindeki ilk 15 günün dışında kalan sürelerin doğum borçlanması yoluyla tamamlanması mümkün bulunmadığından 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılar için ayın 15’inden sonra geçen süreler borçlanma kapsamında değerlendirilmeyecektir.

(Ek, 3/7/2015 tarihli ve 2015/19 sayılı Genelge)Örnek- 2925 sayılı Kanuna göre tarım sigortalılığı 1/7/1989 tarihinde başlatılan 1993 yılı primini 1994 yılı Şubat ayı sonuna kadar ödemeyen sigortalı 12/3/1992 tarihinde doğum yapmıştır. Bu sigortalının 1993 yılı tarım sigortası tahsil edilecek, 1/1/1994-12/3/1994 tarihleri doğum borçlanması olarak dikkate alınacaktır.

Örnek- 1/8/1992 tarihi itibariyle kayıt ve tescili yapılan, 2010 yılı Ocak ayında 30,00 TL prime esas günlük kazanç beyanı üzerinden prim ödeyen Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalı, 15/12/1986-29/7/1989 tarihleri arasındaki askerlik süresini borçlanmak için 30/4/2010 tarihinde müracaat etmiş, borçlanma talep dilekçesinde borçlanma yapacağı tutar için ayrıca beyanda bulunmamıştır. Bu durumda sigortalının askerlik süresine ilişkin borçlanma tutarı 30/4/2010 tarihinde geçerli olan asgari günlük kazanç üzerinden hesaplanacaktır.

(Değişik, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Borçlanılacak sürenin hesabında ayın 28, 29, 30 veya 31 gün olup olmadığına bakılmaksızın ay 30, yıl 360 gün olarak dikkate alınacaktır. Borçlanılacak sürenin başlangıcı ve bitişinin ay içinde herhangi bir güne rastlaması halinde de ay yine 30 gün alınacak ve borçlanılacak gün hesabı buna göre yapılacaktır. Ayrıca borçlanmaya konu sürenin kanuni bir süre olması halinde borçlanılacak süre hiçbir koşulda ilgili kanunda belirtilen süreleri aşamayacaktır. Bu çerçevede, borçlanma programına 9/2/2018 tarihinden itibaren gerekli kontroller konulmuştur.

(Değişik, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Ancak, bu tarihten önce süresi belirlenmiş borçlanmalardan örneğin; 542 gün askerlik veya 722 gün doğum borçlanması olarak tahakkuk etmiş ve ilgililerce borçlanma tutarı ödenmiş olanlarla ilgili olarak borçlanma gün sayısında herhangi bir değişiklik yapılmayarak aylık bağlama işlemlerinde bu şekilde yapılmış borçlanma gün sayıları esas alınacaktır.

Prime esas günlük kazanç alt sınırı asgari ücretin otuzda biri, üst sınırı ise prime esas günlük kazanç alt sınırının (Değişik, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) 1/1/2017 tarihinden önce altı buçuk, bu tarihten sonra yedibuçuk katıdır. Borçlanma tutarı (Borç Tutarı = Belirlenen Günlük Kazanç x % 32 x Borçlanılacak Gün Sayısı) formülüne göre hesaplanacaktır.

Sigortalının borçlanmaya esas günlük kazancının tespitinde, adi posta veya kargo ile gönderilen veya Kuruma doğrudan verilen borçlanma dilekçesinin Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarih, (Değişik, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) taahhütlü, iadeli taahhütlü, acele posta servisi, PTT Alo Post veya PTT Kargo ile gönderilenlerde postaya veya kargoya verildiği tarih, e-devlet başvurularında ise başvurunun yapıldığı tarih esas alınacaktır.

(Değişik, 19/6/2020 tarihli ve 2020/21 sayılı Genelge) Tahakkuk ettirilen borç tutarı ilgiliye iadeli taahhütlü olarak tebliğ edilecek, (EK-26) (EK-27) PTT alındısının ilgiliye teslim edildiği tarih borcun tebliğ tarihi olacaktır. Borç tebliğleri öncelikle sigortalının borçlanma talep dilekçesinde beyan ettiği adrese gönderilecek söz konusu adrese tebliğ yapılamaması ve tebliğin Kurumumuza iade edilmesi durumunda borçlanma tebligatı bu defa gecikmeye mahal verilmeden sigortalının MERNİS (Merkezi Nüfus İdare Sistemindeki Adresine ) adresine gönderilecektir.

Sigortalının MERNİS adresine gönderilen tebliğ zarfın üzerine görülebilecek bir yere "Kişinin MERNİS adresidir. 7201 sayılı Tebligat Kanunun 21/2 inci maddesine göre işlem yapılması gerekmektedir." ibaresi şerh düşürülerek postaya verilecektir. Haber kağıdı bırakılmak suretiyle tebliğ edilemeyen borçlanma tebliğleri haber kağıdının kapıya (sigortalının adresine) bırakıldığı tarih tebliğ tarihi olarak kabul edilecektir. Sigortalının MERNİS kayıtlarında herhangi bir adresi bulunmaması durumunda beyan edilen adrese gönderilen borç yazısının tebliğ edilemediği tarih tebliğ tarihi olarak dikkate alınacaktır. Hesaplanan borç, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde sigortalı veya hak sahipleri tarafından Kuruma ya da Kurumun anlaşmalı olduğu bankalara ödenecek, bir ay içinde ödenmeyen borçlanmalar ise geçerli sayılmayacaktır. Borcun bir ay içinde tamamının ödenmemesi halinde, ödenen miktara karşılık gelen süre sigortalılık süresi olarak değerlendirilecektir.

Kuruma yazılı olarak başvurup dilekçeleri ekinde borçlanma belgeleri bulunmayanlardan bir ay içinde söz konusu belgeleri ibraz etmeyenlerin hizmet borçlanma tutarları, belgenin Kurum kayıtlarına ibraz edildiği tarihte geçerli olan prime esas günlük kazanç miktarlarına göre hesaplanacaktır.

Her borçlanma için ayrı borçlanma talep dilekçesi alınacaktır.

Örnek 1- 14/10/2008 tarihinde borçlanmak için Kuruma başvuran sigortalıya borcu hesaplanarak 17/11/2008 tarihinde tebliğ edilmiştir. Bu sigortalının borçlanma tutarını 17/12/2008 tarihi mesai bitimine kadar ödemesi halinde borçlanması geçerli sayılacaktır.

Süresi içinde tebliğ edilen borcunu ödemeyenler ile bir kısmını ödeyenlerin kalan süreleri için yeniden başvurmaları gerekmektedir.

Borçlanma miktarı ve bu miktarın Kuruma ödenmesine ilişkin usul ve esaslar, başvuru sahibine iadeli-taahhütlü olarak tebliğ edilecek, tebliğ için PTT’nin yurtiçi servislerinde kullanılan “Alma/Ödeme Haberi Kartı” kullanılacaktır.

Kartların PTT’ce Kuruma iade edilmesinden sonra tespit edilecek tebliğ tarihinin bilgisayar kayıtlarına aktarılması ve kartın ait olduğu dosyaya ulaştırılmasını kolaylaştırmak amacıyla yapılacak tebligatlarda, “Göndericinin Adı Soyadı ve Adresi” ile “aşağıdaki adrese iade ediniz” bölümlerine, - Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olanların borçlanma işlemi (Değişik, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) (Değişik, 11/12/2014 tarihli ve 2014/32 sayılı Genelge) Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığınca sonuçlandırılmış ise, - Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında sigortalı olanların borçlanma işlemi SGİM/SGM’lere yapılmış ise, kaşe basıldıktan sonra sigortalının T.C. Kimlik Numarası ile dosya numarası (tahsis ya da sicil numarası) mutlaka kaşenin ilgili bölümüne yazılacaktır.

4056 sayılı Kanun gereğince yapılacak borçlanmaların prim tutarının hesabında prime esas kazancın alt sınırı üzerinden hesaplama yapılacaktır.

Örnek 2- 20 aylık askerlik süresini prime esas asgari kazanca göre belirlenecek günlük kazanç üzerinden borçlanmak için sigortalı 20/1/2011 tarihinde Kuruma başvurmuştur.

Sigortalının öncelikle seçtiği kazanca göre günlük prime esas kazancı, daha sonra bu kazancın % 32’si üzerinden toplam borcu hesaplanacaktır. 20/1/2011 tarihinde;

Prime Esas Günlük Asgari Kazanç : 26,55 TL Sigortalının Seçtiği Prime Esas Kazanç : 26,55 TL Borçlanacağı Süre : 600 gün Hizmet Borçlanma Tutarı : 26,55 x % 32 x 600 = 5.097,6 TL Örnek 3- 115 gün grevde geçen süresini 3.000 TL prime esas kazanca göre belirlenecek günlük kazanç üzerinden borçlanmak için sigortalı 2/2/2011 tarihinde Kuruma başvurmuştur. Bu sigortalının önce seçtiği aylık kazanca göre günlük prime esas kazancı daha sonra bu kazancın % 32’si üzerinden toplam borcu hesaplanacaktır. 2/2/2011 tarihinde;

Prime Esas Aylık Asgari Kazanç 26,55 TL Sigortalının Seçtiği Prime Esas Kazanç : 3000 / 30 = 100 TL Borçlanacağı Süre : 115 Gün Hizmet Borçlanma Tutarı : 100 x % 32 x 115 = 3.680 TL Örnek 4- 30/12/2008 tarihinde iadeli taahhütlü veya acele posta servisi kullanılarak borçlanma isteğini belirtir dilekçe ile askerlik hizmetini borçlanmak isteyen sigortalının bu talebi 12/1/2009 tarihinde Kurumumuz kayıtlarına intikal etmiştir. Bu sigortalının askerlik borçlanma tutarı 30/12/2008 tarihinde geçerli olan günlük asgari veya azami kazanca göre hesaplanacaktır.

Borçlandırılacak sürelerin hesabında tam aylar 30 gün, borçlanılacak süre ayın herhangi bir gününde başlamış ise 30 güne tamamlayacak şekilde parmak hesabı yapılmak suretiyle belirlenecektir.

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine tabi olanlardan, 2008 yılı Ekim ayı başından önce 5434 sayılı Kanuna tabi geçen hizmetleri olanların borçlanacakları sürelere ait borçlanma tutarı Kanunun 41 inci maddesine göre hesaplanacak ancak, tahsil edilen borçlanma tutarının Kanunun geçici 7 nci maddesine göre Kanunla yürürlükten kaldırılan ilgili kanun hükümlerine göre kazanç olarak değerlendirilmesi gerektiğinden borçlanmak için seçilecek miktar, 5434 sayılı Kanun gereğince emsali için hesaplanacak miktarın altında olmayacaktır.

Kaynak: 2013/11 sayılı Sigortalılık İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 07.10.2026

Bu başlıktan sorular

Bu maddeye dayanan 3 çözümlü soru var. İlk 3 tanesi kayıt gerekmeden burada.

1
(4/a) kapsamındaki sigortalı askerlik borçlanması dilekçesinde prime esas kazanç beyanında bulunmamıştır. Borçlanma tutarı nasıl hesaplanır?
Borçlanma tutarı dilekçede beyan edilen kazanç üzerinden, beyan yoksa asgari günlük kazanç tutarı üzerinden hesaplanır (Genelge 10/1/3).
2
Genelgeye göre 41. madde uyarınca borçlanma yapabilecekler arasında hangisi sayılmamıştır?
Borçlanabilecekler; 4/1-a ve b sigortalıları, 2008 Ekim sonrası ilk defa 4/1-c olanlar, 5. madde kapsamındakiler ve isteğe bağlı sigortalılar ile hak sahipleridir. Yalnızca GSS'li olmak yeterli değildir (2013/11 Genelge).
3
Kanunun 41. maddesine göre hesaplanan borçlanma tutarı, tebliğ tarihinden itibaren ne kadar süre içinde ödenmelidir?
Hesaplanan borç, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde sigortalı veya hak sahiplerince ödenir; süresinde ödenmeyen borçlanmalar geçerli sayılmaz ve kalan süreler için yeniden başvuru gerekir (2013/11 Genelge 10/1/3).
Bu konudan daha fazla soru çöz →