Görevde yükselme sınavı konuları: ortak konular ve kuruma özgü alan konuları

"Görevde yükselme sınavında hangi konular çıkıyor?" sorusunun cevabı kurumdan kuruma değişir. Bunun sebebi mevzuatın kendisidir: Genel Yönetmelik konu listesini kurumlara bırakmıştır. Bu yazıda önce hukuki durumu, sonra ilanlarda sıkça karşılaşılan ortak konuları ve kuruma özgü alan konularını anlatıyoruz.

Genel Yönetmelik md. 10 ne durumda?

Genel Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin başlığı "Görevde yükselme eğitiminin konuları"dır. Eskiden görevde yükselme için önce bir eğitim programı yapılır, konular bu maddede sayılırdı. Ancak madde, 6/5/2013 tarihli ve 2013/4957 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla mülga edilmiştir (Genel Yönetmelik md. 10). Aynı Kararla 8 inci maddenin "Görevde yükselme eğitimi" olan başlığı "Sınav şartı" olarak değiştirilmiş (Genel Yönetmelik md. 8, dipnot), 12 nci maddedeki "eğitim ve" ibaresi de yürürlükten kaldırılmıştır (Genel Yönetmelik md. 12, dipnot).

Bu yüzden internette "Genel Yönetmelik md. 10'a göre ortak konular" diye dolaşan listeler yürürlükteki bir maddeye dayanmaz. Yönetmeliğin geçici 7 nci maddesinde 10 uncu maddedeki ders konularına yapılan bir atıf hâlâ metinde durur; ancak bu, maddenin yürürlükte olduğu dönemden kalmış bir geçiş hükmüdür.

Bugün konuları kim belirliyor?

Yürürlükteki kural 12 nci maddededir: yazılı sınav, bu sınava ilişkin konu başlıklarına duyuruda yer verilmek suretiyle, ilgili kurumlarca belirlenecek konularda yapılır. Belediyeler ve bağlı kuruluşları için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, il özel idareleri ve bağlı kuruluşları için İçişleri Bakanlığı, yükseköğretim kurumları için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı konuları belirler (Genel Yönetmelik md. 12).

Unvan değişikliği sınavında ise yazılı sınav, kurumlarca belirlenecek görev alanları ve atama yapılacak görevin niteliğine ilişkin konularda yaptırılır (Genel Yönetmelik Ek md. 3).

Kurum yönetmelikleri bunu somutlaştırır. İçişleri Bakanlığı yönetmeliğine göre sınav ilanında konu başlıkları, boş kadroların sınıfı, unvanı, derecesi, sayısı, mezun olunan okul veya bölümler ile başvuru yeri ve tarihleri yer alır (İçişleri GY-UD Yönetmeliği md. 10/3). Sorulacak soruların konu başlıklarını belirlemek Personel Genel Müdürlüğünün görevidir (İçişleri GY-UD Yönetmeliği md. 10/7). Aynı yönetmelik ilanın personele sınav tarihinden en az iki ay önce bildirileceğini de düzenler (İçişleri GY-UD Yönetmeliği md. 10/4).

Ortak konular: ilanlarda sık geçen başlıklar

Konuları kurumlar belirlese de ilanlarda sürekli tekrar eden bir genel mevzuat çekirdeği vardır. Görevde Yüksel'deki ortak konular çalışma çerçevesini bu tekrar eden başlıklardan derledik. Aşağıdaki liste bir yönetmelik maddesi değildir; bir çalışma haritasıdır:

• T.C. Anayasası
• Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi
• Devlet teşkilatı: 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
• 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
• Resmî yazışma ve Türkçe: Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik; yazım ve noktalama, anlatım
• Kamu görevlileri etiği: Etik Davranış İlkeleri Yönetmeliği ve 5176 sayılı Kanun
• Halkla ilişkiler ve iletişim
• Bilgi edinme, dilekçe ve şikâyet: 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ve uygulama yönetmeliği, 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun, Devlet Memurlarının Şikâyet ve Müracaatları Hakkında Yönetmelik
• Memurların yargılanması ve mal bildirimi: 4483 sayılı Kanun, 3628 sayılı Kanun ve Mal Bildiriminde Bulunulması Hakkında Yönetmelik
• Kamu mali yönetimi: 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6245 sayılı Harcırah Kanunu
• İdari yargılama: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu
• Kamu ihale mevzuatı: 4734, 4735 ve 2886 sayılı Kanunlar
• Görevde yükselme mevzuatı: Genel Yönetmeliğin kendisi
• İş sağlığı ve güvenliği: 6331 sayılı Kanun

Bir kurumun ilanında bu başlıkların hepsi bulunmayabilir; bazı ilanlarda da listede olmayan başlıklar yer alır. Listeyi ilanınızla karşılaştırarak daraltın.

Kuruma özgü alan konuları

Ortak konuların yanında kurumlar kendi görev alanlarını düzenleyen mevzuattan da soru sorar. Unvan değişikliğinde bu, yönetmeliğin açık hükmüdür (Genel Yönetmelik Ek md. 3). Alan konularına birkaç örnek:

• İçişleri Bakanlığı: 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 5253 sayılı Dernekler Kanunu, mahallî idareler mevzuatı ve İçişleri personel yönetmeliği.
• Belediyeler ve il özel idareleri: 5393 sayılı Belediye Kanunu, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu.
• Ceza ve tevkifevleri personeli: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun.
• Sosyal Güvenlik Kurumu: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu.
• Üniversiteler: 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu.

Hangi alan dersinin hangi sınavda yer aldığını kurum kurum sınavlar sayfasında görebilirsiniz.

İlanlarda soru sayısı ve dağılım örnekleri

Soru sayısı ve süre de ilandan ilana değişir. 2026 ilanlarından örnekler:

Kaynak bağlantılarını 2026 sınav takvimi yazısında topladık.

İlanı okurken nelere bakmalı?

1. Konu başlıkları listesi: hangi kanun, yönetmelik ve kararnameler var?
2. Ortak ve alan sorularının sayısı ya da oranı belirtilmiş mi?
3. Soru sayısı ve süre: soru başına ne kadar zaman düşüyor?
4. Unvana göre ayrı soru kitapçığı var mı?
5. Mevzuatın hangi tarihteki hâlinin esas alınacağı yazıyor mu?

Konu listesini çıkardıktan sonra konu özetleri ile mevzuatı bölüm bölüm çalışabilir, soru çözme sayfasında konu bazında pratik yapabilirsiniz. Puanın nasıl hesaplandığı için puan hesaplama yazısına bakın.