Özel İstihdam Büroları

Aracılık izni şartları (md. 17)

• Gerçek kişiler ile tüzel kişileri idare, temsil ve ilzama yetkili kişilerin; Devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçlar, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat, göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti, aklama veya kaçakçılık suçlarından (TCK md. 53'teki süreler geçmiş olsa bile) mahkûm olmamaları, müflis veya konkordato ilan etmemiş olmaları ve en az lisans mezunu olmaları,
• Teknik donanım ve uygun işyeri veya internet sitesi; nitelikli personel; ticaret/esnaf sicil kaydı ve vergi numarası; masraf karşılığı,
• Başvuru tarihinde brüt asgari ücretin yirmi katı tutarında teminat.

Şube açılabilir veya sistem ve marka kullandırılabilir; şubede nitelikli personel ve teminat şartı uygulanmaz. İzinler üç yıl geçerlidir; bitişten en az on beş gün önce talep edilirse üçer yıl yenilenir.

Geçici iş ilişkisi kurma yetkisi (md. 17)

• Başvurudan önce iki yıl kesintisiz faaliyet, olumlu inceleme raporu, brüt asgari ücretin iki yüz katı teminat, Kurum alacağı ve vadesi geçmiş vergi/SGK borcu olmaması (yapılandırılmış borç hariç), uygun işyeri.
• Bakan, teminatı yirmi katına kadar artırabilir. Bakanlık uygun görürse altı ay kesintisiz faaliyet gösteren büroya iki kat teminatla yetki verilebilir. Yetki üç yıl geçerlidir.
• Teminatlar her takvim yılı başından geçerli olmak üzere brüt asgari ücrete göre yeniden hesaplanır; şubat ayı sonuna kadar tamamlanır.

Faaliyet sınırları ve denetim (md. 17)

Bürolar aracılık, işgücü ve insan kaynakları hizmetleri, mesleki eğitim ve yetki varsa geçici iş ilişkisi kurabilir; kamu kurumlarının kadro ve pozisyonları için aracılık yapamaz ve geçici iş ilişkisi kuramaz. İzinsiz aracılık ilanları yayımlanamaz. Yurt dışına işçi gönderiminde hizmet akitleri Kuruma onaylatılır. Bürolar üç aylık dönemlerle Kuruma rapor verir. Denetim Bakanlık iş müfettişlerince yapılır. Hüküm bulunmayan hâllerde 4857 sayılı Kanun ve Türk Borçlar Kanunu uygulanır.

İptal (md. 18)

• Aracılık izni: şartların kaybı, izinsiz geçici iş ilişkisi ve on iki ay boyunca hiç işe yerleştirme yapılmaması hâllerinde derhâl; diğer hâllerde iki yıl içinde aynı bende üç, farklı bentlere altı kez aykırılıkta iptal edilir ve üç yıl izin verilmez.
• Geçici iş ilişkisi yetkisi: büro izninin iptali veya geçici işçilerin yüzde onunun ücretinin yirmi gün içinde ödenmemesi hâlinde derhâl iptal edilir.
• Kararlara karşı tebliğden itibaren otuz iş günü içinde iş mahkemesinde dava açılabilir; basit yargılama usulü uygulanır.

Hak ve yükümlülükler (md. 19–20)

Büro hizmet bedelini işverenden alır; iş arayanlardan ve geçici işçilerden menfaat sağlanamaz. Kayıt dışı çalışma, sendika üyeliği/üye olmama veya asgari ücretin altında ücret şartı içeren anlaşmalar ve başka bürodan ya da Kurumdan hizmet almayı engelleyen anlaşmalar geçersizdir. md. 20'deki idari para cezaları Kurum ve il müdürlüklerince verilir, Kurum bütçesine gelir kaydedilir; otuz gün içinde ödenmezse kanuni faiziyle tahsil edilir; kanun yoluna başvurmak tahsili durdurmaz.

Sınavda dikkat

• Teminat: aracılık 20 kat, geçici iş ilişkisi 200 kat brüt asgari ücret.
• İzin/yetki 3 yıl; yenileme talebi en az 15 gün önce.
• Derhâl iptal sebebi: 12 ay hiç yerleştirme yapmamak.
• Kamu kadroları için aracılık yasak.