Üçüncü Kısım — Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılar · Altıncı Bölüm — Geçici 17 nci Madde Uygulaması

2013/11 sayılı Genelge Başlık 4Sigortalılık süreleri belirlenenlerin diğer sosyal güvenlik kanunlarına tabi çalışmalarının bulunması

Sigortalılık süreleri geçici 17 nci maddeye göre belirlenen sigortalıların bu sürelerde diğer mülga sosyal güvenlik kanunlarına tabi çalışmalarının bulunduğunun anlaşılması halinde sigortalılık süreleri mülga kanunlar gereğince hizmet tespiti yapılarak yeniden belirlenecektir.

Ancak bu kapsamdaki sigortalıların geçici 17 inci maddeye istinaden durdurulan sigortalılık sürelerinin yeniden ihya talebinde bulunup ihya tutarının tamamının ödenmesi halinde durdurulmuş olan sürelerdeki diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamındaki hizmetleri geçersiz sayılacaktır.

Örnek 1- 10/12/1993 ile 22/4/2009 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanuna göre, 11/11/2000 ile 17/8/2005 tarihleri arasında ise hizmet akdine tabi çalışmasına bağlı sigortalılığı bulunan ve 29/4/2009 tarihinde prim borcunun bir kısmını ödemiş olan sigortalı, 30/4/2009 tarihinde sigortalılığının durdurulması talebinde bulunmuştur. Sigortalının 1479 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı 10/12/1993 tarihinden prim ödemesinin karşıladığı 31/12/2002 tarihine kadar devam ettirilecek ve bu tarih itibariyle de durdurulacaktır. Bu durumda sigortalının 506 sayılı Kanuna tabi geçen 11/11/2000 ile 31/12/2002 tarihleri arasında hizmet akdine tabi çalışması iptal edilecek ve 1/1/2003-17/8/2005 tarihleri arasındaki hizmetleri geçerli sayılacaktır. Ancak sigortalının geçici 17 nci maddeye istinaden durdurulan sigortalılık sürelerini ihya talebinde bulunması halinde 506 sayılı Kanuna tabi geçen ve geçerli sayılan 1/1/2003-17/8/2005 tarihleri arasındaki süreler geçersiz sayılacak ve durdurulan sürelerin tamamı ihya kapsamında değerlendirilecektir.

Örnek 2- Yukarıdaki örnekteki sigortalının ödediği primlerin 30/06/2000 tarihine kadar geçen süreyi karşılaması halinde sigortalılığı bu tarih itibariyle durdurulacak 11/11/2000 ile 17/8/2005 tarihleri arasında hizmet akdine tabi geçen çalışmaların tamamı geçerli sayılacaktır.

Örnek 3- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalılığı 1/5/1998 tarihinde başlayan ve devam eden sigortalının, 21/11/2007 tarihinden itibaren de hizmet akdine tabi sigortalılığının bulunduğu tespit edilmiştir. Sigortalı 2/2/2009 tarihinde prim borcunun bir kısmını ödemiştir. 3/8/2009 tarihinde yapılan değerlendirmede ödediği primlerin en son 31/3/2002 tarihine kadar geçen süreyi karşıladığı tespit edildiğinden, sigortalılığı bu tarih itibariyle durdurulacak, hizmet akdine tabi çalışmasının devam etmesi nedeniyle, 1/5/2008 tarihinden itibaren yeniden sigortalılığı başlatılmayacaktır.

Örnek 4- 1479 sayılı Kanuna göre 15/12/1995 tarihinde başlayan ve devam eden sigortalılığı bulunan ve primlerin tam olarak karşıladığı 30/06/2001 tarihinde sigortalılığı durdurulan sigortalının, 2926 sayılı Kanuna tabi 1/5/2005 tarihinde başlayıp, devam eden ve prim borcu bulunmayan tarım sigortalılığı 30/4/2008 tarihi itibariyle sona erdirilecek, 1/5/2008 tarihi itibariyle de 1479 sayılı kanuna tabi yeniden sigortalılığı başlatılacaktır.

(Mülga, 11/12/2014 tarihli ve 2014/32 sayılı Genelge)

Sigortalılığı devam edenlerin 1/5/2008 tarihi itibariyle (06 YS ile) yeniden sigortalılıklarının başlatılabilmesi için; Kanunun 88 inci maddesinin 16 ncı fıkrasında, Kurumun süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Kanunun 51 inci, 102 nci ve 106 ncı maddeleri hariç diğer maddelerinin uygulanması öngörülmüş olup, anılan Kanunun 47 nci maddesinde “Amme alacağına karşılık rızaen yapılan ödemeler sırasıyla; ödeme süresi başlamış henüz vadesi geçmemiş, içinde bulunulan takvim yılı sonunda zaman aşımına uğrayacak, aynı tarihte zaman aşımına uğrayacak alacaklarda her birine orantılı olarak, vadesi önce gelen ve teminatsız veya az teminatlı olana mahsup edilir. Ödemenin, alacak aslı ile fer’ilerinin tamamını karşılamaması halinde mahsup alacağın asıl ve fer’ilerine orantılı olarak yapılır.” hükmü yer almaktadır.

Bu bağlamda, 1/5/2008 ila 30/9/2008 tarihleri arasında ödenen primler 5458 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi ile değiştirilen 1479 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin üçüncü fıkrası hükmüne göre, 1/10/2008 tarihinden itibaren rızaen yapılan ödemeler ise 6183 sayılı Kanunun 47 nci maddesine göre mahsup edilmektedir. Kanunun geçici 17 nci maddesi uyarınca 30/4/2008 tarihi itibariyle 5 yılı aşan süreye ilişkin prim borcu bulunan sigortalıların, 3/8/2009 tarihine kadar yaptıkları ödemelere göre (19) terkinin yüklenmesi esnasında, 1/5/2008 tarihinden itibaren yeniden sigortalılığın başlatılması ile ilgili sisteme yüklenmiş olan herhangi bir kayıt olmadığı için, prim ödemelerinden öncelikle mahsup edilmesi gereken cari ay primi dikkate alınmaksızın tamamı en eski prim aslı ile gecikme cezası ve gecikme zammı borcuna mahsup edilerek sigortalılık süresi belirlenmektedir.

Ancak, 1/5/2008 tarihinden itibaren yeniden sigortalılığın başlatılması esnasında 1/5/2008-3/8/2009 tarihleri arasında yapılan ödemeler ilgili kanunlar gereği öncelikle ödeme süresi geçmemiş cari ay prim borcuna mahsup edildiğinden ve daha önce geçici 17 nci madde hükmüne göre belirlenmiş olan hizmet süresi hatalı olduğundan “ÖNCEKİ 19 TERKİ YENİDEN SİGORTALILIK İÇİN DOĞRU OLMAZ” uyarısı ile yeniden sigortalılık başlatılamamaktadır.

Sigortalılığı devam edenlerin 1/5/2008 tarihi itibarıyla (06 YS ile) yeniden sigortalılıklarının başlatılabilmesi için, Bu durumda bulunan sigortalılarla ilgili olarak geçici 17 nci madde kapsamında daha önce belirlenmiş olan (19) terk tarihinin iptal edilip, önceki terk tarihinden birkaç ay daha geriye gidilerek (19) terk tarihi tespit edildikten sonra 1/5/2008 tarihi itibariyle yeniden sigortalılıklarının başlatılması gerekmektedir.

Örnek 5- (Teselsül, 11/12/2014 tarihli ve 2014/32 sayılı Genelge) Vergi kaydına istinaden 15/6/1994 tarihinde 7 nci basamaktan kayıt ve tescili yapılan ve 5/7/2008 tarihinde 1.000,00 TL, 8/8/2009 tarihinde 700,00 TL prim ödemesi bulunan sigortalı 30/4/2008 tarihi itibarıyla 166 ay prim aslı borcu bulunmaktadır.

Kanunun geçici 17 nci maddesinin uygulanması sonucu sigortalının 3/8/2009 tarihine kadar yaptığı prim ödemelerine göre sigortalılığı 19 terk kodu ile 31/8/1995 tarihi itibarıyla durdurulmuş, kesintisiz devam eden vergi mükellefiyetine istinaden 1/5/2008 tarihi itibarıyla (06) kodu ile sigortalılığının yeniden başlatılmak istenilmesi durumunda, 5/7/2008 tarihinde yaptığı 1.000,00 TL’lik ödemeden öncelikle ilgili ayın cari ay primi mahsup edildikten sonra kalanı en eski prim aslı borcu ile gecikme cezası ve gecikme zammı borcuna mahsup edildiğinden “ÖNCEKİ 19 TERKİ YENİDEN SİGORTALILIK İÇİN DOĞRU OLMAZ” uyarı mesajı ile (06) YS yüklenmesine izin verilmemektedir.

Bu durumda, 31/8/1995 (19) terk tarihinin iptal edilerek başlangıçta belirlenmiş olan bu (19) terk tarihinden geriye gidilerek yeniden 31/12/1994 tarihi itibarıyla tespit edilen (19) terk tarihinin yüklenmesinden sonra 1/5/2008 tarihinde (06 YS) yüklenebilecektir.

Örnek 6- (Teselsül, 11/12/2014 tarihli ve 2014/32 sayılı Genelge) Vergi kaydına istinaden 15/6/1994 tarihinde 7 nci basamaktan kayıt ve tescili yapılan ve 5/7/2008 tarihinde 1.000,00 TL, 8/8/2009 tarihinde 700,00 TL prim ödemesi bulunan sigortalı 30/4/2008 tarihi itibarıyla 166 ay prim aslı borcu bulunmaktadır. Sigortalı 3/5/2008 tarihinde 650,00 TL, 5/7/2008 tarihinde 250,00 TL ve 3/8/2008 tarihinde 1.000,00 TL prim ödemesinde bulunmuştur. Bu durumda sigortalının 1/5/2008 tarihinden sonra başlayan sigortalılığı bulunmadığından, 1/5/2008 tarihinden 3/8/2009 tarihine kadar yapılan prim ödemeleri cari ay primlerine mahsubu yapılmadan geçmiş dönem prim borçlarına mahsup edilerek ödenen tutarın karşıladığı 30/6/1995 tarihine (19) terk kodu yüklenerek hizmet süresi belirlenecektir.

Örnek 7- (Teselsül, 11/12/2014 tarihli ve 2014/32 sayılı Genelge) Vergi kaydına istinaden 11/5/1994 tarihinden itibaren kayıt ve tescili yapılan sigortalı 31/7/2001 tarihine kadar tahakkuk eden prim borçlarını yıllık % 3 tecil faizi ile 18 taksitte ödeme talebinde bulunarak tarafına verilen ödeme planına göre (12 kaynak kodunda) 17 taksitini süresi içerisinde ödemiş, kalan son taksite ait borcu ise prim borcuna ilave edilerek program aracılığı ile tecil taksitlendirme uygulamasından faydalanması sağlanmıştır. Sigortalının 30/4/2008 tarihi itibarıyla 5 yıldan fazla prim borcu bulunmakla birlikte 31/7/2009 tarihinde 850,00 TL prim ödemesi dikkate alınarak 31/10/2001 tarihi itibarıyla sigortalılığı 19 terk kodu ile durdurulmuştur.

Sigortalının vergi mükellefiyeti kesintisiz devam ettiğinden 1/5/2008 tarihi itibarıyla (06) kodu ile yeniden sigortalılığı başlatılacaktır. Ancak, (06) kodu ile yeniden sigortalılığı başlatılırken “ÖNCEKİ 19 TERKİ YENİDEN SİGORTALILIK İÇİN DOĞRU OLMAZ” uyarı mesajı ile (06) yeniden sigortalılığı başlatılamamaktadır.

Bu durumda tecil taksitlendirme borcundan kalan bir taksit veya daha az prim borcuna ilave edildiğinden ilk tespit edilen (19) terk tarihi iptal edilerek başlangıçta belirlenmiş olan (19) terk tarihinden geriye gidilip tespit edilen yeni (19) terk tarihinin yüklenmesinden sonra 1/5/2008 tarihine (06 YS) yüklenebilecektir.

Kaynak: 2013/11 sayılı Sigortalılık İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 07.10.2026