2020/8 sayılı Genelge Başlık 2.1Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi

2.1.1-5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılar yönünden 5510 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasında, “İşverenler, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılan kişileri, 7 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıç tarihinden önce, sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirmekle yükümlüdür. Ancak işveren tarafından sigortalı işe giriş bildirgesi;

a) İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başlatılacak sigortalılar için, en geç çalışmaya başlatıldığı gün b) Yabancı ülkelere sefer yapan ulaştırma araçlarına sefer esnasında alınarak çalıştırılanlar ile Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilecek işyerlerinde; ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde çalışmaya başlayan sigortalılar için, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç söz konusu bir aylık sürenin dolduğu tarihe kadar, c) Kamu idarelerince istihdam edilen 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa göre işsizlik sigortasına tabi olmayan sözleşmeli personel ile kamu idarelerince yurt dışı görevde çalışmak üzere işe alınanların, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren bir ay içinde, Kuruma verilmesi halinde, sigortalılık başlangıcından önce bildirilmiş sayılır.” 7077 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanuna 29/4/2017 tarihinde eklenen ek 15 inci madde ile; “Güvenlik korucusu olarak göreve başlayanlar ile görevleri sona erenlerin sigortalı işe giriş ve sigortalı işten ayrılış bildirgeleri, çalışmaya başladıkları tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili valiliklerce verilir…… ….

Bu madde kapsamındaki sigortalılarla ilgili olarak bu maddede aksine hüküm bulunmaması kaydıyla bu Kanunun ilgili hükümleri uygulanır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespit etmeye Kurum yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Buna göre, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılan kişileri çalıştıran işverenler sigortalıları Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrası ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 11 inci maddesinde belirtilen sürelerde Kuruma bildirmekle yükümlü tutulmuşlardır.

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi sigortalıların sigortalı işe giriş bildirgeleri verilme süreleri hakkında 22/2/2013 tarihli ve 2013-11 sayılı Genelgede belirtilen hususlar doğrultusunda işlem yapılacaktır.

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi sigortalılara ilişkin sigortalı işe giriş bildirgesinin, sigortalıların çalıştığı işyerinin faaliyet konusu ile tescil istihdam durumu dikkate alınarak, Kanunun 8 inci maddesinde belirtilen süreler içinde Kuruma verilmemesi halinde uygulanacak olan idari para cezaları, 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde açıklanmıştır.

Söz konusu maddede, “Kurumca dayanağı belirtilmek suretiyle diğer kanunlarda aşağıda belirtilen fiiller için idari para cezası öngörülmüş olsa dahi ayrıca bu Kanunun;

a) 1) 8 inci maddesinin birinci fıkrası ile 61 inci maddede belirtilen bildirgeyi, bu Kanunda belirtilen süre içinde ya da Kurumca belirlenen şekle ve usûle uygun vermeyenler veya Kurumca internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlu tutulduğu hâlde anılan ortamda göndermeyenler hakkında her bir sigortalı için asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanır.

2) 8 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen bildirgenin verilmediğinin, mahkeme kararından veya Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan tespitlerden ya da diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarının kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden anlaşılması halinde bildirgeyi vermekle yükümlü olanlar hakkında her bir sigortalı için asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır.

3) İşyeri esas alınmak suretiyle bildirgenin verilmediğine ilişkin; mahkemenin karar tarihinden, Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarının tespit tarihinden, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının denetim elemanlarının rapor tarihinden, bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi veya belgelerin Kuruma intikal tarihinden itibaren bir yıl içinde bu bendin (2) numaralı alt bendinde sayılan durumlardan biriyle tekrar bildirge verilmediğinin anlaşılması halinde, bildirgeyi vermekle yükümlü olanlar hakkında bu defa her bir sigortalı için asgari ücretin beş katı tutarında idari para cezası uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

Kanunun bu hükmüne istinaden, (a) İşverenlerce, Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasında öngörülen süreler geçirildikten sonra kendiliğinden verilmiş olan sigortalı işe giriş bildirgelerine, her bir sigortalı için bir aylık asgari ücret tutarında, (b) Sigortalı işe giriş bildirgesinin verilmediğinin, mahkeme kararından veya Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan tespitlerden ya da diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarının kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden anlaşılması halinde (bahse konu bildirgelerin asıl veya ek nitelikte olduğu ve işverenlerce veya Kurumca re’sen düzenlendiği üzerinde durulmaksızın), her bir sigortalı başına aylık asgari ücretin iki katı tutarında, c) (b) bendinde belirtilenler hariç olmak üzere sigortalı işe giriş bildirgesi verilmediğinin Kurum kayıtlarında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilmesi durumunda her bir sigortalı için aylık asgari ücret tutarında, ç) İşyeri esas alınmak suretiyle sigortalı işe giriş bildirgesinin verilmemesine ilişkin fiilin; mahkemenin karar tarihinden, Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarının tespit tarihinden, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının denetim elemanlarının rapor tarihinden, bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi veya belgelerin Kuruma intikal tarihinden itibaren bir yıl içinde tekrarı halinde, bildirgeyi vermekle yükümlü olanlar hakkında bu defa her bir sigortalı başına aylık asgari ücretin beş katı tutarında, İdari para cezası uygulanacaktır.

Öte yandan, 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesinin ikinci fıkrası 5838 sayılı Kanunla 1/8/2009 tarihi itibariyle değiştirilmiş olup - Yasal verilme süresinin son günü 2008 yılı Ekim ayı başı ile 31/7/2009 tarihleri arasında sona eren ve yasal süresi geçirildikten sonra işverenlerce Kuruma kendiliğinden verilen sigortalı işe giriş bildirgelerine, aylık asgari ücretin 2/3’ü oranında, - Yasal verilme süresinin son günü 1/8/2009 veya sonraki bir tarihe rastlayan ve yasal süresi geçirildikten sonra işverenlerce Kuruma kendiliğinden verilen sigortalı işe giriş bildirgelerine, aylık asgari ücret tutarında, İdari para cezası uygulanacaktır.

Örnek 1- 19/3/2005 tarihinde 5510 sayılı Kanun kapsamına alınmış işyerinde, 1/7/2009 tarihinde çalışmaya başlayan (A) sigortalısına ilişkin sigortalı işe giriş bildirgesinin, 3/7/2009 tarihinde Kuruma işveren tarafından kendiliğinden verildiği varsayıldığında, sigortalı işe giriş bildirgesinin yasal verilme süresinin 30/6/2009 tarihinde sona ermiş olması nedeniyle, işveren hakkında, 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesinin 5838 sayılı Kanunla değiştirilmeden önceki ikinci fıkrası hükmüne istinaden, 30/6/2009 tarihinde geçerli olan asgari ücret üzerinden 666,00 x 2/3 = 444,00 TL idari para cezası uygulanacaktır.

Örnek 2- 13/1/2006 tarihinde 5510 sayılı Kanun kapsamına alınmış işyerinde, 17/11/2009 tarihinde işe başlayan (B) sigortalısına ilişkin sigortalı işe giriş bildirgesinin 23/11/2009 tarihinde, işveren tarafından Kuruma kendiliğinden verildiği varsayıldığında, sigortalı işe giriş bildirgesinin yasal verilme süresinin 16/11/2009 tarihinde sona ermiş olması nedeniyle, işveren hakkında 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesinin 5838 sayılı Kanunla değişik ikinci fıkra hükümlerine istinaden, 16/11/2009 tarihinde geçerli olan asgari ücret üzerinden, 693,00 x 1 = 693,00 TL idari para cezası uygulanacaktır.

102 nci maddenin ikinci fıkrasında 6270 sayılı Kanunla 26/1/2012 tarihi itibariyle yapılan değişiklik ile yasal verilme süresi geçtikten sonra ilgililerce kendiliğinden 30 gün içinde verilmesi ve söz konusu cezaların ilgililerce, yapılacak tebligat tarihini takip eden günden itibaren 15 gün içinde ödenmesi halinde, maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında uygulanan cezalara dörtte bir oranına karşılık gelen tutar üzerinden idari para cezası uygulanacaktır.

Yine, 102 nci maddenin beşinci fıkrasında idari para cezalarının, Kuruma itiraz edilmeden veya yargı yoluna başvurulmadan önce tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde peşin ödenmesi halinde bu defa idari para cezasının dörtte üçü tahsil edilecektir.

5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesin birinci fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendine istinaden, sigortalı işe giriş bildirgesinin verilmediğinin mahkeme kararı/denetim veya kontrolle görevli memurlarca yapılan tespitler/resmi kurum ve kuruluşlardan alınan yazılar sonucunda anlaşılması halinde, ilgililer hakkında her bir sigortalı başına aylık asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanacaktır.

Örnek 3- 18/11/2006 tarihinde 5510 sayılı Kanun kapsamına alınmış işyerinde, 15/9/2009 tarihinde işe başlayan (C) sigortalısına ilişkin sigortalı işe giriş bildirgesinin verilmediğinin, Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan denetim sonucunda tespit edildiği varsayıldığında, bildirgenin işveren tarafından veya Kurumca re’sen düzenlendiği üzerinde durulmaksızın işveren hakkında, sigortalı işe giriş bildirgesinin verilmemesi nedeniyle, 14/9/2009 tarihinde geçerli olan asgari ücret üzerinden, 693,00 x 2 = 1.386,00 TL idari para cezası uygulanacaktır.

5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesin birinci fıkrasının (a) bendinin (3) numaralı alt bendine istinaden, işyeri esas alınmak suretiyle sigortalı işe giriş bildirgesinin verilmemesine ilişkin fiilin, mahkemenin karar tarihinden, Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarının tespit tarihinden, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının denetim elemanlarının rapor tarihinden, bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi veya belgelerin Kuruma intikal tarihinden itibaren bir yıl içinde tekrar anlaşılması halinde, ilgililer hakkında bu defa her bir sigortalı başına asgari ücretin beş katı tutarında idari para cezası uygulanacaktır.

Örnek 4- Sigortalı (D)’nin 13/1/2009 tarihinde çalışmaya başladığı halde, işe giriş bildirgesinin verilmediği, 25/6/2009 tarihi itibariyle Kurum kayıtlarına intikal eden resmi yazıdan anlaşılmıştır. Sigortalı işe giriş bildirgesinin yasal süresi içinde verilmemesinden dolayı işverene 666,00 x 2 = 1.332,00 TL idari para cezası uygulanmıştır. Aynı işyerinde 19/8/2009 tarihinde işe alınan (E) ve (F) sigortalılarına ilişkin sigortalı işe giriş bildirgelerinin verilmediğinin Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan denetimler sonucunda 22/10/2009 tarihinde tespit edilmiş olduğu varsayıldığında, bu defa anılan işverene 693,00 x 5 x 2 = 6.930,00 TL idari para cezası uygulanacaktır. İşyerinde 23/11/2010 tarihinde çalışmaya başlayan (G) sigortalısına ilişkin sigortalı işe giriş bildirgesinin verilmediğinin, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının denetim elemanlarınca düzenlenen 25/12/2010 tarihli rapordan tespit edilmiş olduğu varsayıldığında ise, Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan tespit tarihinden itibaren bir yıldan fazla süre geçmiş olması nedeniyle, 23/11/2010 tarihinde işe başlayan sigortalıya ait sigortalı işe giriş bildirgesinin verilmemesinden dolayı bu defa ilgili işveren hakkında aylık asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanacaktır.

Aynı işyerinde, sigortalı işe giriş bildirgesinin verilmemesine ilişkin fiilin;

- Mahkemenin karar tarihinden, - Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarının tespit tarihinden, - Diğer kamu kurum ve kuruluşlarının denetim elemanlarının rapor tarihinden, - Bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi veya belgelerin Kuruma intikal tarihinden itibaren, Bir yıllık süre içinde, birden fazla kez tespiti halinde, her bir sigortalı işe giriş bildirgesinden dolayı asgari ücretin beş katı tutarında idari para cezası uygulanacaktır.

2.1.1.1- 2008 yılı Ekim ayından önceki tarihlerde işlenen fiiller 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrası, “Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur.” hükmünü amirdir.

5237 Kanunun bu hükmü gereğince, fiilin işlendiği tarihten sonra yapılan yeni düzenlemelerin failin lehine durum meydana getirmesi halinde, ilgililer hakkında düşük olan ceza tutarının esas alınması gerektiğinden, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 2008 yılı Ekim ayı öncesinde işlenen fiillerden dolayı ilgililer hakkında idari para cezası uygulanırken, fiilin işlendiği tarihteki ceza tutarı ile 5510 sayılı Kanunda öngörülen ceza tutarı kıyaslanacak ve ilgililer hakkında düşük olan ceza tutarı uygulanacaktır.

Buna göre, yasal süresi dışında Kuruma verilmiş olan sigortalı işe giriş bildirgelerinin, yasal verilme süresinin son gününün 30/9/2008 veya önceki bir tarihe rastlıyor olması halinde, söz konusu bildirgelere, mahkeme kararına/denetim veya kontrolle görevli memurlarca yapılan tespitlere/resmi kurum ve kuruluşlardan alınan yazılara istinaden işverenlerce veya Kurumca re’sen düzenlenmiş olup olmadığı üzerinde durulmaksızın, 506 sayılı Kanunun mülga 140 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca bir aylık asgari ücret tutarında, idari para cezası uygulanacaktır.

Örnek 1- (H) sigortalısının 25/6/2007 tarihinde çalışmaya başlamasına rağmen, hizmetlerinin ve kazançlarının Kuruma bildirilmediğinin 21/4/2009 tarihli mahkeme ilamından anlaşıldığı varsayıldığında, söz konusu sigortalıyı çalıştıran işveren hakkında sigortalı işe giriş bildirgesinin yasal süresi içinde verilmemesinden dolayı, 24/6/2007 tarihinde geçerli olan asgari ücret üzerinden 562,50 x 1 = 562,50 TL=562,00 TL idari para cezası uygulanacaktır.

Öte yandan, yasal verilme süresinin son günü 30/9/2008 veya önceki bir tarihe rastlayan sigortalı işe giriş bildirgelerinin;

- 2008 yılı Ekim ayı ile 31/7/2009 tarihleri arasında Kuruma işverenlerce kendiliğinden verilmiş olması halinde, idari para cezasının uygulandığı tarihteki ceza tutarının suçun işlendiği tarihteki ceza tutarından düşük olması nedeniyle, failin lehine olan ceza hükümlerinin esas alınması gerektiğinden, bu nitelikteki her bir sigortalı işe giriş bildirgesi başına aylık asgari ücretin 2/3’ü tutarında, - 30/9/2008 tarihinden önce Kuruma işverenlerce kendiliğinden verilmiş olmakla birlikte, ceza tutarının 2008 yılı Ekim ayı ila 31/7/2009 tarihleri arasında ödenmesi halinde, ödemenin yapıldığı tarihteki ceza tutarının suçun işlendiği tarihteki ceza tutarından düşük olması nedeniyle, her bir sigortalı işe giriş bildirgesi başına aylık asgari ücretin 2/3’ü tutarında, - 1/8/2009 tarihinden sonra Kuruma işverenlerce kendiliğinden verilmiş olması halinde, idari para cezasının uygulandığı tarihteki ceza tutarının suçun işlendiği tarihteki ceza tutarı ile aynı olması nedeniyle, bu nitelikteki her bir sigortalı işe giriş bildirgesi başına bir aylık asgari ücret tutarında, - 26/1/2012 tarihinden sonra Kuruma işverenlerce kendiliğinden verilmiş olması halinde, idari para cezasının uygulandığı tarihteki ceza tutarının suçun işlendiği tarihteki ceza tutarı ile aynı olması nedeniyle, bu nitelikteki her bir sigortalı işe giriş bildirgesi başına bir aylık asgari ücret tutarında, İdari para cezası uygulanacaktır.

Örnek 2- 17/9/2008 tarihinde çalışmaya başlayan (I) sigortalısına ilişkin sigortalı işe giriş bildirgesinin işveren tarafından 29/10/2008 tarihinde Kuruma kendiliğinden verildiği varsayıldığında, söz konusu işveren hakkında, 608,00 / 3 x 2 = 405,33 = 405,00 TL idari para cezası uygulanacaktır.

Örnek 3- 8/7/2008 tarihinde çalışmaya başlayan (İ) sigortalısına ilişkin sigortalı işe giriş bildirgesinin işveren tarafından 10/7/2008 tarihinde Kuruma kendiliğinden verildiği, söz konusu cezanın 12/8/2008 tarihinde işverene tebliğ edildiği ve tahakkuk eden 608,00 TL tutarındaki idari para cezasının 20/5/2009 tarihinde ödeneceği varsayıldığında, söz konusu idari para cezası, 608,00 / 3 x 2 = 405,33 = 405,00 TL olarak gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte tahsil edilecektir.

2.1.1.2- Sigortalı işe giriş bildirgesinin, e-Sigorta yoluyla göndermekle yükümlü tutulanlarca, yasal süresi içinde ancak kağıt ortamında Kuruma verilmesi 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi sigortalıları çalıştıran işverenlerden, aylık prim ve hizmet belgesini e-Sigorta yoluyla göndermekle yükümlü tutulanlar, - Sigortalı tekrar işe giriş bildirgesini 1/11/2008 tarihinden itibaren, - Sigortalı ilk işe giriş bildirgesini ise 1/12/2008 tarihinden itibaren, e-Sigorta yoluyla göndermekle yükümlü tutulmuşlardır.

Yine, 10/7/2009 tarihli ve 2009-92 sayılı Genelge ile 2009 yılı Ekim ayına ilişkin düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgesinden başlanılarak, tüm resmi ve özel sektör işverenleri, cari aylara ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerini, çalıştırılan sigortalı sayısı üzerinde durulmaksızın - Özel nitelikteki işyerlerinde 1/10/2009 ve sonraki tarihlerde, - Resmi nitelikteki işyerlerinde ise 15/10/2009 ve sonraki tarihlerde, İşe alınan sigortalılara ilişkin ilk ve tekrar sigortalı işe giriş bildirgelerinin, çalıştırılan sigortalı sayısı üzerinde durulmaksızın e-Sigorta yoluyla Kuruma gönderilmesi zorunlu tutulmuştur.

Buna göre yukarıdaki tarihler esas alınarak belgeler yasal süresinde kağıt ortamında verilse dahi, ilgililere, 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca idari para cezası uygulanacaktır.

2.1.2-5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılar yönünden 5510 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasında, “4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendinde bulunanlar hariç olmak üzere diğer alt bentleri kapsamında sigortalı sayılan kişilerden köy ve mahalle muhtarları için seçildiklerine ilişkin mazbatalarını ilgili seçim kurulundan aldıkları tarihten, sigortalılıkları vergi mükellefiyetlerinin başladığı tarihten başlayan sigortalılar için vergi mükellefiyeti işleminin tesis tarihinden itibaren iki ayı geçmemek üzere ilgili vergi dairesince vergi mükellefinin işe başlama işlemlerinin tekemmül ettirildiği tarihten ve diğerleri için 7 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıcından; (4) numaralı alt bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için ise kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıt tarihinden itibaren kendi mevzuatına göre kayıt veya tescili yapan ilgili kurum, kuruluş ve birlikler, vergi daireleri ve Esnaf ve Sanatkâr Sicil Müdürlüğü sigortalı işe giriş bildirgesi düzenleyerek Kuruma vermekle yükümlüdür. 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (1), (2) ve (3) numaralı alt bentlerinde sayılanların bildirimleri en geç 15 gün, (4) numaralı alt bendinde sayılanların bildirimleri ise en geç bir ay içinde yapılır.

Ayrıca 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendinde sayılanların kendileri tarafından da sigortalılık bildirimleri yapılabilir. 4 üncü maddenin üçüncü fıkrasında belirtilenlerin ise çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç bir ay içinde tescil eden kuruluş tarafından Kuruma bildirilmesi zorunludur. Kurum bu bildirimlerden itibaren bir ay içinde tescili yapılan kişilere, sigortalılık hak ve yükümlülüklerinin başladığını bildirir.” hükmü yer almaktadır.

Bu doğrultuda, 5510 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde, 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine istinaden, bildirgenin verilmesi gereken sürenin son gününde geçerli olan asgari ücret üzerinden, bir aylık asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanacaktır.

Kanunun 8 inci maddesinde sigortalı bildirimi ve tescili, 9 uncu maddesinde sigortalılığın sona ermesi ile ilgili kişi, kurum ve kuruluşların bildirim yükümlülüğü, 102 nci maddesinde ise bu yükümlülüklerin süresi içerisinde yerine getirilmemesi durumunda uygulanacak idari para cezalarına ilişkin hükümler açıklanmıştır. 8 inci ve 9 uncu maddeler uyarınca kimlerin ne şekilde bildirim yükümlülüğünün bulunduğu Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 11 inci ve 14 üncü maddelerinde belirtilmiştir.

Buna göre, sigortalılıklarının başlangıcına ve sonlandırılmasına ilişkin; ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar ile şahıs şirketlerinden kolektif şirket ortakları, adi komandit şirketlerin komandite ve komanditer ortakları ve donatma iştiraki ortakları ile ilgili vergi dairelerinin, gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkar siciline kayıtlı olanlarla ilgili esnaf ve sanatkarlar sicil müdürlüklerinin, anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları ile ilgili şirket yetkililerinin, sermaye şirketlerinden limited şirket ortakları ile sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları ile ilgili ticaret sicil müdürlüklerinin, köy ve mahalle muhtarları ile ilgili il ve ilçe mülki idare amirliklerinin, 6132 sayılı Kanuna tabi jokey ve antrenörlerin sigortalılıkları ile ilgili Türkiye Jokey Kulübünün bildirim yükümlülüğü bulunmaktadır.

2.1.2.1. 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalılık başlangıcının Kuruma bildirimi 2.1.2.1.1-Ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar, kollektif şirket ortakları, adi komandit şirketlerin komandite ve komanditer ortakları ve donatma iştiraki ortaklarının bildirimi Vergi mükellefi olan sigortalıların bildirimlerinin, vergi dairelerinin denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılacak yoklama tarihinden (tesis tarihinden) itibaren iki aylık süre aşılmamak kaydıyla, vergi mükellefiyet işlemlerinin tekemmül ettirildiği tarihten (vergi mükellefiyet işlemlerinin başlama tarihinin vergi dairelerince sisteme girildiği tarihten) itibaren en geç 15 gün içinde Kurumumuza bildirilmesi gerekmektedir.

Örnek 1- 20/1/2016 tarihinde vergi dairesine müracaat ederek, 20/1/2016 tarihinde işe başlayacağını beyan eden (A) gerçek kişisinin beyanı üzerine vergi dairesinin denetim ve kontrolle görevli memuru tarafından 22/1/2016 tarihinde yapılan yoklama işlemleri sırasında bahse konu mükellefin 20/1/2016 tarihinde işe başladığının tespit edildiği ve konuyla ilgili düzenlenen yoklama tutanağına istinaden vergi mükellefiyet işleminin ilgili vergi dairesince 25/1/2016 tarihinde sonuçlandırıldığı varsayıldığında, bahse konu vergi mükellefinin işe başladığı hususunun 25/1/2016 tarihinden itibaren 8/2/2016 tarihine kadar Kurumumuza intikal ettirmesi gerekmektedir.

Örnek 2- Vergi Dairesinin denetim ve kontrolle görevli memurlarınca 5/2/2016 tarihinde yapılan denetimler sırasında, 10/8/2015 tarihinde işe başladığı halde vergi dairesine bildirimde bulunmadığı tespit edilen bir mükellef için yoklama tutanağının 5/2/2016 tarihinde düzenlendiği ve konuyla ilgili düzenlenen yoklama tutanağına istinaden vergi mükellefiyet işleminin ilgili vergi dairesince 6/2/2016 tarihinde sonuçlandırıldığı varsayıldığında, bahse konu mükellefin, vergi mükellefiyetinin başladığı hususunun 6/2/2016 tarihinden itibaren en geç 15 günlük sürenin son günü olan 20/2/2016 tarihine kadar Kurumumuza bildirilmesi gerekmektedir.

15 günlük sürenin son gününün resmi tatile rastlaması halinde süre resmi tatili izleyen ilk iş günü sona erecektir.

Vergi mükellefiyeti başlayan sigortalılara ilişkin bilgilerin, vergi mükellefiyet işlemlerinin sonuçlandığı tarihten itibaren 15 günlük süre içinde Kurumumuza bildirilmemesi halinde ilgili vergi dairesi hakkında Kanunun 102 nci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca 15 günlük sürenin son gününde geçerli olan asgari ücret üzerinden her bir sigortalı için bir aylık asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanacaktır.

2.1.2.1.2-Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkar siciline kayıtlı olanların sigortalılıklarının başlangıcı ve bildirimi Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkar sicil müdürlüklerine kayıtlı olanların, kayıt oldukları tarihten itibaren esnaf ve sanatkar sicil müdürlüklerince en geç on beş gün içinde Kuruma bildirilecektir. Esnaf ve sanatkar sicil müdürlükleri kendilerine kayıt yaptıran esnaflardan yalnızca vergiden muaf olanların kayıtlarını Kuruma bildirecektir.

Örnek 1- Seyyar musluk tamirciliği mesleğinden dolayı vergiden muaf olduğunu belgeleyerek esnaf ve sanatkar sicil müdürlüğüne 10/5/2011 tarihinde kayıt yaptıran sigortalının esnaf ve sanatkar sicil müdürlüğünce 24/5/2011 tarihine kadar Kuruma bildirilmesi gerekmektedir.

2.1.2.1.3- Limited şirket ortaklarının sigortalılıklarının başlangıcı ve bildirimi Limited şirket ortaklarının sigortalılığı, şirketin ticaret sicil memurluklarınca tescil edildiği tarihten itibaren başlatılacak ve ticaret sicil memurluklarınca tescil edildikleri tarihten itibaren on beş gün içinde Kuruma bildirilecektir.

Örnek 1- İki ortaklı olarak 14/1/2011 tarihinde ticaret sicil memurluğuna tescil edilen limited şirketin iki ortağının sigortalılığı da aynı tarih itibari ile başlayacak olup, ticaret sicil memurluğunca bildirim 28/1/2011 tarihine kadar Kuruma yapılacaktır.

2.1.2.1.4- Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortaklarının sigortalılıklarının başlangıcı ve bildirimi Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortaklarının sigortalılığı, şirketin kuruluşunda şirketin ticaret sicil memurluklarınca tescil edildikleri tarihten itibaren on beş gün içinde Kuruma bildirilecektir.

Örnek 1- Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket ortaklığı 14/9/2011 tarihinde ticaret sicil memurluğunca tescil edildiği tarihten itibaren on beş gün içerisinde ticaret sicil memurluğunca 28/9/2011 tarihine kadar Kuruma bildirecektir.

2.1.2.1.5- Köy ve mahalle muhtarlarının sigortalılıklarının başlangıcı ve bildirimi Yapılan mahalli idareler seçimlerinde köy ve mahalle muhtarları seçilen muhtar sigortalıların bildirimleri, muhtar seçildiklerine ilişkin mazbatalarını ilgili seçim kurulundan aldıkları tarihten itibaren il veya ilçe mülki amirliklerince on beş gün içinde Kuruma bildirilecektir.

Örnek 1- 30/3/2014 tarihinde mahalli idareler seçimleri yapıldığı varsayıldığında; muhtar seçilen ve ilçe seçim kurulundan mazbatasını 2/4/2014 tarihinde alan muhtarın sigortalılık başlangıcının ilgili il veya ilçe mülki amirliklerince Kuruma bildirimi 16/4/2014 tarihine kadar yapılacaktır.

2.1.2.1.6- 6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanuna tabi jokey ve antrenörlerin sigortalılıklarının başlangıcı ve bildirimi 6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanuna tabi jokey ve antrenörlerin sigortalılıkları lisans belgesine istinaden fiilen çalışmaya başladıkları tarihten itibaren başlatılacak ve bu tarih Türkiye Jokey Kulübü tarafından bir ay içerisinde Kuruma bildirilecektir.

Örnek 1- Türkiye Jokey Kulübüne 1/11/2011 tarihinde lisans belgesinin onaylandığı bildirilen sigortalının anılan Kulüp tarafından Kurumumuza bildirimi 1/12/2011 tarihine kadar yapılacaktır.

2.1.2.1.7-Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamında sigortalı sayılanları bildirimi Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamında tarımsal faaliyette bulunan sigortalıların meslek kuruluşuna kayıtlarının yapıldığı tarihten itibaren bir ay içinde ziraat odalarınca, ziraat odalarının bulunmadığı yerlerde tarım il/ilçe müdürlüklerince Kuruma bildirilecektir.

Örnek 1- 1/1/2016 tarihinde ziraat odasına kayıt yaptıran sigortalının ziraat oda kaydının yapıldığı tarihten itibaren 1 ay içerisinde ziraat odasınca Kuruma bildirimi 1/2/2016 tarihine kadar yapılacaktır.

2.1.2.1.8- Sigortalı işe giriş bildirgesinin verilmesi Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalıları bildirim yükümlülüğü bulunan ilgili kurum ve kuruluşlar sigortalı işe giriş bildirgesini elektronik alt yapı oluşturuluncaya kadar Kuruma kağıt ortamında verebileceklerdir.

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılarla ilgili bildirim yükümlülüğü bulunan kurum ve kuruluşlar, bildirimlerini merkez birimlerince yapmaları durumunda, bildirim zorunluluğu yerine getirilmiş sayılır.

Kaynak: 2020/8 sayılı İdari Para Cezası Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 07.10.2026