2015/25 sayılı Genelge Başlık 1.2.3Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

1.2.3.1- Yabancı Çalışanlar

12/5/2010 tarihli ve 27579 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin, Sigortalılığın başlangıcı ve bildirim yükümlülüğü başlıklı 11 inci maddesinde;

İşverenlerce Kanunun 4 üncü maddesi birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanlardan; Yabancı uyruklu kişilerin; çalışma izin belgesindeki izin başlangıç tarihinden itibaren 45 gün içinde ya da çalışma izin belgesinin işverene tebliğ tarihi ile çalışma izin tarihinin farklı olması halinde çalışma izin belgesinin işverene tebliğ tarihinden itibaren 45 gün, 11/4/2014 tarihinden itibaren 30 gün içinde Kuruma yapılan bildirimler de süresinde yapılmış sayılır. hükümlerine yer verilmiştir.

Bu bağlamda Çalışma Genel Müdürlüğünden, yabancı çalışanların izin belgelerinin elektronik ortamda alınması ve sorgulanması sağlanmış olup il müdürlüklerimizde kullanılmaya başlanmıştır.

Buna göre her il müdürlüğümüz kendi bünyesindeki çalışmalar nedeniyle çalışma izni verilen yabancıların başvuru şekli, başvuru türü, yabancı T.C. kimlik numarası, il, ad soyad, baba adı, görevi, izin başlangıç ve bitiş tarihi, işveren unvanı ve işyeri numarası, ücret ve iletişim bilgileri gibi ihtiyaç duyulan tüm bilgilerin alındığı bu ekranlar vasıtasıyla bilgileri aylık bazda kontrol ederek izin bitiş tarihine kadar gerekli işlemleri yapacaklardır.

1.2.3.2- Özel İstihdam Bürolarınca İşe Yerleştirilenler

4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununun “Özel istihdam bürolarının kurulması, seçme, izin verme, yenileme ve denetim” başlıklı 17 nci maddesinde iş arayanların elverişli oldukları işlere yerleştirilmeleri ve çeşitli işler için uygun işçiler bulunmasına aracılık etme görevinin Türkiye İş Kurumu ve bu amaçla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan özel istihdam bürolarınca yapılacağı belirtilmiş olup, özel istihdam bürolarınca istihdamı sağlanan kişilere ait bilgiler özel istihdam bürolarında mevcut bulunmakta ve Türkiye İş Kurumu tarafından Kurumumuza 3’er aylık dönemler halinde gönderilmektedir.

Buna göre Türkiye İş Kurumu tarafından gönderilen ve özel istihdam bürolarınca işe yerleştirilen kişilerin T.C. Kimlik Numaralı işyeri sahibi/işyeri çalışanı ayrımlı kimlik bilgileri ve çalışılan yerin unvanı ve açık adresi bilgileri ile varsa ücreti ve işe başlama tarihi bilgilerini içeren 3’er aylık dönemlere ait rapor Kuruma gönderilir. Burada dikkat edilmesi gereken noktalardan birisi de, Türkiye İş Kurumu tarafından gönderilen listelerdeki kişilerin işe yerleştirilen mi yoksa işe yönlendirilen mi olduğu hususu olup bu kişilerin özel istihdam büroları tarafından işe yerleştirilen kişiler olarak değerlendirileceği Türkiye İş Kurumu tarafından Kurumumuza bildirildiğinden işlemlerin buna göre yapılması gerekmektedir.

Örneğin, Türkiye İş Kurumu tarafından özel istihdam bürolarınca işe yerleştirilenlerin listesinde 1/7/2014 tarihinde işe yerleştirildiği belirtilen kişi için Kurumumuz bilgi işlem sisteminden o işyeri için gerekli sigortalılık sorgusu yapılacak, bu işyerinden anılan tarih dikkate alınmak suretiyle sigortalı işe giriş bildirgesi ve ilgili döneme ilişkin APHB verildiği anlaşılmışsa herhangi bir işlem yapılmayacak, diğer taraftan ise KADİM Servislerine intikal eden bu bilgiler; çalışanların işe giriş, varsa işten çıkış, gün ve prime esas kazanç bakımından Kurumumuz kayıtlarıyla karşılaştırılarak yapılan inceleme neticesinde kayıt dışılık tespit edilmesi halinde, ilgili işyeri adresine iadeli/taahhütlü Ek-1 de bulunan tebligat gönderilerek alınan bilgi ve/veya belgelerin sigortalı sayılmayı gerektirecek bir nitelikte olup olmadığı hususları ile itirazlara ilişkin hükümler konusunda yapılacak işlemler belirtilecektir.

1.2.3.3- Türkiye İş Kurumu Tarafından Eğitici Gideri Ödenen Kişiler

12/3/2013 tarihli ve 28585 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliğinin, İstihdam yükümlülüğü başlıklı 40 ıncı maddesinde;

Kursiyerlerin en az yüzde ellisi, kurs sınav sonucunun açıklandığı tarihten itibaren en geç otuz gün içinde işe başlatılmak şartı ile yüz yirmi günden az olmamak üzere en az fiili kurs süresi kadar istihdam edilir. Yüklenicinin, bu otuz günlük süre içinde başvurması ve il müdürlüğünün uygun görmesi halinde; işe başlatma süresi en fazla doksan güne uzatılabilir.

Başvurunun yapılması ve il müdürlüğünce başvurunun sonucunun yükleniciye yazılı bildiriminden itibaren geçen sürelerde otuz günlük bu süre durur. İstihdam edilen kişilerin işe giriş bildirgeleri gerekli denetim ve incelemelerin yapılabilmesini teminen işe girişi takip eden en geç beşinci gün yüklenici tarafından il müdürlüğüne yazılı olarak teslim edilir. hükümlerine yer verilmiştir.

Türkiye İş Kurumu tarafından aktif işgücü programları kapsamında eğitici gideri ödenen kişilerin kimlik bilgileri, işe başlama tarihi, işten ayrılış tarihi ve işyeri unvanı ve adres bilgileri Türkiye İş Kurumu tarafından Kuruma gönderilir. Türkiye İş Kurumu tarafından veya ortak ve işbirliği programlarında görev yapan eğiticilerin de sigortalılığa esas bilgileri Kurumumuza gönderilecek olup ilgili programın başlangıç ve bitiş tarihi dahilinde gerekli sigortalılık kontrolleri sağlanacaktır.

1.2.3.4- Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü Memurları Tarafından Düzenlenen

Tutanaklarda Kayıtlı Kişiler 10/6/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 91 inci ve 92 nci maddelerinde;

30/1/1950 tarihli ve 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 10 uncu maddesine istinaden iş sözleşmesi fiilen sona eren işçilerin kanundan, iş ve toplu iş sözleşmesinden doğan bireysel alacaklarına ilişkin şikayetleri Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge müdürlüklerince incelenmesi; teftiş, denetleme ve incelemeler sırasında işverenler, işçiler ve bu işle ilgili görülen başka kişiler izleme, denetleme ve teftişle görevli iş müfettişleri ve işçi şikayetlerini inceleyen bölge müdürlüğü memurları tarafından çağrıldıkları zaman gelmek, ifade ve bilgi vermek, gerekli olan belge ve delilleri getirip göstermek ve vermekle yükümlü olduğu; Çalışma hayatını izleme, denetleme ve teftişe yetkili iş müfettişleri ile işçi şikayetlerini incelemekle görevli bölge müdürlüğü memurları tarafından tutulan tutanakların aksi kanıtlanıncaya kadar geçerli olduğu;

Bu kapsamda işçi şikâyetlerini inceleyen Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü memurları tarafından düzenlenen ve istihdama yönelik bilgiler içeren tutanaklarda sigortasız olduğu, ücret ya da gün sayısı açısından kayıt dışı olduğu tespit edilen çalışan kişilerin T.C.

Kimlik Numaralı işyeri sahibi/işyeri çalışanı ayrımlı kimlik bilgileri ve çalışılan yerin unvanı ve açık adresi bilgileri ile varsa ücreti ve işe başlama tarihini içeren bilgi ve/veya belgelerin Tebliğ Eki formata uygun olarak sosyal güvenlik il müdürlüklerine/merkezlerine gönderilmesi gerekmektedir.

Söz konusu tutanaklarda belirtilen ve sigortasız olduğu saptanan kişilerin tutanak bilgileri Kuruma gönderilecek olup yapılacak inceleme neticesinde kayıt dışılık tespit edilmesi halinde, alınan bilgi ve/veya belgelerin sigortalı sayılmayı gerektirecek bir nitelikte olup olmadığı hususları ile itirazlara ilişkin hükümler konusunda yapılacak işlemlerin belirtildiği Ek-1 deki bilgi yazısı iadeli/taahhütlü olarak ilgili işyeri adresine gönderilecektir.

Kaynak: 2015/25 sayılı Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 07.10.2026