2018/38 sayılı Genelge Başlık 5Gaiplikte Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süre Uygulaması

Gaiplik olayının söz konusu olduğu durumlarda hak sahiplerinin gaiplik kararı alınmadan aylık bağlanması talebinde bulunamayacakları göz önüne alındığında, hak sahiplerine bağlanacak gelir ve aylıklarla yapılacak toptan ödemeler ve genel sağlık sigortasına ait alacaklarla ilgili zamanaşımı ve hak düşürücü süre, sigortalının mahkemece gaipliğine hükmolunan ölüm tarihi yerine, gaipliğe ilişkin kararın kesinleştiği tarihte başlayacaktır.

Gaipliğe ilişkin mahkeme kararının kesinleşme tarihinden itibaren beş yıl içinde müracaat edilmesi halinde;

- Mahkeme kararının gerekçe veya hüküm bölümünde sigortalının gaip olduğu tarih belirtilmiş ise gelir/aylıklar, mahkeme kararında belirtilen tarihi, - Mahkeme kararının gerekçe veya hüküm bölümünde sigortalının gaip olduğu tarihi belirtilmemiş ise, mahkeme kararının kesinleştiği tarihi, takip eden ay başından itibaren başlatılacaktır.

Gaipliğe ilişkin mahkeme kararının kesinleşme tarihinden itibaren beş yıl içinde müracaat edilmemesi halinde; müracaat tarihinden geriye doğru beş yıllık gelir/aylık ödenecektir.

Bu çerçevede yapılacak toptan ödemeler için beş yıllık hak düşürücü süre uygulaması yapılacaktır.

Örnek 1: 4/1-(a) kapsamında sigortalılığı devam ederken 1/3/2003 tarihi itibariyle kendisinden haber alınamadığı ilgili mahkeme kararında belirtilen sigortalının eşi tarafından 21/4/2008 tarihinde gaiplik davası açılmıştır. Mahkeme kararında sigortalının 1/3/2003 tarihi itibariyle gaipliğine karar verilmiş olup, karar 1/6/2009 tarihinde kesinleşmiştir. Hak sahibi eş 31/12/2009 tarihinde ölüm aylığı talebinde bulunmuştur. Bu durumda zamanaşımı uygulamasında mahkeme kararının kesinleşme tarihi esas alınacak olup, hak sahibinin tahsis talebi ile mahkeme kararının kesinleşme tarihi arasında 5 yıllık sürenin geçip geçmediğine bakılacaktır.

31 12 2009 - 1 6 2009 30 6 0 Gaiplik hükmü ölüm tarihini ifade ettiğinden sigortalının gaipliğine hükmolunan 1/3/2003 tarihi aynı zamanda sigortalının ölüm tarihi olduğundan ve mahkeme kararının kesinleştiği tarih ile hak sahibinin talep tarihi arasında 5 yıl geçmediğinden ölüm aylığı 1/4/2003 tarihi itibariyle bağlanacaktır.

Örnek 2: İlk defa 4/1-(c) kapsamında sigortalılığı devam ederken 22/6/2013 tarihi itibarıyla kendisinden haber alınamadığı ilgili mahkeme kararında belirtilen sigortalının eşi tarafından 28/9/2018 tarihinde gaiplik davası açılmıştır. Mahkeme kararında sigortalının 22/6/2013 tarihi itibarıyla gaipliğine karar verilmiş olup, karar 14/11/2020 tarihinde kesinleşmiştir. Hak sahibi eş Kurum kayıtlarına 19/5/2027 tarihinde giren dilekçesi ile ölüm aylığı bağlanmasını talep etmiştir. Bu durumda mahkeme kararının kesinleştiği tarih ile başvuru tarihi arasında beş yıllık sürenin geçip geçmediğine bakılacaktır.

Gaiplik Davası Açma Tarihi : 28/9/2018 Karar Kesinleşme Tarihi : 14/11/2020 Gaipliğe Karar Verilen Tarih: 22/6/2013 Başvuru Tarihi : 19/5/2027 19 05 2027 -14 11 2020 5 6 6 Zamanaşımı süresi dolduğundan hak sahiplerine aylıkların başvuru tarihinden geriye doğru beş yıllık kısmı ödenecektir.

19 05 2027 - 5 19 05 2022 Ölüm aylıkları 1/6/2022 tarihinden itibaren ödenecektir.

Söz konusu sigortalının ölüm aylığı koşullarının yerine gelmemesi halinde hak sahiplerinin toptan ödeme talepleri de 5 yıllık hak düşürücü süre geçtiği için reddedilecektir.

Bu sigortalının hak sahiplerinin 1/4/2023 tarihinde müracaat ettiğinin varsayılması halinde, mahkeme kararında sigortalının 22/6/2013 tarihi itibariyle gaipliğine hükmolunması nedeniyle ölüm aylığı 22/6/2013 tarihini takip eden ay başından başlatılacaktır.

Kaynak: 2018/38 sayılı Emeklilik İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 13.10.2026