İçeriğe atla
Onuncu Kısım — Hizmet borçlanmaları · Beşinci Bölüm — Kanunun 4 üncü Maddesinin Birinci Fıkrasının (c) Bendine Tabi Olanların Borçlanmaları

2013/11 sayılı Genelge Başlık 1Kanunun 46 ncı maddesine göre yapılacak borçlanmalar

Kanunun 46 ncı maddesi ile fakülte veya yüksek okullarda kendi hesabına okuduktan sonra subay veya astsubaylığa naspedilen veya yedek subaylık hizmetini takiben subaylığa geçirilenler, fakülte ve yüksekokullarda kendi hesabına okuduktan sonra, komiser yardımcısı veya polis memuru olarak atananların başarılı öğrenim süreleri ile fakülte veya yüksek okullarda kendi hesabına okumakta iken Türk Silahlı Kuvvetleri veya Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okumaya devam eden (Değişik, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) öğrenciler ile 6/1/2017 tarihinden sonra Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına okuyan öğrencilerin daha önce kendi hesabına okudukları normal okul sürelerinin tamamının borçlandırılmasına imkan sağlanmış olup, bu sürelerin kısmen borçlandırılmasına imkan bulunmamaktadır.

Bunlardan borçlanma talebinde bulunmadan veya borçlanma işlemi sonuçlandırılmadan başka hizmet sınıflarında göreve başlayanlar ve borçlanma talebinde bulunmadan görevde iken ölenlerin hak sahipleri de borçlanma hakkından yararlandırılacaktır.

Söz konusu düzenlemeden 2008 yılı Ekim ayı başından sonra, ilk defa Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olan sigortalılar ve haksahipleri yararlanacaklardır.

Kanunun 46 ncı maddesine göre yapılan borçlanmalarda borç tutarı, borçlanmanın yapıldığı tarihte ilgisine göre en az aylık alan teğmenin, astsubay çavuşun veya polis memuru ya da komiser yardımcısının prime esas kazancının % 32’si üzerinden hesaplanan borç tutarının tamamı, tebliğ tarihinden itibaren iki yıl içinde defaten ya da taksitler halinde kendileri veya haksahipleri tarafından ödenecektir.

(Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Ayrıca, 680 sayılı KHK ile yapılan değişiklik uyarınca, 6/1/2017 tarihinden itibaren fakülte veya yüksek okullarda kendi hesabına okuduktan sonra veyahut fakülte veya yüksek okullarda kendi hesabına okumakta iken Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına okumaya devam eden öğrencilerin bu okullarda geçen başarılı öğrenim süreleri için (aynı öğretim yılları içerisinde ilgili okullarda hazırlık sınıfının açılmış olması şartıyla hazırlık sınıfı da dahil olmak üzere) borçlanmanın yapıldığı tarihte ilgisine göre en az aylık alan teğmenin, astsubay çavuşun prime esas kazancının % 32’si üzerinden hesaplanan borç tutarının tamamı, tebliğ tarihinden itibaren iki yıl içinde defaten ya da taksitler halinde kendileri veya hak sahipleri tarafından ödenecektir.

Örnek 1- Hukuk fakültesinde 5/9/2004-25/7/2008 tarihleri arasında 3 yıl 10 ay 21 gün öğrenim gördükten sonra 30/8/2009 tarihinde teğmen nasbedilen sigortalı, öğrencilikte geçen süresini borçlanmak istemesi halinde, 28/12/1986 doğum tarihi itibariyle 18 yaşını tamamladığı 28/12/2004 tarihinden önce geçen 3 ay 23 gün süresi borçlanma dışı bırakılarak, 28/12/2004- 25/7/2008 tarihleri arasında 3 yıl 6 ay 28 gün öğrencilik süresi borçlanmak için başvurduğu tarihte en az aylık alan teğmenin prime esas kazancı üzerinden borçlandırılacaktır. Sigortalının borç tutarını tebliğ tarihinden itibaren en geç iki yıl içinde taksitler halinde veya defaten ödemesi gerekmekte olup, süresi içinde tamamını ödememesi durumunda borçlanma işlemi iptal edilecektir.

Örnek 2- 3/9/2002-18/6/2008 tarihleri arasında 5 yıl 9 ay 16 gün mühendislik fakültesinde öğrenim gördükten sonra 30/5/2009 tarihinde polis memuru olarak göreve atanan sigortalı, öğrencilikte geçen süresini borçlanmak istemesi halinde hazırlık sınıfında geçen 1 yıllık süresi ile 31/7/2007-18/6/2008 tarihleri arasında geçen 10 ay 17 gün fazla öğrenim süresi olmak üzere toplam 1 yıl 10 ay 17 gün öğrenim süresinden düşülerek kalan 3 yıl 10 ay 29 gün öğrencilik süresi borçlanmak için başvurduğu tarihte en az aylık alan polis memurunun prime esas kazancı üzerinden borçlandırılacaktır. Sigortalının borç tutarını tebliğ tarihinden itibaren en geç iki yıl içinde taksitler halinde veya defaten ödemesi gerekmekte olup, süresi içinde tamamını ödememesi durumunda borçlanma işlemi iptal edilecektir.

Örnek 3- 4/9/2004-16/6/2007 tarihleri arasında 2 yıl 9 ay 13 gün meslek yüksek okulunda okuduktan sonra 30/8/2009 tarihinde astsubay nasbedilen sigortalı, öğrencilikte geçen süresini borçlanmak istemesi halinde, 15/4/1987 doğum tarihi itibariyle 18 yaşını tamamladığı 15/4/2005 tarihinden önce geçen 7 ay 11 gün süresi, 8/7/2005-27/8/2005 tarihleri arasında geçen 1 ay 20 gün sigortalı süresi ve 31/7/2006-16/6/2007 tarihleri arasında geçen 10 ay 15 gün fazla öğrenim süresi olmak üzere toplam 1 yıl 7 ay 16 gün süresi öğrenim süresinden düşülerek kalan 1 yıl 1 ay 27 gün öğrencilik süresini borçlanmak için başvurduğu tarihte en az aylık alan astsubay çavuşun prime esas kazancı üzerinden borçlandırılacaktır. Sigortalının borç tutarını tebliğ tarihinden itibaren en geç iki yıl içinde taksitler halinde veya defaten ödemesi gerekmekte olup, süresi içinde tamamını ödememesi durumunda borçlanma işlemi iptal edilecektir.

Örnek 4- 5/9/2006 tarihinde 4 yıllık fakülteye kayıt yaptıran, 14/9/2009 tarihinde Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okumaya başlayan ve 20/6/2010 tarihinde mezun olup komiser yardımcısı olarak göreve atanan sigortalı, öğrencilikte geçen süresini borçlanmak istemesi halinde okula kayıt yaptırdığı 5/9/2006 tarihi ile Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okumaya başladığı 14/9/2009 tarihi arasında geçen 3 yıl 10 gün öğrencilikte geçen süresi, borçlanmak için başvurduğu tarihte en az aylık alan komiser yardımcısının prime esas kazancı üzerinden borçlandırılacaktır. Sigortalının borç tutarını tebliğ tarihinden itibaren en geç iki yıl içinde taksitler halinde veya defaten ödemesi gerekmekte olup, süresi içinde tamamını ödememesi durumunda borçlanma işlemi iptal edilecektir. Ancak, Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okumaya başladığı 14/9/2009 tarihinden itibaren Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılacağından, bu tarihten sonra geçen süreleri borçlandırılmaksızın hizmet olarak alınacaktır.

Örnek 5- 15/3/2009 tarihinde polis memuru olarak göreve başlayan ve görevde iken 14/3/2011 tarihinde vefat eden sigortalının ölüm tarihinde fiili hizmet süresi zammı ile birlikte toplam 2 yıl 6 ay hizmetinin olduğu tespit edilmiştir. Hak sahiplerinin, sigortalının sivil öğrencilikte geçen 3 yıl 9 ay 11 günlük sürenin tamamını borçlanmak istemeleri ve borcun tamamını süresi içerisinde yatırmaları halinde öğrencilikte geçen süresi de dikkate alınmak suretiyle ölüm aylığı bağlanacaktır. Ancak, hak sahipleri sadece aylık bağlamaya yetecek 2 yıl 6 aylık süreyi borçlanmak istemeleri halinde borçlanma işlemi yapılmayacaktır.

Örnek 6- 4 yıllık fakültede 5/9/2004-25/7/2008 tarihleri arasında 3 yıl 10 ay 21 gün öğrenim gördükten sonra 30/11/2008 tarihinde komiser yardımcısı olarak atanan sigortalı, 12/6/2010 tarihinde istifa etmiş, 15/10/2011 tarihinde ise Kültür Bakanlığında Genel İdari Hizmetler Sınıfında memur olarak göreve başlamıştır. Sigortalının öğrencilikte geçen süresini borçlanmak istemesi halinde bu süresinin tamamı borçlandırılacaktır.

Örnek 7- Polis memuru olarak görev yapmakta iken 15/3/2011 tarihinde istifa etmek suretiyle görevinden ayrılan ve açıkta iken 26/1/2012 tarihinde vefat eden sigortalının fiili hizmet süresi zammı ile birlikte toplam 2 yıl 2 ay 15 gün hizmetinin olduğu tespit edilmiştir. Hak sahipleri sigortalının 3 yıl 10 ay sivil öğrencilikte geçen süresinin tamamını borçlanmak istemekte ise de, sigortalı açıkta iken vefat ettiğinden borçlanma işleminin yapılmasına imkan bulunmamaktadır.

Örnek 8- Teğmen olarak görev yapmakta iken 30/8/2011 tarihinde istifa etmek suretiyle görevinden ayrılan, 1/10/2011 tarihinde Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca sigortalılığı başlayan ve bu kapsamda sigortalı iken 12/2/2012 tarihinde sivil öğrencilikte geçen süresini borçlanmak isteyen sigortalı sivil öğrencilikte geçen süresinin tamamını borçlanmak istemekte ise de 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında çalışmadığından borçlanma işleminin yapılmasına imkan bulunmamaktadır.

5434 sayılı Kanuna tabi iştirakçi iken Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlardan, fakülte veya yüksek okullarda kendi hesabına okuduktan sonra subay veya astsubaylığa naspedilen veya yedek subaylık hizmetini takiben subaylığa geçirilenlerin, başarılı öğrenim süreleri ile fakülte veya yüksek okullarda kendi hesabına okumakta iken Türk Silahlı Kuvvetleri hesabına okumaya devam eden öğrencilerin daha önce kendi hesabına okudukları normal okul sürelerinin borçlandırılmasına ilişkin işlemler 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre sonuçlandırılacaktır.

5434 sayılı Kanununun 15 inci maddesinin (e) fıkrası uyarınca, fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarında kendi hesabına okuduktan sonra muvazzaf subay veya astsubay nasbedilen veya askerlik hizmetini takiben muvazzaf subay veya astsubaylığa geçirilen ve bir yıllık deneme süresini başarı ile tamamlayarak Türk Silahlı Kuvvetleri kadrolarına atananlardan, yüksek öğrenim süresinin fiili hizmetlerine eklenmesinden doğan borç tutarı tahsilatı bitmeden, vazife malulü olanların kalan borç tutarları tahsil edilmeyecektir.

(Ek, 1/9/2016 tarihli ve 2016/20 sayılı Genelge) Kanunun 46 ncı maddesine göre borçlanma yapanlardan borç tutarının tamamını 2 yıllık süre içinde ödemiş olanların talebi halinde aylık bağlanmamış olması şartıyla borçlanma tutarının tamamı faiz uygulanmaksızın her zaman iade edilebilecek, ancak kısmi iade yapılmayacaktır. Sigortalı tarafından ödenmiş olan borçlanma tutarının vefatından sonra hak sahiplerince iadesinin talep edilmesi halinde ise borçlanma tutarının hak sahiplerine iadesi yapılmayacaktır.

Kaynak: 2013/11 sayılı Sigortalılık İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 07.10.2026

Bu başlıktan sorular

Bu maddeye dayanan 3 çözümlü soru var. İlk 3 tanesi kayıt gerekmeden burada.

1
Kanunun 46 ncı maddesine göre fakültede kendi hesabına okuduktan sonra teğmen nasbedilen kişinin öğrenim süresi borçlanması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
46 ncı maddeye göre kendi hesabına okunan normal okul sürelerinin tamamı borçlandırılır, kısmi borçlanma mümkün değildir; 18 yaşından önceki süreler borçlanma dışı bırakılır ve borç iki yıl içinde ödenir (2013/11 Genelge 10/5/1).
2
Kanunun 46 ncı maddesine göre yapılan borçlanmada borç tutarı en geç ne kadar süre içinde ödenmelidir?
46 ncı maddeye göre borç tutarının tamamı tebliğ tarihinden itibaren iki yıl içinde defaten veya taksitler halinde kendileri veya hak sahipleri tarafından ödenir (Genelge 10/5/1).
3
Kanunun 46 ncı maddesindeki öğrenim süresi borçlanmasından hangi sigortalılar yararlanır?
46 ncı madde düzenlemesinden 2008 Ekim başından sonra ilk defa (4/c) kapsamına giren sigortalılar ve hak sahipleri yararlanır; 2008 öncesi durumlar için geçici 4 üncü madde hükümleri uygulanır (Genelge 10/5/1).
Bu konudan daha fazla soru çöz →