2013/11 sayılı Genelge Başlık GirişKanunun 4 üncü Maddesinin Birinci Fıkrasının (b) Bendine Tabi Olanların Vergi Borçlanması

Kanunun geçici 8 inci maddesinin ikinci fıkrası ile Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) ve (3) numaralı alt bentlerine tabi olanlardan 1/10/2008 tarihi itibari ile sigortalılıkları başlatılanların, 4/10/2000 tarihi ile 1/10/2008 tarihi arasında varsa vergi mükellefiyet sürelerini borçlanabilmelerine imkan sağlanmıştır.

Söz konusu borçlanma hakkından Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendine tabi olan ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar ile (3) numaralı alt bendine tabi anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortaklarından vergi mükellefiyetlerinin devam etmesi nedeniyle 1/10/2008 tarihi itibari ile sigortalılıkları başlatılacak olanlar yararlandırılacaktır.

1/10/2008 tarihi itibari ile sigortalılıkları başlatılanlardan 4/10/2000 tarihi ile 1/10/2008 tarihi arasında vergi mükellefiyet süreleri bulunanlar, bu sürelerini belgelemek kaydıyla, 1/10/2008 tarihinden itibaren 6 ay içinde (1/4/2009 mesai bitimine kadar) “Vergi Borçlanması Talep Dilekçesi” ile talepte bulunmaları halinde borçlandırılmışlardır.

Belgelenen vergi mükellefiyet sürelerinin tamamı için Kanunun 80 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine göre talep tarihinde beyan edilen prime esas kazancın % 32’si üzerinden hesaplanarak tebliğ edilen borçlanma tutarının tamamının 6 ay içinde ödenmesi gerekmektedir.

Ancak, bu şekilde hesaplanan tutar 30/9/2008 tarihinde geçerli olan prim tablosundaki 24 üncü basamağın sağlık primi dahil tutarının üstünde olamayacaktır. Vergi borçlanmasına ait borcun hesaplanmasına esas aylık prime esas kazanç, 82 nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırı ile üst sınırı arasında kalmak şartı ile sigortalılar tarafından beyan edilecek günlük kazancın otuz katıdır.

Sigortalıya tebliğ edilen borç tutarının bu süre içerisinde tam olarak ödenmemesi halinde bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmeyecek ve ödenen tutarlar Kanunun 89 uncu maddesine göre iade edilecektir.

Sigortalılara 4/10/2000-1/10/2008 tarihleri arasında vergiye tabi sürelerini talepte bulunarak borçlanma hakkı tanındığından, bu haktan yararlanarak borçlanma yapanların bu tarihler arasında diğer sosyal güvenlik kanunlarına göre çalışmalarının bulunması halinde bu çalışmaları iptal edilecektir. Bu nedenle sigortalılar kısmi borçlanma yapamayacakları ve diğer çalışma sürelerinin iptal edileceği konusunda mutlaka uyarılacak ve işlemleri yapılacaktır.

1/4/2009 tarihine kadar Kuruma başvurduğu halde ödeme süresi içerisinde vefat eden sigortalının hak sahipleri de söz konusu sürede borçlanma tutarının tamamını ödeyerek borçlanma hakkından yararlanabileceklerdir.

2008 yılı Ekim ayı başından önce geçen ve bu tarihten sonra Kanunun geçici 8 inci maddesine göre borçlanılan sürelerle, bu sürelere ait kazançlar 1479 sayılı Kanunun yürürlükten kaldırılan ilgili hükümlerine göre değerlendirilir.

Örnek 1- 1/1/2005 tarihinde gelir vergisi mükellefiyeti başlayan ve bu mükellefiyeti devam etmesine rağmen 1/10/2008 tarihine kadar Kuruma başvurarak kayıt ve tescilini yaptırmayan sigortalı, 1/1/2005-1/10/2008 tarihleri arasındaki vergi mükellefiyet sürelerini prime esas kazancın alt sınırı üzerinden borçlanmak için bağlı bulunduğu vergi dairesince onaylanmış sigortalı işe giriş bildirgesi ve vergi borçlanması talep formu ile 24/12/2008 tarihinde Kuruma başvurmuştur. Bu sigortalının 1/10/2008 tarihi itibari ile tescili yapılarak vergi borçlanma süresine ait borcun hesaplanması ve kazanç değerlendirilmesi aşağıdaki şekilde yapılacaktır.

Borcun Hesaplanması;

Başvuru tarihi : 24/12/2008 Vergi Mükellefiyet Süresi : 1/1/2005-1/10/2008 (3 yıl, 9 ay = 1350 gün)

Başvuru Tarihindeki Asgari Günlük Kazanç : 21,29 TL Borçlanma Tutarı : 21,29 x % 32 x 1350 = 9.197,28 TL Borcun Tebliğ Tarihi : 9/1/2009 Borcun Son Ödeme Tarihi : 9/7/2009 Kazanç Olarak Değerlendirme Basamağa Esas Günlük Kazanç : 9.197,28 / 1350 = 6,81 TL Basamağa Esas Aylık Kazanç : 6,81 x 30 = 204,30 TL En Yakın Sağlıklı Prim Dahil Basamak Değeri : 1 Örnek 2- 1/1/2001 tarihinde gelir vergisi mükellefiyeti başlayan ve bu mükellefiyeti devam etmesine rağmen 1/10/2008 tarihine kadar Kuruma başvurarak kayıt ve tescilini yaptırmayan sigortalı, 1/1/2001-1/10/2008 tarihleri arasındaki limited şirket ortaklığında geçen süresini borçlanmak için 1/4/2009 tarihine kadar Kuruma müracaat etmemiştir. Bu sigortalının borçlanmadığı sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirilmesine imkan bulunmadığından 1/4/2009 tarihinden sonra Kurumca tespit edilmesi veya kendisinin başvurması halinde sigortalılık başlangıç tarihi 1/10/2008 tarihi olarak dikkate alınacaktır.

Örnek 3- Anonim şirket kurucu ortağı ve yönetim kurulu üyesi olduğu halde 1/10/2008 tarihine kadar kayıt ve tescilini Kuruma yaptırmayan sigortalı, 15/4/2007-1/10/2008 tarihleri arasında geçen süresi için 26/12/2008 tarihinde şirket yetkilileri tarafından onaylanan sigortalı işe giriş bildirgesi ve borçlanma talep formu ile vergi mükellefi olduğu süreyi günlük 25 TL prime esas kazanç üzerinden borçlanmak için müracaat etmiştir. Bu sigortalının 1/10/2008 tarihi itibari ile tescili yapılarak vergi borçlanma süresine ait borcu aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.

Borcun Hesaplanması;

Başvuru Tarihi: 26/12/2008 Vergi Mükellefiyet Süresi : 15/4/2007-1/10/2008 (1 Yıl, 5 Ay, 16 Gün = 526 Gün)

Başvuru Tarihindeki Asgari Günlük Kazanç : 21,29 TL Borçlanmak İstenen Kazanç : 25 TL Borçlanma Tutarı : 25 x % 32 x 526 = 4.208 TL Borcun Tebliğ Tarihi : 25/2/2009 Borcun Son Ödeme Tarihi : 25/8/2009 Bu sigortalı tebliğ edilen borç tutarının 4.000 TL’lik kısmını 24/8/2009 tarihinde ödemiş ve kalan 208 TL’lik kısmını da ödememiştir. Bu durumda borcun tamamı ödenmediği için borçlanma işlemi iptal edilecektir.

Vergi borçlanması yapılan sürelere ilişkin prim ödeme gün sayıları toplam prim ödeme gün sayısına ilave edilecek, prime esas kazançları aylık bağlama işlemlerinde dikkate alınacaktır.

Aynı veya Farklı Vergi Dairelerinde Geçen Vergi Sürelerinin Değerlendirilmesi Mülga 1479 sayılı Kanuna eklenen 619 sayılı KHK’nın geçici 1 inci maddesi ile aynı Kanuna 4956 sayılı Kanunun 47 nci maddesiyle eklenen geçici 18 inci maddesine göre vergi mükellefiyet sürelerini belgeleyerek vergi borçlanması talebinde bulunan sigortalılarımızın vergi daireleriyle yapılan yazışma sonucu Kuruma ibraz ettikleri aynı veya farklı vergi dairelerinde vergi mükellefiyet sürelerinde değişiklik olması halinde hatalı bildirim nedeniyle değişen vergi borçlanma süreleri “Kurum Kodu” kapsamında değerlendirilerek geçerlilikleri sağlanacaktır.

Tahsil edilen prim tutarlarının toplam gün sayısına bölünmesi suretiyle bulunacak günlük kazancın 30 katı alınarak, 30/9/2008 tarihinde geçerli olan prim tablosundan sağlık primli en yakın değere karşılık gelen basamak esas alınarak basamak tespiti yapılacak, borçlanılan süredeki yıllara ait kazançlar da bulunan basamak değerinin o yıllardaki değeri üzerinden belirlenecektir.

Bir ay içinde ödenmeyen borçlanmalarda primi ödenmeyen borçlanma süreleri hizmetten sayılmayacaktır.

Kaynak: 2013/11 sayılı Sigortalılık İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 07.10.2026