2020/8 sayılı Genelge Başlık 2.3Sigortalı İşe Giriş ve İşten Ayrılışa İlişkin Diğer Hükümler

2.3.1-506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesine tabi sandık iştirakçileri yönünden işe giriş ve işten ayrılış bildirgesinin verilmesi 5510 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinin birinci fıkrasında, “506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki bankalar, sigorta ve reasürans şirketleri, ticaret odaları, sanayi odaları, borsalar veya bunların teşkil ettikleri birlikler personeli için kurulmuş bulunan sandıkların iştirakçileri ile aylık veya gelir bağlanmış olanlar ile bunların hak sahiplerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna devir tarihini belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. Devir tarihi itibarıyla sandık iştirakçileri bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılırlar.” 1/8/2009 tarihinden itibaren yürürlüğe giren ek 1 inci maddesinin üçüncü fıkrasında ise, “Geçici 20 nci maddede belirtilen sandıklar, Kuruma devir tarihine kadar iştirakçilerinin sandıkla ilgilerinin başlama ve sona ermesine ilişkin bildirimlerini en geç on gün içinde Kuruma yaparlar.” hükümleri yer almaktadır.

Buna göre, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların, sandık statüsüne tabi personele ilişkin sigortalı işe giriş bildirgelerini, en geç çalışmaya başladıkları tarihten itibaren on gün içinde Kuruma göndermeleri gerekmekte olup bu sigortalıların sigortalı işe giriş bildirgesinin verilme süreleri hakkında 22/2/2013 tarihli ve 2013-11 sayılı Genelgede belirtilen hususlar doğrultusunda işlem yapılacaktır.

Sandık statüsüne tabi personele ilişkin sigortalı işe giriş bildirgesinin en geç çalışmaya başladıkları tarihten itibaren on gün içinde Kuruma gönderilmemesi halinde, ilgili sandık hakkında uygulanacak olan idari para cezaları ise 5510 sayılı Kanunun 102. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde açıklanmıştır.

Söz konusu bentte, “Kurumca dayanağı belirtilmek suretiyle diğer kanunlarda aşağıda belirtilen fiiller için idari para cezası öngörülmüş olsa dahi ayrıca bu Kanunun; …….

j)……506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinde yer alan sandıklara, sandık iştirakçiliğinin başlama veya sona ermesine ilişkin bildirimi, süresi içinde ya da Kurumca belirlenen şekle ve usule uygun olarak yapmayanlar veya Kurumca internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlu tutulduğu halde anılan ortamda göndermeyenler hakkında, bir takvim ayında işlenen bu fiillerden dolayı tutmakla yükümlü bulunulan defter ve belgelerin ibraz edilmemesi nedeniyle verilmesi gereken ceza tutarını aşmamak kaydıyla her bir sigortalı veya sandık iştirakçisi için asgari ücretin onda biri tutarında idari para cezası uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

Yapılan düzenleme ile 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinde belirtilen sandıklara tabi iştirakçilerin işe giriş ve ayrılış bildirgesinin geç verilmesinden dolayı uygulanan idari para cezası miktarının alt sınırı asgari ücretin onda biri olarak, üst sınırı ise işverenlerin 5510 sayılı Kanunun 86 ncı maddesinin ikinci fıkrasına göre Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilen memurlarınca istenilmesi halinde ibrazı gereken tutmakla yükümlü oldukları işyeri defter, kayıt ve belgelerinin Kuruma verilmemesi nedeniyle uygulanan idari para cezası miktarını aşmayacak şekilde belirlenmiştir Buna göre, 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesinin birinci fıkrasının, 6283 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile uygulamaya konulan (j) bendinin yürürlük tarihi olan 8/3/2012 tarihinden itibaren her bir sigortalı için tahakkuk edecek idari para cezası tutarı asgari ücretin onda biri olarak belirlenmiş olup, bir takvim ayında bilanço esasına göre defter tutmakla yükümlü işyerleri için asgari ücretin oniki katı üzerinden, diğer defterleri tutmakla yükümlü olan işyerleri için asgari ücretin altı katı üzerinden, defter tutmakla yükümlü olmayan işverenler için ise asgari ücretin üç katı üzerinden idari para cezası uygulanacaktır.

Öte yandan, 6283 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi ile “31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 102 nci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde bu Kanunun 3 üncü maddesi ile yapılan değişiklik, bu Kanunun yayımı tarihinden önce tahakkuk ettirildiği halde ödenmemiş olan cezalar için de uygulanır, ancak tahsil edilmiş tutarlar red ve iade veya mahsup edilmez.” hükmü bulunduğundan 5510 sayılı Kanununun 102 nci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi ile yapılan düzenleme 1/8/2009- 7/3/2012 tarihinden önce tahakkuk ettirildiği halde ödenmemiş olan cezalar için de uygulanacaktır.

102 nci maddenin ikinci fıkrasında 6270 sayılı Kanunla 26/1/2012 tarihi itibariyle yapılan değişiklik ile yasal verilme süresi geçtikten sonra ilgililerce kendiliğinden 30 gün içinde verilmesi ve söz konusu cezaların ilgililerce, yapılacak tebligat tarihini takip eden günden itibaren 15 gün içinde ödenmesi halinde, ilgili bentlere göre uygulanan cezalara dörtte bir oranına karşılık gelen tutar üzerinden idari para cezası uygulanacaktır.

Yine, 102 nci maddenin beşinci fıkrasında idari para cezalarının, Kuruma itiraz edilmeden veya yargı yoluna başvurulmadan önce tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde peşin ödenmesi halinde bu defa idari para cezasının dörtte üçü tahsil edilecektir.

506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesine tabi sandıklar sigortalı işe giriş ve ayrılış bildirgesini Kurumla e-Sigorta sözleşmesi imzalamış olmaları halinde e-Sigorta yoluyla gönderebilecekleri gibi yasal süresinde kağıt ortamında Kuruma verebileceklerdir.

Örnek 1- 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesine tabi banka sandığı 28/3/2012 tarihinde işe başlayan sandık çalışanı iştirakçisinin işe giriş bildirgesini 9/4/2012 tarihine kadar (belgenin son verilmesi gereken süre olan 7/4/2012 tarihinin hafta sonu olması nedeniyle) Kuruma e-Sigorta yoluyla vermesi gerekirken 3/7/2012 tarihinde kendiliğinden vermiş olup, bildirgenin geç verilmesinden dolayı işverene uygulanacak idari para cezası tahakkuk tutarı 88,65 TL = 88,00 TL dir.

2.3.2-5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılığın başlangıcı ve sonlandırılmasında idari para cezası uygulanmayacak durumlar Şirket yetkililerinin ve sigortalıların sigortalılık başlangıç ve sonlandırılmasına ilişkin bildirim yükümlülükleri Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılanlardan, kollektif şirket, donatma iştiraki, adi komandit şirketlerin komandite ve komanditer ortaklarının, anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortaklarının, limited şirket ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortaklarının hisse devri işlemleriyle yeni ortak olma ve ayrılma ile iflas, tasfiye ve münfesih durumdaki şirketlerin ortaklarının, sigortalılık başlangıç ve sona ermesiyle ilgili olarak, gerek şirket yetkililerinin gerekse sigortalıların kanuni süre içerisinde bildirimde bulunmamaları halinde Kanunun 102 nci maddesine göre haklarında idari para cezası uygulanacağına dair açık bir hüküm bulunmadığından bu kapsamdaki sigortalılar ile şirket yetkililerinin süresi içerisinde veremedikleri işe giriş ve işten ayrılış bildirgeleri sebebiyle idari para cezası uygulanmayacaktır.

Kaynak: 2020/8 sayılı İdari Para Cezası Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 07.10.2026