Tebligatı yapacak merciler, ücretler ve elektronik tebligat

Tebligatı yapacak merciler (md. 1)

7201 sayılı Tebligat Kanunu, tebligatı kimlerin çıkardığına göre kapsamı belirler. Kazai merciler, 5018 sayılı Kanuna ekli (I) sayılı cetveldeki genel bütçeli idareler, (II) sayılı cetveldeki özel bütçeli idareler, (III) sayılı cetveldeki düzenleyici ve denetleyici kurumlar, (IV) sayılı cetveldeki sosyal güvenlik kurumları ile vakıf yükseköğretim kurumları, il özel idareleri, belediyeler, köy hükmî şahsiyetleri, barolar ve noterler tarafından yapılacak tebligat bu Kanuna tabidir.

• Kapsama elektronik ortam da dâhil tüm tebligat girer.
• Tebligat Posta ve Telgraf Teşkilatı (PTT) veya memur vasıtasıyla yapılır.

Memur vasıtasıyla tebligat (md. 2)

Şu hâllerde tebligat merciin kendi memurları veya mahallî mülkiye amirinin emriyle zabıta vasıtasıyla yaptırılır:

• Diğer kanunlarda özel hüküm bulunması,
• Tehirinde zarar umulan işler,
• Aynı yerde bulunan 1 inci maddedeki daire ve müesseseler arasında ya da bu dairelerde bulunan şahıslara yapılacak tebligat.

Tarife, zaruri masraf ve peşin ödeme (md. 3–5)

• PTT'nin bu Kanuna göre yapacağı işlerden alacağı ücretler, bu işletme tarafından ayrı bir tarife ile belirlenir (md. 3).
• Memur vasıtasıyla yapılan tebligatta tebligatı yapana verilecek zaruri masrafların miktarı, muhatabın bulunduğu yerin mesafesine göre her mali yılbaşında il idare heyetleri tarafından il merkezi ve ilçeler için ayrı ayrı tespit edilir. Zaruri masraf verilen memura bu tebliğ için ayrıca harcırah verilmez (md. 4).
• Ücret ve zaruri masrafları, aksine hüküm yoksa tebliğin yapılmasını isteyen peşin öder. Merciin verdiği mehil içinde masrafı vermeyen, talebinden vazgeçmiş sayılır; zaruri sebeple mehle uyulamazsa yeni mehil verilir (md. 5).

Evrakın kaybolması ve özel vasıtalar (md. 6–7)

Mücbir hâller dışında kaybolan evrakın yeniden tebliğ masrafları Posta Kanununun taahhütlü gönderi hükümlerine göre ödenir (md. 6). Tebligat uçakla, postada kullanılan diğer seri veya hususi vasıtalarla ya da telgrafla da yaptırılabilir. Hangi vasıtanın kullanılacağını ilgilinin talebi üzerine veya re'sen mahkeme reisi, hâkim veya tebliği yaptıracak diğer merciler takdir eder; bu vasıtaların ücreti tebliğ ücretinden ayrı olarak isteyenden alınır (md. 7).

Elektronik tebligat (md. 7/a)

Aşağıdakilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur: 5018 sayılı Kanuna ekli (I)–(IV) sayılı cetvellerdeki idareler ve döner sermayeleri; mahallî idareler; özel kanunla kurulmuş kamu kurumları, fonlar ve kefalet sandıkları; KİT'ler; sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait ortaklıklar; kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları; kanunla kurulanlar dâhil tüm özel hukuk tüzel kişileri; noterler; baro levhasına yazılı avukatlar; sicile kayıtlı arabulucular ve bilirkişiler; idareleri yargı mercileri, icra müdürlükleri veya hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsile yetkili kişilerin bağlı olduğu birim.

• Bu kapsam dışındaki gerçek ve tüzel kişilere talepleri hâlinde elektronik tebligat adresi verilir; adres alındıktan sonra elektronik tebligat bunlar için de zorunludur.
• Elektronik tebligat zorunlu bir sebeple yapılamazsa Kanundaki diğer usullerle tebligat yapılır.
• Tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.
• İşlemler PTT A.Ş. tarafından kurulan ve işletilen Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) üzerinden yürütülür; sistemin güvenliği ve verilerin muhafazası için tedbirleri PTT A.Ş. alır. Usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.

Sınavda dikkat

• Elektronik tebligatta süre "ulaştığı gün" değil, izleyen beşinci günün sonudur.
• Gerçek kişiler kural olarak zorunlu kapsamda değildir; talep edip adres alırlarsa elektronik tebligat zorunlu hâle gelir.
• Zaruri masrafı il idare heyeti, PTT ücretini PTT kendi tarifesiyle belirler.
• Mehil içinde masraf yatırmamak, talepten vazgeçme sonucunu doğurur.